Google, Meta και TikTok κατά Καλιφόρνιας: Στα δικαστήρια για τον νόμο που προστατεύει τους ανηλίκους

Νομική μάχη με την Πολιτεία της Καλιφόρνιας ξεκινούν η Google, η Meta και το TikTok, επιχειρώντας να μπλοκάρουν την εφαρμογή νέας νομοθεσίας που αποσκοπεί στον περιορισμό του κινδύνου εθισμού των παιδιών κάτω των 16 ετών στις διαδικτυακές πλατφόρμες. Οι τρεις εταιρείες κατέθεσαν χωριστές αγωγές, υποστηρίζοντας ότι ο νόμος παραβιάζει συνταγματικά κατοχυρωμένα δικαιώματα και παρεμβαίνει στον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζουν περιεχόμενο στους χρήστες τους.

Σύμφωνα με το Reuters, η νομοθεσία της Καλιφόρνιας, γνωστή ως Assembly Bill 1709, απαγορεύει στις πλατφόρμες να προσφέρουν σε ανηλίκους κάτω των 16 ετών χαρακτηριστικά που χαρακτηρίζονται «ψυχολογικά εκμεταλλευτικά» και ενδέχεται να οδηγήσουν σε καταναγκαστική χρήση των υπηρεσιών τους. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται οι εξατομικευμένες προτάσεις περιεχομένου και η αυτόματη αναπαραγωγή βίντεο, δύο λειτουργίες που αποτελούν βασικά στοιχεία της εμπειρίας των χρηστών σε δημοφιλή κοινωνικά δίκτυα.

Ο νόμος προβλέπει επίσης τη διαγραφή λογαριασμών παιδιών που διαθέτουν τις συγκεκριμένες λειτουργίες, επιβάλλοντας πρόσθετες υποχρεώσεις στις εταιρείες τεχνολογίας.

Γιατί Google, Meta και TikTok προσφεύγουν στη Δικαιοσύνη

Οι τρεις εταιρείες κατέθεσαν τις αγωγές τους την Τετάρτη 4 Νοεμβρίου, αμφισβητώντας τη συνταγματικότητα της νομοθεσίας και ζητώντας να εμποδιστεί η εφαρμογή της. Το βασικό τους επιχείρημα είναι ότι η Καλιφόρνια επιχειρεί να επιβάλει τον δικό της τρόπο παρουσίασης του περιεχομένου στους ανήλικους χρήστες, υποκαθιστώντας ταυτόχρονα την κρίση των γονέων.

Οι εταιρείες υποστηρίζουν ότι ο νόμος παραβιάζει την Πρώτη Τροπολογία του αμερικανικού Συντάγματος, η οποία προστατεύει την ελευθερία του λόγου, καθώς και το Άρθρο 230 του ομοσπονδιακού νόμου περί ευπρέπειας στις επικοινωνίες, το οποίο παρέχει ευρεία προστασία στις διαδικτυακές πλατφόρμες από την ευθύνη για περιεχόμενο που δημοσιεύουν τρίτοι.

Η Meta, μητρική εταιρεία του Facebook και του Instagram, υποστηρίζει στην προσφυγή της ότι η πολιτεία δεν μπορεί, χωρίς να παραβιάζει την Πρώτη Τροπολογία, να παρακάμπτει τις συντακτικές αποφάσεις της εταιρείας σχετικά με τον τρόπο επιλογής και παρουσίασης δισεκατομμυρίων αναρτήσεων τρίτων.

Αντίστοιχα επιχειρήματα διατύπωσαν η Google, ιδιοκτήτρια του YouTube και θυγατρική της Alphabet, καθώς και το TikTok, που ανήκει στην κινεζική ByteDance.

Η Google κατέθεσε την προσφυγή της σε ομοσπονδιακό δικαστήριο του Σαν Χοσέ, η Meta στο Σαν Φρανσίσκο και το TikTok στο Λος Άντζελες. Μοναδικός εναγόμενος στις υποθέσεις είναι ο γενικός εισαγγελέας της Καλιφόρνιας, Ρομπ Μπόντα, ο οποίος είναι αρμόδιος για την εφαρμογή των νόμων της πολιτείας. Το γραφείο του δεν ανταποκρίθηκε άμεσα στα αιτήματα για σχολιασμό την Πέμπτη.

«Δεν θα επιτρέψουμε στην ανεξέλεγκτη τεχνολογία να θέτει τα παιδιά σε κίνδυνο»

Ο νέος νόμος υπογράφηκε στις 10 Σεπτεμβρίου από τον κυβερνήτη της Καλιφόρνιας, Γκάβιν Νιούσομ, ο οποίος είχε τονίσει ότι η ασφάλεια των παιδιών πρέπει να βρίσκεται στο επίκεντρο κάθε συζήτησης για την τεχνολογία.

«Η Καλιφόρνια δεν θα παραμείνει αδρανής όσο η ανεξέλεγκτη τεχνολογία θέτει τα παιδιά μας σε κίνδυνο», είχε δηλώσει.

Η νομοθετική πρωτοβουλία εντάσσεται στις ευρύτερες προσπάθειες περιορισμού της έκθεσης ανηλίκων σε λειτουργίες των κοινωνικών δικτύων που μπορεί να ενθαρρύνουν την υπερβολική χρήση τους.

Η Καλιφόρνια δεν είναι η μόνη αμερικανική πολιτεία που έχει προχωρήσει σε ρυθμιστικές παρεμβάσεις για την πρόσβαση των παιδιών στα social media. Αντίστοιχοι περιορισμοί εφαρμόζονται σε πολλές πολιτείες των ΗΠΑ, ενώ παρόμοια μέτρα έχουν υιοθετηθεί και σε άλλες χώρες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Αυστραλία, όπου έχει θεσπιστεί απαγόρευση της χρήσης μέσων κοινωνικής δικτύωσης για παιδιά κάτω των 16 ετών.

Αντιδράσεις και από οργανώσεις ψηφιακών δικαιωμάτων

Παρότι ο στόχος της νέας νομοθεσίας είναι η προστασία των ανηλίκων, δεν λείπουν οι αντιδράσεις από οργανώσεις που δραστηριοποιούνται στον χώρο των ψηφιακών δικαιωμάτων.Ορισμένοι επικριτές κατηγορούν την Καλιφόρνια ότι υπερβαίνει τα όρια της αρμοδιότητάς της, επιβάλλοντας υπερβολικούς περιορισμούς στην πρόσβαση των παιδιών στο διαδίκτυο.

Το Electronic Frontier Foundation, μη κερδοσκοπική οργάνωση που υπερασπίζεται τα ψηφιακά δικαιώματα, χαρακτήρισε τον νόμο «έναν τεράστιο εφιάλτη για την ιδιωτικότητα και την ελευθερία του λόγου».

Η αντιπαράθεση αναδεικνύει δύο διαφορετικές προσεγγίσεις: από τη μία την ανάγκη προστασίας των ανηλίκων από λειτουργίες που ενθαρρύνουν την υπερβολική χρήση των πλατφορμών και από την άλλη τις ανησυχίες για τις συνέπειες των κρατικών περιορισμών στην ελευθερία της έκφρασης και στην ιδιωτικότητα.

Η συμφωνία των 18 δισ. δολαρίων και οι χιλιάδες αγωγές για τον εθισμό στα social media

Η νέα δικαστική διαμάχη έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι μεγαλύτερες εταιρείες κοινωνικής δικτύωσης βρίσκονται ήδη αντιμέτωπες με εκτεταμένες νομικές διεκδικήσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Τον Αύγουστο, η Meta συμφώνησε να καταβάλει έως και 18 δισ. δολάρια και να περιορίσει τη χρήση του Facebook και του Instagram από εφήβους, στο πλαίσιο συμφωνιών με σχεδόν όλες τις αμερικανικές πολιτείες.

Οι πολιτείες είχαν κατηγορήσει την εταιρεία για παραβιάσεις της νομοθεσίας περί προστασίας της ιδιωτικότητας και των καταναλωτών.

Παράλληλα, η Meta, η Google, το TikTok και η Snap, μητρική εταιρεία του Snapchat, εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν χιλιάδες αγωγές από ιδιώτες, σχολικές περιφέρειες, δήμους και άλλους κυβερνητικούς φορείς.

Οι ενάγοντες υποστηρίζουν ότι οι εταιρείες επιδίωξαν να καταστήσουν τα παιδιά εξαρτημένα από τις πλατφόρμες τους, συμβάλλοντας σε μια κρίση ψυχικής υγείας που, σύμφωνα με τις αγωγές, συνδέεται με προβλήματα όπως το άγχος, η κατάθλιψη και οι αυτοκτονίες.

Οι ισχυρισμοί αυτοί αποτελούν αντικείμενο δικαστικών διαδικασιών και δεν συνιστούν, από μόνοι τους, διαπιστωμένη ευθύνη των εταιρειών.

Με τις νέες προσφυγές, η Google, η Meta και το TikTok επιχειρούν να εμποδίσουν την εφαρμογή ενός ακόμη πλαισίου περιορισμών. Το διακύβευμα δεν αφορά μόνο την πρόσβαση των παιδιών στις πλατφόρμες, αλλά και το κατά πόσο οι πολιτειακές αρχές μπορούν να καθορίζουν τον τρόπο με τον οποίο οι τεχνολογικές εταιρείες οργανώνουν και προβάλλουν το περιεχόμενό τους.

Πηγή: Reuters