Άλλαξε η ώρα: Οι δείκτες γύρισαν μία ώρα πίσω

Αλλαγή ώρας τα ξημερώματα της Κυριακής (27.10) και ήδη τα ρολόγια μας δείχνουν τη χειμερινή ώρα, με την οποία θα «πορευτούμε» μέχρι τον Μάρτιο του 2025. Για όσα ρολόγια δεν είναι ψηφιακά, θα πρέπει να γυρίσετε τους δείκτες μία ώρα πίσω. 

Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση του ΥΠΕΝ, η αλλαγή της ώρας σε χειμερινή έγινε στις 27.10.24 και, όταν το ρολόι έδειξε 04:00 π.μ., αυτόματα τα ψηφιακά μας ρολόγια, τα κινητά και οι υπολογιστές γύρισαν τους «δείκτες» στις 03:00 π.μ.. 

© Khadeeja Yasser/ Unsplash

Γιατί δεν έχει καταργηθεί η αλλαγή ώρας

Η Ολομέλεια στο Ευρωκοινοβούλιο είχε αποφασίσει την κατάργηση της αλλαγής ώρας το 2021. Η ψηφοφορία είχε γίνει τον Μάρτιο του 2019. Αυτό επρόκειτο να γίνει την τελευταία Κυριακή του Μαρτίου 2021, ωστόσο, λόγω των έκτακτων συνθηκών με την πανδημία, το θέμα δεν προχώρησε και οι χώρες δεν επέλεξαν ποτέ αν θα κρατούσαν τη θερινή ή τη χειμερινή ώρα. 

«Η αλλαγή της ώρας πρέπει να καταργηθεί» είχε δηλώσει το 2018 ο τότε επικεφαλής της Κομισιόν, Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, μετά από μια σχετική διαδικτυακή έρευνα σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Το 84% όσων πήραν μέρος στην έρευνα αυτή είχε ταχθεί υπέρ στο να μπει τέλος σε αυτήν την πρακτική. Σύμφωνα με την DW, μετά την εξαγγελία Γιούνκερ πολλά κράτη-μέλη πάγωσαν, πάτησαν φρένο και ζήτησαν χρόνο για να προσμετρήσουν τις συνέπειες. Δεν ήταν μόνο ορισμένοι κλάδοι, όπως η αεροναυτιλία, που φοβήθηκε τεράστιο χάος στους αιθέρες. Ακόμη και επιστήμονες χτύπησαν συναγερμό. Και βρέθηκε μέση λύση. Να δοθεί περισσότερος χρόνος. Οι αρμόδιοι για το θέμα υπουργοί της ΕΕ αποφάσισαν ότι το νωρίτερο το 2021 θα γίνονταν η τελευταία αλλαγή ώρας.

Αλλαγή Ώρας 2024: Πότε θα γυρίσουμε τα ρολόγια μας μία ώρα πίσω © Unsplash / Andrej Lišakov

Μια σειρά από γραφειοκρατικά ζητήματα, όπως το Brexit, η πανδημία στη συνέχεια και πλέον ο πόλεμος στην Ουκρανία και οι επιπτώσεις που αυτός έχει επιφέρει σε όλη την ευρωπαϊκή ήπειρο με την αύξηση των τιμών της ενέργειας, έχουν οδηγήσει σε αναστολή υλοποίησης της απόφασης.

Το Ινστιτούτο Ιατρικής Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου του Μονάχου πρόβλεψε «τεράστια προβλήματα από μια παντοτινή θερινή ώρα, περισσότεροι διαβητικοί, καταθλιπτικοί, προβλήματα ύπνου και μάθησης, προσθήκη βάρους». Σε έρευνα του γερμανικού ασφαλιστικού φορέα υγείας DAK-Gesundheit το 2019, το 29% των ερωτηθέντων παραπονέθηκε για μια σειρά από παθήσεις τη χειμερινή ώρα, όπως διαταραχή ύπνου, προβλήματα αρτηριακής πίεσης και κόπωση διάρκειας πολλών εβδομάδων. Κυρίως οι άνθρωποι που δουλεύουν σε βάρδιες, νιώθουν στο πετσί τους την αλλαγή ώρας. Χρονοβιολόγοι, που ερευνούν τον βιορυθμό του ανθρώπινου οργανισμού, επικροτούν την οριστική παραμονή στη χειμερινή ώρα και επισημαίνουν ότι η καλοκαιρινή είναι τεχνητή ώρα που «αφαιρεί φως το πρωί, κάτι που επηρεάζει αρνητικά την εργασιακή επίδοση και επιβαρύνει το σώμα το βράδυ με μιαν επιπλέον ώρα φωτός, όταν είναι ώρα για ύπνο». 

Γιατί ειδικοί ζητούν από τη Βρετανία να καταργήσει την αλλαγή ώρας

Σύμφωνα με τα ευρήματα των επιστημόνων της Βρετανικής Εταιρείας Ύπνου, η καλή λειτουργία του κιρκάδιου ρυθμού και ο ύπνος επηρεάζονται θετικά από το φυσικό φως της ημέρας και αρνητικά από τις αλλαγές της ώρας δύο φορές τον χρόνο και ιδίως όταν τα ρολόγια μετακινούνται μπροστά την άνοιξη. Η Βρετανική Εταιρεία Ύπνου συνιστά την κατάργηση των αλλαγών αυτών στο Ηνωμένο Βασίλειο. Σε δήλωσή της, που δημοσιεύεται στο περιοδικό «Journal of Sleep Research», η Εταιρεία «συνιστά ανεπιφύλακτα» η κανονική ώρα να ισχύει καθ' όλη τη διάρκεια του έτους.

Η λέκτορας Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο του Strathclyde, Μέγκαν Κρόφορντ, σημειώνει ότι σε περίπτωση που επικρατήσει η θερινή ώρα όλο τον χρόνο, αυτό θα είναι «μια λανθασμένη ιδέα από την άποψη του ύπνου και της κιρκάδιας υγείας. Τα πρωινά είναι η ώρα που τα ρολόγια του σώματός μας έχουν τη μεγαλύτερη ανάγκη για φως για να παραμείνουν σε συγχρονισμό. Στα δικά μας γεωγραφικά πλάτη δεν υπάρχει πλεονάζον φως ημέρας για εξοικονόμηση κατά τους χειμερινούς μήνες και δεδομένης της επιλογής μεταξύ του φυσικού φωτός το πρωί και του φυσικού φωτός το απόγευμα, τα επιστημονικά στοιχεία ευνοούν το φως το πρωί».

Ο Μάλκολμ βον Σαντζ, καθηγητής Χρονοβιολογίας στο Πανεπιστήμιο Northumbria και μέλος του ερευνητικού κέντρου Northumbria Centre for Sleep Research, εξηγεί ότι «ζητώντας να ισχύει η καθιερωμένη ώρα για όλο τον χρόνο, η Εταιρεία τονίζει ότι το φυσικό φως της ημέρας το πρωί είναι ζωτικής σημασίας για τη διατήρηση της βέλτιστης ευθυγράμμισης των ρολογιών του σώματός μας με την ημέρα και τη νύχτα, η οποία είναι απαραίτητη για τον βέλτιστο ύπνο και τη συνολική υγεία».

Όπως προσθέτει, «η επαναφορά της μόνιμης καθιερωμένης ώρας θα σήμαινε ότι τα ρολόγια μας θα ήταν στενά ευθυγραμμισμένα με την ηλιακή ώρα και ενώ θα σήμαινε νωρίτερα ηλιοβασιλέματα το καλοκαίρι, θα υπήρχαν πρόσθετα οφέλη για την υγεία από τη βελτίωση του ύπνου και της κιρκάδιας ευθυγράμμισης, λόγω της αυξημένης έκθεσης στο πρωινό ηλιακό φως από το φθινόπωρο έως την άνοιξη». 

Να σημειωθεί ότι η απόφαση για την αλλαγή ώρας ελήφθη το 1975 εν μέσω πετρελαϊκής κρίσης. Εκείνη τη χρονιά αποφασίστηκε να υιοθετείται η θερινή ώρα την τελευταία Κυριακή του Μαρτίου και οι δείκτες του ρολογιού να πηγαίνουν μια ώρα μπροστά. Αντίστοιχα, την τελευταία Κυριακή του Οκτωβρίου οι πολίτες άλλαζαν τους δείκτες στα ρολόγια τους για να έρθει η χειμερινή ώρα.