Έπειτα από 20 ανοικτές συζητήσεις στην Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη και άλλες πόλεις και μετά από προετοιμασία 18 μηνών, ο Κύκλος Ιδεών για την Εθνική Ανασυγκρότηση επιχειρεί να συνθέσει τις προτάσεις του για την επάνοδο της χώρας στην κανονικότητα ενός ισότιμου κράτους- μέλους της ευρωζώνης. Για την Ελλάδα μετά. Μετά τη δύσκολη εμπειρία της κρίσης, των μνημονίων, της δημαγωγικής ψευδαίσθησης.
Τέσσερα μόλις χρόνια πριν από την επέτειο των 200 ετών από την Επανάσταση του 1821 και 5 μόλις χρόνια πριν από την επέτειο των εκατό ετών από τη Μικρασιατική καταστροφή, η Ελλάδα αναζητά ένα καθαρό πρόταγμα που να ενώνει το Έθνος και να δίνει τον τόνο του μέλλοντος σε μια κουρασμένη, δύσπιστη κι απαισιόδοξη κοινωνία που εμφανίζει μια διαστρωμάτωση πολύ διαφορετική από αυτή που υπήρχε μέχρι το 2009.
Όλα αυτά μέσα σε μια Ευρώπη που αναζητά ξανά τις προτεραιότητές της και τα σχήματα της πορείας της και μέσα σ´ ένα κόσμο που αναδεικνύει νέους μεγάλους παίκτες και νέους συσχετισμούς μέσα από εντάσεις, ανασφάλειες, απειλές, πολέμους και καταστροφές. Αλλά και μέσα από μια ραγδαία επιστημονική και τεχνολογική εξέλιξη που συνιστά την τέταρτη βιομηχανική επανάσταση και μεταβάλλει το κυρίαρχο παράδειγμα.
Μετά την ελληνική εμπειρία των τελευταίων οκτώ ετών δεν υπάρχουν περιθώρια ούτε για ψέματα, δημαγωγίες και λαϊκισμούς, ούτε για κοινοτοπίες, γενικολογίες και στρογγυλέματα.
Υπάρχουν προφανείς και αυτονόητες αναπτυξιακές προτεραιότητες που υπαγορεύονται από τη γεωγραφία και την Ιστορία, τους φυσικούς πόρους και τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της χώρας, τις παγκόσμιες τεχνολογικές εξελίξεις, τη ζήτηση στη διεθνή αγορά, τις στρατηγικές επιλογές της ΕΕ στην προοπτική της Ευρωπαϊκής Ολοκλήρωσης, τις υστερήσεις που πρέπει να καλυφθούν.
Για να φτάσουμε όμως σε αυτά πρέπει να λύσουμε τα θεμελιώδη. Να διαμορφώσουμε τις πολιτικές, κοινωνικές και αξιακές προϋποθέσεις που επιτρέπουν στην Ελλάδα να υιοθετήσει το μεταρρυθμιστικό πρόταγμα και να ανακτήσει την ισότιμη και κανονική της θέση ως κράτος μέλος της ΕΕ και της Ευρωζώνης. Να συμφωνήσουμε πως ένα άλλο κράτος/ πολλαπλασιαστής της εθνικής ανταγωνιστικότητας είναι εφικτό καθώς το θεσμικό ζήτημα είναι το πρώτο αναπτυξιακό πρόβλημα της χώρας (με κορυφαίο το θέμα της Δικαιοσύνης, περισσότερο και από το θέμα της δημόσιας διοίκησης). Να διασφαλίσουμε τις δημοσιονομικές, χρηματοπιστωτικές και χρηματοοικονομικές προϋποθέσεις που επί χρόνια λειτουργούν ως αντιαναπτυξιακό φρένο. Να εξετάσουμε πώς μπορεί να συντελεστεί η «επανάσταση του αυτονόητου» όταν όλοι συμφωνούν στις αναπτυξιακές ανάγκες και προτεραιότητες, αλλά λείπει συνεχώς κάτι που εμποδίζει το μετασχηματισμό των διαπιστώσεων σε πρακτικές πρωτοβουλίες. Να εστιάσουμε στο πεδίο της καινοτομίας και του διανοητικού κεφαλαίου, δηλαδή κυρίως της εκπαίδευσης, της έρευνας και του πολιτισμού με συγκεκριμένες απλές κατά προτίμηση, αλλά ριζικές κινήσεις.
Όλα αυτά μας οδηγούν στο κεντρικό ερώτημα αν οι Ελληνίδες και οι Έλληνες μπορούν να ξαναονειρευθούν, εάν μπορεί να υπάρξει ένα νέο εθνικό αφήγημα διακόσια χρόνια μετά.
Ο καθηγητής του ΟΠΑ και μέλος του Συμβουλίου Νομισματικής Πολιτικής της ΤτΕ μιλάει για ανθρώπινο κεφάλαιο, αξιολόγηση στην εκπαίδευση, αγορά εργασίας και το στοίχημα της επιστροφής των νέων στην Ελλάδα
11°
