Ελλαδα

Θεσσαλονίκη: Επί χρόνια προειδοποιήσεις για τη Βίλα Νεχαμά πριν την κατάρρευση

Το υπουργείο Πολιτισμού και ο Δήμος Θεσσαλονίκης είχαν επανειλημμένα ζητήσει μέτρα προστασίας για το διατηρητέο κτίριο

Newsroom
2’ ΔΙΑΒΑΣΜΑ

Η Βίλα Νεχαμά στη Θεσσαλονίκη είχε χαρακτηριστεί επικινδύνως ετοιμόρροπη από το 2019, ενώ είχαν προηγηθεί αλλεπάλληλες ειδοποιήσεις προς τους ιδιοκτήτες.

Τμήμα της ιστορικής βίλας Νεχαμά, ενός από τα ελάχιστα κτίρια που διασώζονται από την άλλοτε Λεωφόρο των Εξοχών στη Θεσσαλονίκη, κατέρρευσε το μεσημέρι της Κυριακής, επαναφέροντας στο προσκήνιο την κατάσταση εγκατάλειψης στην οποία βρίσκεται το διατηρητέο ακίνητο.

Σύμφωνα με τις αρμόδιες υπηρεσίες, οι ιδιοκτήτες του κτιρίου στη Θεσσαλονίκη έχουν δεχθεί επανειλημμένες έγγραφες ειδοποιήσεις για την εκτέλεση εργασιών προστασίας και συντήρησης, χωρίς μέχρι σήμερα να έχουν ανταποκριθεί.

Όπως ανέφεραν στο ΑΠΕ/ΜΠΕ ο προϊστάμενος της Υπηρεσίας Νεωτέρων Μνημείων και Τεχνικών Έργων Κεντρικής Μακεδονίας, Δημήτρης Ζυγομαλάς, και η αντιδήμαρχος Αστικής Ανάπτυξης και Πολεοδομίας του Δήμου Θεσσαλονίκης, Δήμητρα Αγκαθίδου, τόσο το υπουργείο Πολιτισμού όσο και ο δήμος έχουν υποδείξει συγκεκριμένες παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση της επικινδυνότητας του κτιρίου. Η υπόθεση έχει παράλληλα διαβιβαστεί στην Εισαγγελία.

Η βίλα Νεχαμά βρίσκεται επί της οδού Βασιλίσσης Όλγας, κοντά στη διασταύρωσή της με την οδό 25ης Μαρτίου. Έχει χαρακτηριστεί μνημείο από το 1985 και, όπως εξηγεί ο κ. Ζυγομαλάς, η ευθύνη για τη συντήρηση και τη διατήρησή της σε καλή κατάσταση ανήκει, βάσει της νομοθεσίας, στους ιδιοκτήτες.

Η αρμόδια υπηρεσία βρίσκεται σε μακρά επικοινωνία μαζί τους, ενώ από το 2019, όταν ξεκίνησε η πιο πρόσφατη φάση ενεργειών, έχουν αποσταλεί περίπου οκτώ έγγραφες ειδοποιήσεις με αναλυτικές υποδείξεις για τις υποχρεώσεις τους και τις εργασίες που απαιτούνται. «Ανταπόκριση από τους ιδιοκτήτες μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει σε τίποτα», σημειώνει ο προϊστάμενος της υπηρεσίας.

Οι παρεμβάσεις που ζητήθηκαν μετά την πρώτη κατάρρευση

Το 2025 είχε προηγηθεί κατάρρευση τμήματος της πλευρικής όψης του κτιρίου. Ακολούθησε η προβλεπόμενη από τη νομοθεσία διαδικασία, με τη σύσταση πενταμελούς επιτροπής του υπουργείου Πολιτισμού, η οποία εξέτασε την κατάσταση του ακινήτου και προσδιόρισε τις εξειδικευμένες εργασίες αντιστήριξης και επισκευής που έπρεπε να πραγματοποιηθούν άμεσα.

Το πόρισμα της επιτροπής εγκρίθηκε τον Φεβρουάριο του 2026 από το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων στην Αθήνα και στη συνέχεια εκδόθηκε σχετική απόφαση από τις κεντρικές υπηρεσίες του υπουργείου. Ακολούθησαν νέες ειδοποιήσεις και υπενθυμίσεις προς τους ιδιοκτήτες για τις συγκεκριμένες εργασίες, χωρίς να υπάρξει ουσιαστική εξέλιξη.

Η Εισαγγελία είχε ενημερωθεί ήδη μετά την πρώτη κατάρρευση, αναφέρει ο κ. Ζυγομαλάς. Όπως διευκρινίζει, οι υπηρεσίες καλούνται σε ανάλογες περιπτώσεις να ενημερώσουν εάν οι ιδιοκτήτες έχουν εκπληρώσει τις υποχρεώσεις τους. Μέχρι στιγμής, πάντως, δεν έχει υπάρξει σχετική κλήση προς την υπηρεσία. Ο ίδιος επισημαίνει ότι, εάν το κτίριο ανήκε στο Δημόσιο ή στο υπουργείο Πολιτισμού, η ευθύνη για τις αναγκαίες ενέργειες θα βάρυνε απευθείας την αρμόδια υπηρεσία, κάτι που δεν ισχύει στην προκειμένη περίπτωση.

«Επικινδύνως ετοιμόρροπη» η βίλα

Από την πλευρά του Δήμου Θεσσαλονίκης, η επικοινωνία με τους ιδιοκτήτες είχε αρχίσει ήδη από το 2018, σύμφωνα με την κ. Αγκαθίδου. Αφορμή ήταν τότε οι πτώσεις σοβάδων και άλλες φθορές, οι οποίες επιδεινώθηκαν με την πάροδο του χρόνου εξαιτίας της εγκατάλειψης και της απουσίας συντήρησης.

Σε μεταγενέστερο στάδιο ελήφθησαν ορισμένα μέτρα ασφαλείας, μεταξύ των οποίων και η τοποθέτηση των σκαλωσιών που βρίσκονται σήμερα στο κτίριο. Ωστόσο, μετά από νέα αυτοψία, τριμελής επιτροπή χαρακτήρισε τη βίλα «επικινδύνως ετοιμόρροπη».

Τότε, ο δήμος και το υπουργείο Πολιτισμού ζήτησαν να γίνουν μερικές κατεδαφίσεις σε επικίνδυνα τμήματα, να τοποθετηθεί πρόσθετη στήριξη με βαρέως τύπου σκαλωσιά και να ενισχυθεί η περίφραξη με λαμαρίνες, ώστε να αποτραπεί η πτώση δομικών υλικών σε κοινόχρηστους χώρους. Επιπλέον, ζητήθηκε λεπτομερής αποτύπωση του κτιρίου πριν από οποιαδήποτε παρέμβαση, προκειμένου να διασφαλιστεί η πιστή αποκατάστασή του.

Η αντιδήμαρχος σημειώνει ότι οι δυνατότητες παρέμβασης του δήμου έχουν συγκεκριμένα όρια και ότι η προσφυγή στην Εισαγγελία, η οποία πραγματοποιήθηκε μέσα στο 2025, αποτελεί το έσχατο μέτρο που μπορούσε να λάβει.

Παράλληλα, εκφράζει την ανησυχία της για την κατάσταση και άλλων διατηρητέων κτιρίων στη Θεσσαλονίκη, προτείνοντας μια ευρύτερη διυπουργική πρωτοβουλία με τη συμμετοχή των υπουργείων Πολιτισμού, Υποδομών και Περιβάλλοντος, του δήμου και άλλων φορέων. Στόχος, όπως επισημαίνει, θα ήταν να εξεταστούν πρόσθετα κίνητρα και χρηματοδοτικά εργαλεία για την αποκατάσταση ιδιωτικών διατηρητέων ακινήτων.