Άλλος για ένα ακόμη κομματικό αναπτυξιακό σχέδιο;

Η υπερψήφιση των προαπαιτούμενων στη Βουλή απονομιμοποιεί οριστικά την πολιτική του ΣΥΡΙΖΑ να πατάει σε δυο βάρκες, από τη μια «είμαι Ευρώπη» και από την άλλη «αντιστέκομαι στον στυγνό ευρωπαϊκό εκβιασμό». Αν ο ΣΥΡΙΖΑ θέλει πραγματικά να είναι με την Ευρώπη, οφείλει να εγκαταλείψει τα «παράλληλα προγράμματα» και τα ψευδο-ισοδύναμα. Θα πρέπει να κατανοήσει πως τα μόνα ισοδύναμα είναι η επενδυτική ανάκαμψη.

Οι επενδύσεις είναι το ζητούμενο, αλλά πώς; Τα σαράντα χρόνια της μεταπολίτευσης ακούγαμε, ακόμη ακούμε, να διαλαλείται η περιβόητη ανάγκη κατάρτισης εθνικού αναπτυξιακού σχεδίου. Πού το κακό, θα αναρωτηθείτε; Δεν χρειάζεται μια χώρα ένα αναπτυξιακό σχέδιο; Και βεβαίως χρειάζεται. Αλλά ποιος θα το κάνει αυτό; Τα κόμματα και το κράτος ή η αγορά και οι άνθρωποί της με το κράτος δίπλα, αλλά όχι από πάνω;

Εδώ έχουμε μια ακόμη ελληνική ιδιοτυπία. Μια ιδιοτυπία που δείχνει πως το πρόβλημα αυτής της χώρας δεν ήταν ούτε μόνο οι υψηλές δαπάνες, ούτε μόνο τα χαμηλά έσοδα, αλλά η ανάμειξη του κράτους και των κομμάτων στην επιλογή της «επιχειρηματικότητας» που συνέφερε τον κρατισμό. Αυτό από τη μια, γιατί από την άλλη υπήρχε και μια «επιχειρηματικότητα», η οποία το μόνο που επεδίωκε ήταν να γίνει προμηθευτής-πελάτης αυτού του κρατισμού.

Έτσι ανέλαβαν τα κόμματα και τα στελέχη τους να καταθέτουν προτάσεις για την ιδιωτική ανάπτυξη. Για 40 χρόνια χάθηκαν χιλιάδες εργατοώρες από πολιτικούς, καθηγητές, τεχνοκράτες, εταιρείες μελετών, κομματικά στελέχη, εκατοντάδες ημερίδες έγιναν για να παρουσιάσουν τα κόμματα, της Αριστεράς και της Δεξιάς, το δικό τους αναπτυξιακό σχέδιο. Και να από εδώ μπροστάρης ο τουρισμός και να από εκεί οι τεχνολογίες αιχμής, να σου κάπου χωμένες οι βιοκαλλιέργειες, α να και ο αγροτουρισμός, μέχρι και τα «φουγάρα» επανέφερε εσχάτως η κυρία Τζάκρη. Αυτά ήταν τα κομματικά εθνικά σχέδια ανάπτυξης. Και όταν μερικοί νέοι άνθρωποι επιχειρηματίες τολμούσαν να ψελλίσουν κάποιες καινοτόμες ιδέες, σκόνταφταν στους «τοίχους» των κουτιών με τα κομματικά «σχέδια ανάπτυξης».

Το πού θα επενδύσει ένας μεσαίος επιχειρηματίας ή ένας μεγάλος καπιταλιστής δεν πέφτει λόγος στα κόμματα, την κυβέρνηση, το κράτος. Δεν είναι η δουλειά τους. Σκοπός του δυτικού δημοκρατικού κράτους και των κυβερνήσεων είναι αφενός να μη δημιουργούν γραφειοκρατικά προβλήματα συνεργαζόμενοι με τις παραγωγικές δυνάμεις της αγοράς και συνάμα να ελέγχουν τους όρους αυτής της αγοράς (παραγωγικές και εργασιακές σχέσεις). Το πού θα επενδύσει κάποιος καθοδηγείται μόνο από ένα κίνητρο, το κέρδος. Το κράτος και η κυβέρνηση χρειάζεται να δημιουργούν καλές επενδυτικές και ανθρώπινες εργασιακές συνθήκες, να φορολογούν δίκαια και προοδευτικά και να ελέγχουν το πλαίσιο ανταγωνισμού και εργασίας.

Υπάρχει βεβαίως ένας χώρος που χρειάζεται κρατικό σχέδιο. Είναι αυτός των δημόσιων υπηρεσιών. Εδώ μάλιστα χρειάζονται σχέδια για καλύτερα σχολεία, νοσοκομεία, δημόσια διοίκηση, συγκοινωνίες, ασφάλιση. Ιδού η αναγκαία πολιτική παρέμβαση και σχεδιασμός. Είναι όμως παράλογο η εξουσία να καταθέτει σχέδια για το πού θα επενδύουν οι επιχειρηματίες-καπιταλιστές. Συντηρητικοί και σοσιαλδημοκράτες της Ευρώπης ομονοούν σ’ αυτό.

Ίσως κάποιος σπεύσει να υποστηρίξει πως αυτή είναι μια «βάρβαρη νεοφιλελεύθερη» πρόταση, άιντε έστω σκέτα φιλελεύθερη. Επειδή τώρα τελευταία πολλοί συνωστίζονται στους προθαλάμους της ευρωπαϊκής Σοσιαλδημοκρατίας, οφείλει να γίνει σαφές ένα πράγμα. Η άποψη που υποστηρίζει ότι τα κόμματα δεν καταθέτουν σχέδια για το πού θα αναπτύσσεται η ιδιωτική οικονομία, είναι μια κατεξοχήν θέση της μεταπολεμικής ευρωπαϊκής Σοσιαλδημοκρατίας. Για να ξέρουμε για τι πράγμα μιλάμε σ’ αυτήν εδώ τη χώρα. Αυτό δεν σημαίνει πως το κράτος αδιαφορεί για την «έξυπνη» ανάπτυξη, μέσα από τη συμβίωση ιδιωτικού-δημόσιου τομέα, ενίοτε επενδύοντας και αυτό σ’ αυτήν, αλλά το ότι αυτό δεν μπορεί να «καπελώνει» την ανάπτυξη με δικά του σχέδια. Το κράτος οφείλει να συμμαχεί με τους νικητές επιχειρηματίες, αλλά όχι να τους παράγει.

Ο κ. Τσίπρας στο ταξίδι του στην Αμερική, στις ερωτήσεις των ενδιαφερόμενων επενδυτών γιατί να επενδύσουν στην Ελλάδα, απαντούσε για το πού μπορούν να επενδύσουν και συμπλήρωνε με κάτι περί αδικημένης και πληγωμένης Ελλάδας. Το πού το ξέρουν οι ίδιοι καλύτερα. Αυτοί ενδιαφέρονταν για τους όρους, τους οποίους εγγυάται η κυβέρνηση για να επενδύσουν, ώστε να μην αδικηθούν και πληγωθούν οι ίδιοι. Αυτό που θα έπρεπε να ενδιαφέρει την κυβέρνηση είναι το πώς θα διευκολύνει τέτοιες επενδύσεις που δημιουργούν θέσεις εργασίας, με τήρηση βεβαίως των κανόνων του Κράτους Δικαίου, ώστε να μην αδικούνται και πληγώνονται οι εργαζόμενοι και οι πολίτες γενικά.