«Εξευγενισμός» και εκδίωξη των κατοίκων από το Μεταξουργείο

Ο όρος gentrification, εξευγενισμός στα ελληνικά, έχει μπει τα τελευταία χρόνια στο λεξιλόγιο των μεγάλων πόλεων σε ολόκληρο το κόσμο. Του εξευγενισμού προηγείται μια περίοδος εσκεμμένης υποβάθμισης μιας περιοχής του κέντρου της πόλης, ώστε στη συνέχεια στην περιοχή αυτή να γίνουν παρεμβάσεις, αναπλάσεις, να ανθίσουν νέες οικονομικές δραστηριότητες, όπως μπαράκια και airbnb, με αποτέλεσμα ακριβότερα ενοίκια, ακριβότερη διαβίωση για τους μόνιμους κατοίκους, που με τον ένα ή τον άλλο τρόπο αναγκάζονται να εγκαταλείψουν τη γειτονιά τους αποδεχόμενοι την έξωση και τον εκτοπισμό τους.  Με άλλα λόγια στο κέντρο των πόλεων αντανακλάται το παγκόσμιο πρόβλημα των πολιτικών προτεραιοτήτων και χειρισμών που θέλουν οι πλούσιοι να γίνονται πλουσιότεροι και οι φτωχοί φτωχότεροι.

Μετά τα Εξάρχεια και τα Πετράλωνα σειρά έχει τώρα το Μεταξουργείο όπου η εισροή ψηφιακών νομάδων και τουριστών του τριημέρου, έχει πυροδοτήσει τη μετατροπή ολόκληρων πολυκατοικιών σε airbnb. «Σχεδιάζουν να μετατρέψουν το κέντρο της Αθήνας σε ένα τεράστιο τουριστικό πάρκο, βορά στη λαιμαργία της οικιστικής επένδυσης που βλέπει την κατοικία μόνο ως επενδυτικό προϊόν και καθόλου ως κοινωνικό αγαθό», θα μου πει η Αρχιτέκτονας Μαρία Πετεινάκη κατά τη διάρκεια της «Κηδείας του Μεταξουργείου», της ευφάνταστης καλλιτεχνικής διαμαρτυρίας που διοργάνωσαν οι κάτοικοι στο Δημόσιο Σήμα.

Ωστόσο στην εποχή των πολλαπλών κρίσεων η ανθεκτικότητα των πόλεων δεν χτίζεται με την ενθάρρυνση του κέρδους έναντι των ανθρώπων και των κοινοτήτων. Οι περιβαλλοντικές και οικονομικές προκλήσεις δεν αντιμετωπίζονται με την αύξηση των ανισοτήτων και την συναισθηματική εξουθένωση των ανθρώπων. «Η γειτονιά μας, το Μεταξουργείο, που κάποτε έσφυζε από τη ζωντάνια της κοινότητας, βιώνει μια ανεξέλεγκτη αύξηση βραχυχρόνιων μισθώσεων και επενδύσεων σε τουριστικά καταλύματα με συνέπεια τον εκτοπισμό μας και την απώλεια του χαρακτήρα της γειτονιάς μας» λένε οι κάτοικοι.

Το Μεταξουργείο στο παρελθόν λόγω των φθηνών ενοικίων προσέλκυσε αρκετούς καλλιτέχνες που έστησαν στην περιοχή τα εργαστήρια τους και έδωσαν ζωντάνια και καλλιτεχνική έκφραση στη γειτονιά. Σήμερα είναι και αυτοί θύματα της αύξησης των τιμών και της κερδοσκοπίας όπως θα μου πει η ζωγράφος Κατερίνα Ριμπατσιού.

Πριν από ένα χρόνο έχοντας βρεθεί στην ίδια θέση και κατανοώντας τους κατοίκους του Μεταξουργείου, αναρωτιέμαι πως μια κοινωνία που ανησυχεί για την έξωση, ανησυχεί για την αύξηση του κόστους ζωής, ανησυχεί για το μέλλον, πως μπορεί αυτή η κοινωνία να επενδύσει στο μέλλον; Η ανασφάλεια, αυτό το οικονομικό άγχος που ζούμε οι Έλληνες για πολλά χρόνια τώρα επηρεάζει και την ψυχική μας υγεία έστω και να δεν το καταλαβαίνουμε. Η συμβολική «Κηδεία του Μεταξουργείου» είναι η πραγματική κηδεία όλων μας.

Οι κάτοικοι του Μεταξουργείου, οι άνθρωποι αυτοί που αναγκάζονται να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους, τη γειτονιά τους, τις αναμνήσεις τους, καλούν όλους τους Αθηναίους σε μια νέα συνάντηση που θα γίνει στις 4 Φεβρουαρίου στις 18:00 στην οδό Παραμυθίας 28-30, 10435 στην Αθήνα, ώστε όλοι μαζί να σχεδιάσουμε μια καλύτερη πορεία προς τα εμπρός. Να σχεδιάσουμε το δρόμο που θα προσπεράσει όλες αυτές τις παγκόσμιες προκλήσεις και θα μας οδηγήσει σε μια βιώσιμη κοινότητα, σε μια βιώσιμη κοινωνία χωρίς αποκλεισμούς.