Ποιο είναι το κόμμα «Φοιτητική Λίστα» που έριξε τον Βούτσιτς στη Σερβία - Τι επιδιώκει

Μια νέα πολιτική σελίδα ανοίγει στη Σερβία μετά τη νίκη του κόμματος «Φοιτητική Λίστα», του κινήματος που γεννήθηκε μέσα από τις μαζικές φοιτητικές διαδηλώσεις κατά της διαφθοράς και επικράτησε στις εκλογές απέναντι στον συνασπισμό του Αλεξάνταρ Βούτσιτς. Χιλιάδες πολίτες βγήκαν στους δρόμους για να πανηγυρίσουν το αποτέλεσμα, ενώ ο Σέρβος πρόεδρος αναγνώρισε την ήττα του, έπειτα από 14 χρόνια πολιτικής κυριαρχίας.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της IPSOS, με καταμετρημένο το 96% των ψηφοδελτίων, η «Φοιτητική Λίστα - Οι φοιτητές νικούν!» συγκέντρωσε το 52,9% των ψήφων και εξασφαλίζει 140 από τις 250 έδρες του κοινοβουλίου. Ο συνασπισμός «Ενωμένη Σερβία – Αλεξάνταρ Βούτσιτς» έλαβε 38,8% και 104 έδρες. Οι υπόλοιπες έδρες κατανέμονται σε κόμματα εθνικών μειονοτήτων. Ιστορική εξέλιξη αποτελεί και η απουσία του Σοσιαλιστικού Κόμματος Σερβίας, που ιδρύθηκε από τον Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς, από το νέο κοινοβούλιο.

Φοιτητική Λίστα: Πώς γεννήθηκε το κίνημα και τι αλλαγές υπόσχεται στη Σερβία

Η αφετηρία του κινήματος βρίσκεται στην τραγωδία της 1ης Νοεμβρίου 2024, όταν κατέρρευσε το στέγαστρο στον σιδηροδρομικό σταθμό του Νόβι Σαντ, με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους 16 άνθρωποι. Το δυστύχημα πυροδότησε μαζικές διαδηλώσεις, καθώς πολίτες συνέδεσαν την τραγωδία με τη διαφθορά και την κυβερνητική αμέλεια.

Οι φοιτητές πρωτοστάτησαν στις κινητοποιήσεις, οργανώνοντας συνελεύσεις, γνωστές ως «plenums», και διαμορφώνοντας ένα πανεθνικό κίνημα χωρίς εμφανή κεντρική ηγεσία. Η δυναμική του ξεπέρασε τα πανεπιστήμια, προσελκύοντας πολίτες από διαφορετικές κοινωνικές και πολιτικές αφετηρίες που αντιτίθενται στην κυβέρνηση.

Παρά την ονομασία της, η «Φοιτητική Λίστα» δεν κατέβασε φοιτητές ως υποψηφίους. Αντίθετα, επέλεξε πρόσωπα με επαγγελματική εμπειρία και κοινωνική αναγνώριση, μεταξύ των οποίων πανεπιστημιακούς, οικονομολόγους, καλλιτέχνες και πρώην θεσμικούς αξιωματούχους. Μεταξύ αυτών βρίσκεται ο πρώην διοικητής της Εθνικής Τράπεζας της Σερβίας, Ντέγιαν Σόσκιτς, το όνομα του οποίου έχει αναφερθεί ως πιθανή επιλογή για την πρωθυπουργία.

Το πρόγραμμα του κινήματος περιλαμβάνει 11 σημεία, με βασικούς στόχους την αντιμετώπιση της διαφθοράς, την απόδοση ευθυνών για την καταστολή των διαδηλώσεων, τη μεταρρύθμιση των μέσων ενημέρωσης και την απομάκρυνση κομματικά ελεγχόμενων προσώπων από τη διοίκηση δημόσιων επιχειρήσεων.

Το μεγάλο στοίχημα για τη νέα κοινοβουλευτική πλειοψηφία είναι η εφαρμογή αυτών των δεσμεύσεων. Οι φοιτητές καλούνται πλέον να παρακολουθούν την πορεία του κινήματος και να διασφαλίσουν ότι η εκλογική νίκη θα μεταφραστεί σε θεσμικές αλλαγές. Ο Βούτσιτς, από την πλευρά του, επέκρινε τις κινητοποιήσεις, υποστηρίζοντας ότι προκάλεσαν σημαντικές αναταράξεις στη Σερβία.