O Νετανιάχου στον ΟΗE

Στην 81η Σύνοδο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, που πραγματοποιήθηκε την περασμένη εβδομάδα στη Νέα Υόρκη, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου μίλησε το πρωί της Πέμπτης, πριν από τον Πρωθυπουργό της Σλοβενίας, Ρόμπερτ Γκόλομπ —ο οποίος, στο κλείσιμο της ομιλίας του, χτυπώντας το χέρι του στο βήμα, του απηύθυνε έκκληση να σταματήσει τον πόλεμο— και μετά τον Πρωθυπουργό του Πακιστάν, Σαχμπάζ Σαρίφ, ο οποίος καταδίκασε σε υψηλούς τόνους τις στρατιωτικές επιχειρήσεις του Ισραήλ στη Γάζα. Όταν ήρθε η σειρά του Μπίμπι, η αίθουσα σχεδόν άδειασε: αποχώρησαν θορυβωδώς 70 διπλωματικές αντιπροσωπείες, μεταξύ των οποίων εκείνες της Τουρκίας, του Ιράν, της Παλαιστινιακής Αρχής, όλων των αραβικών και μουσουλμανικών κρατών της Ασίας και της Αφρικής, καθώς και χωρών της Λατινικής Αμερικής (Βραζιλία, Κολομβία, Βενεζουέλα, Κούβα, Χιλή, Βολιβία). Αποχώρησαν επίσης οι εκπρόσωποι του Αραβικού Συνδέσμου, του Οργανισμού Ισλαμικής Συνεργασίας (OIC) και της Νότιας Αφρικής. Στη διάρκεια του «walkout» ακούστηκαν γιουχαΐσματα και συνθήματα, με αποτέλεσμα να παρέμβει η προεδρεύουσα της συνεδρίασης Φιλομένα Μπάνγκουρα (από τη Σιέρρα Λεόνε) ζητώντας από το σώμα να τηρήσει την τάξη ώστε να μπορέσει να μιλήσει ο Ισραηλινός πρωθυπουργός. Οι αντιπροσωπείες όλων των μελών της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, παρέμειναν στην αίθουσα. Όσο για τον Νετανιάχου, που είναι συνηθισμένος στο κράξιμο, χαρακτήρισε τους αποχωρήσαντες «δειλούς»: «Αν υπάρχουν κι άλλοι δειλοί χωρίς ήθος που δεν έχουν φύγει ακόμη, ας φύγουν τώρα», είπε προτού υπερασπιστεί τις θέσεις της χώρας του.

Αρχικά, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου επιτέθηκε στον Ζόχραν Μαμντάνι, τον δήμαρχο της Νέας Υόρκης, με τον οποίον είχε ανταλλάξει εχθρικές δηλώσεις τις προηγούμενες ημέρες: όπως είναι γνωστό, ο Μαμντάνι καταφέρεται επανειλημμένως εναντίον του Ισραήλ και μάλιστα προσπάθησε να αποκλείσει τον Νετανιάχου από τη συνέλευση του ΟΗΕ που φιλοξενείται «στην πόλη του». Υπενθυμίζεται ότι ο Μαμντάνι χαρακτηρίζει τον Νετανιάχου «εγκληματία πολέμου» και «αρχιτέκτονα γενοκτονίας στη Γάζα», ενώ, κατά την προεκλογική του εκστρατεία για τη δημαμρχία, είχε δηλώσει ότι αν ο Νετανιάχου πατούσε το πόδι του στη Νέα Υόρκη, θα έδινε εντολή στην τοπική αστυνομία να τον συλλάβει βάσει του εντάλματος του Διεθνούς Ποινικού Δικαστήριου (ΔΠΔ). (Αργότερα παραδέχτηκε ότι η πόλη δεν έχει τη νομική δικαιοδοσία να εκτελέσει το εν λόγω ένταλμα).

Μετά από όλα τούτα, ο Νετανιάχου κατηγόρησε τον Μαμντάνι από το βήμα της συνέλευσης ότι πασχίζει να τον φιμώσει, ότι η σύζυγός του, Ράμα Ντουουάτζι, αλληλεπιδρά θετικά σε αναρτήσεις υπέρ της 7ης Οκτωβρίου, και ότι ο αντισημιτισμός του έχει προκαλέσει αβεβαιότητα και φόβο στους Εβραίους της Νέας Υόρκης. «Ντροπή σου [...]. Από τότε που εξελέγης δήμαρχος αυτής της πόλης, πολλοί Εβραίοι δεν αισθάνονται πλέον ασφαλείς στη Νέα Υόρκη […] Μου το λένε», είπε ο Μπίμπι, αν και έξω από το κτίριο του ΟΗΕ είχε συγκεντρωθεί μικρός αριθμός διαδηλωτών, μεταξύ των οποίων και Εβραίοι, που κατήγγελλαν τη «γενοκτονία». Παρ' όλα αυτά, ο Νετανιάχου απευθύνθηκε στους Εβραίους της Νέας Υόρκης που έχουν δικαίωμα ψήφου στο Ισραήλ (περίπου 30.000 άτομα), προβάλλοντας μια αναλογία —«Η 7η Οκτωβρίου, η πιο σκοτεινή μας μέρα, είναι δεκαέξι φορές η 11η Σεπτεμβρίου σε σχέση με τον πληθυσμό της χώρας»— καθώς και στους διαδηλωτές που αντιτίθεντο στην παρουσία του, λέγοντας ότι «Το Ισραήλ δεν διέπραξε γενοκτονία· απέτρεψε τη γενοκτονία»: «Ποιο καθεστώς που διαπράττει γενοκτονία θα επέτρεπε τη διανομή 2 εκατομμυρίων τόνων τροφίμων στη Γάζα; Πρόκειται για έναν τόνο ανά άτομο», είπε, χαρακτηρίζοντας την κατηγορία περί γενοκτονίας των Παλαιστινίων ως «το μεγαλύτερο ψέμα του αιώνα». (Στην πραγματικότητα, μετά την 7η Οκτωβρίου 2023 υπήρξαν περίοδοι κατά τις οποίες το Ισραήλ περιόρισε τις προμήθειες τροφίμων και άλλων βασικών αγαθών προς τη Γάζα, ενώ επέβαλε αυστηρούς αποκλεισμούς αναστέλλοντας αποστολές τροφίμων, καυσίμων και φαρμάκων. Διεθνείς μηχανισμοί παρακολούθησης της πείνας που υποστηρίζονται από τον ΟΗΕ επιβεβαίωσαν συνθήκες λιμού στη Γάζα.)

Ο Μπίμπι χρησιμοποίησε το βήμα του ΟΗΕ για να κάνει προεκλογική ομιλία εν όψει των ισραηλινών εκλογών. Γι' αυτό, αφηγήθηκε την ιστορία του αδελφού του, Γιονατάν Νετανιάχου, ο οποίος έχασε τη ζωή του ως ήρωας το 1976, όταν, κατά την Επιχείρηση Εντέμπε, απελευθέρωσε καμιά εκατοστή Ισραηλινούς ομήρους στην Ουγκάντα. Είναι κάτι που αφηγείται συχνά, και ακόμη συχνότερα προσφάτως, ως απάντηση στον κύριο αντίπαλό του στις εκλογές, τον Γκαντί Άιζενκοτ, τον πρώην αρχηγό του γενικού επιτελείου του στρατού, ο οποίος έχασε έναν γιο και έναν ανιψιό στον πόλεμο της Γάζας. Ένα άλλο επιχείρημα που επαναλαμβάνει είναι η επιτυχία του Ισραήλ για την επιστροφή των ομήρων που είχαν συλληφθεί στις 7 Οκτωβρίου 2023 —όμως, από τους συνολικά 251 ομήρους που απήχθησαν στη Γάζα, 85 επαναπατρίστηκαν νεκροί. Οπότε, η θριαμβολογία ίσως δεν είναι δικαιολογημένη.

Ως απερχόμενος πρωθυπουργός, ο Νετανιάχου έκανε απολογισμό της μακράς θητείας του και του πολυετούς αγώνα του εναντίον του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος, που, όπως είπε, είναι ζήτημα επιβίωσης για το Ισραήλ, προσθέτοντας ότι η χώρα του δεν ήταν ποτέ ισχυρότερη. Όμως, κι αυτό είναι θέμα οπτικής γωνίας: στη διεθνή κοινή γνώμη, η εικόνα του Ισραήλ έχει υποβαθμιστεί, ενώ ακόμα και στις ΗΠΑ εντείνονται οι φωνές που ζητούν μείωση της στρατιωτικής βοήθειας. Ο Μπίμπι αναφέρθηκε επίσης στον Αμερικανό πρόεδρο λέγοντας ότι στη «μάχη του Ισραήλ εναντίον των βαρβάρων, δεν είχαμε καλύτερο σύμμαχο από τον Πρόεδρο Τραμπ». «Πολεμάμε σαν λιοντάρια!», συνέχισε. «Πολεμάμε σε επτά μέτωπα» (Ιράν, Λιβανέζικη Χεζμπολάχ, Χαμάς, τρομοκράτες στη Δυτική Όχθη, Χούθι, πολιτοφυλακές στο Ιράκ, πολιτοφυλακές στη Συρία). Στη συνέχεια αναφέρθηκε στη Δυτική Όχθη, δεδομένων των διεθνών επικρίσεων για τη βία των εποίκων, περιγράφοντας τους εποίκους ως «έντιμους ανθρώπους που σέβονται τον νόμο» και υποβαθμίζοντας τα περιστατικά βίας στα κατεχόμενα εδάφη. Τέλος, όπως ήταν αναμενόμενο, κατήγγειλε την προκατάληψη των διεθνών μέσων ενημέρωσης που δεν καλύπτουν την παλαιστινιακή παραβατικότητα και επέκρινε τον Εμμανουέλ Μακρόν —ο οποίος είχε δηλώσει ότι η Χαμάς δεν δραστηριοποιείται στη Δυτική Όχθη— λέγοντας ότι ο Γάλλος πρόεδρος έχει «βαθιά άγνοια» και υπενθυμίζοντας τον φόνο του Ισραηλινού εποίκου (που είχε μάλιστα γαλλική υπηκοότητα) Νετανέλ Σουκρούν στις 20 Σεπτεμβρίου κοντά στον οικισμό Νεβέ Τζουφ. «Οι ηγέτες της Δυτικής Ευρώπης υποτάσσονται στις αντισημιτικές ορδές», είπε ο Ισραηλινός πρωθυπουργός.

Αυτό που μπορεί να εκτιμήσει κανείς στον Μπίμπι είναι ότι δεν μασάει τα λόγια του. Αλλά, έτσι, διαιωνίζει μια κατάσταση εξαιρετικότητας κατά την οποία το Ισραήλ είναι μόνο του, περικυκλωμένο από εχθρούς, μερικοί εκ των οποίων είναι «δειλοί» όπως οι δυτικές χώρες και άλλοι είναι «τύραννοι» όπως ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Ο Νετανιάχου υποσχέθηκε ότι θα τους κατατροπώσει όλους και κατέληξε παραθέτοντας μια φράση του Μπεν Γκουριόν που προέρχεται από τη Βίβλο: «Η αιωνιότητα του Ισραήλ δεν θα κλονιστεί. Ο λόγος είναι απλός: δεν έχουμε άλλη επιλογή». Θα μπορούσε να προσθέσει: δεν υπάρχει άλλη επιλογή για τους Ισραηλινούς από το να ψηφίσουν εμένα. Πράγματι, πολλοί Ισραηλινοί, παρατηρώντας τη γενική εχθρότητα, σκέφτονται ότι αν και όλος ο κόσμος είναι εναντίον τους, δόξα τω Θεώ, υπάρχει ένας ηγέτης που μπορεί να ορθώσει το ανάστημά του και τα ψάλλει στους αντισημίτες.