Βρετανία: Αγοράζουν κονσέρβες σκουμπριού, αλλά μέσα υπάρχει άλλο ψάρι

Το ψάρι μέσα στην κονσέρβα αλλάζει, αλλά η τιμή δεν ακολουθεί απαραίτητα. Μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ στη Βρετανία αντικαθιστούν το σκουμπρί με σαυρίδι Χιλής, γνωστό διεθνώς ως «jack mackerel», καθώς η δραματική υποχώρηση των αποθεμάτων στον βορειοανατολικό Ατλαντικό ανατρέπει τις προμήθειές τους.

Σύμφωνα με τους Times, τα Lidl και Aldi, καθώς και η Princes, που προμηθεύει τις Tesco και Sainsbury’s, έχουν στραφεί σε κονσέρβες με το συγκεκριμένο είδος. Η Waitrose, από την πλευρά της, έχει σταματήσει να πουλά φρέσκο σκουμπρί και διαθέτει σταδιακά τα εναπομείναντα αποθέματα κονσερβών της.

Παρότι η αγγλική ονομασία «jack mackerel» παραπέμπει σε σκουμπρί, πρόκειται για ψάρι διαφορετικής οικογένειας: ανήκει στις Καραγκίδες, ενώ το σκουμπρί στις Σκομβρίδες.

Γιατί αλλάζει το περιεχόμενο της κονσέρβας

Πίσω από τη στροφή των αλυσίδων βρίσκεται η πίεση που δέχονται τα αποθέματα σκουμπριού. Όπως αναφέρει το δημοσίευμα, ο πληθυσμός του στον βορειοανατολικό Ατλαντικό έχει μειωθεί κατά 77% από το 2015, έπειτα από χρόνια κατά τα οποία οι αλιευτικές ποσοστώσεις ξεπερνούσαν τις επιστημονικές συστάσεις.

Η απώλεια της πιστοποίησης του Marine Stewardship Council σημαίνει ότι το συγκεκριμένο αλίευμα δεν καλύπτει πλέον τις πολιτικές βιωσιμότητας πολλών λιανεμπόρων.

Ο Κρις Γκρέιαμ, επικεφαλής για την αποκατάσταση των ωκεανών και τα βιώσιμα θαλασσινά στη Marine Conservation Society, εξηγεί στους Times ότι το σαυρίδι Χιλής αποτελεί πιο βιώσιμη επιλογή, καθώς ο πληθυσμός του βρίσκεται σήμερα σε πολύ καλύτερη κατάσταση.

Προειδοποιεί, ωστόσο, ότι η λύση δεν είναι να εξαρτηθεί η αγορά από ένα μόνο υποκατάστατο. Αντίθετα, προκρίνει την προμήθεια διαφορετικών ειδών από αποθέματα που υπόκεινται σε σωστή διαχείριση.

Λιγότερα ωμέγα-3, περισσότερη πρωτεΐνη

Η αλλαγή δεν αφορά μόνο την ονομασία ή τη γεύση. Σύμφωνα με τη σύγκριση που παραθέτουν οι Times, το σαυρίδι Χιλής περιέχει περίπου τα μισά ωμέγα-3 λιπαρά οξέα και το ένα τρίτο της βιταμίνης Β12 σε σχέση με το σκουμπρί. Παρέχει, πάντως, περίπου τέσσερα γραμμάρια περισσότερης πρωτεΐνης ανά 100 γραμμάρια.

Ο Τζέιμι Όλιβερ έχει ενθαρρύνει τους καταναλωτές να το δοκιμάσουν, επαινώντας τη γεύση και την υφή του. Ορισμένοι φίλοι των ψαριών κονσέρβας εμφανίζονται λιγότερο ενθουσιώδεις.

Ο Τζέιμι Ντάτον, μέλος σχετικής ομάδας στο Facebook, το περιέγραψε ως ιδιαίτερα σκληρό και στεγνό, παρομοιάζοντάς το με κρύο ψητό μοσχάρι. Άλλα μέλη σχολίασαν αρνητικά τη μυρωδιά του.

Φθηνότερο ψάρι, σχεδόν ίδια τιμή

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, το κόστος του υποκατάστατου εκτιμάται περίπου στο ένα τρίτο εκείνου του σκουμπριού του Ατλαντικού. Η διαφορά αυτή, όμως, δεν αποτυπώνεται στον ίδιο βαθμό στο ράφι.

Στην Tesco, μια κονσέρβα σαυριδιού Χιλής της Princes πωλείται προς 1,75 λίρες, μόλις 20 πένες φθηνότερα από την αντίστοιχη κονσέρβα σκουμπριού της εταιρείας.

Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η αλλαγή στην εμπορική ονομασία. Μέχρι τον Δεκέμβριο του 2025, το είδος μπορούσε να πωλείται στη Βρετανία ως «jack», «horse mackerel» ή «scad», αλλά όχι ως «jack mackerel». Σύμφωνα με τους Times, το αρμόδιο βρετανικό υπουργείο τροποποίησε τους κανόνες λίγες εβδομάδες αφότου η Princes παρουσίασε το νέο προϊόν με αυτή την ονομασία.

Ο «πόλεμος του σκουμπριού»

Το σκουμπρί βρίσκεται εδώ και χρόνια στο επίκεντρο διαφωνιών για την κατανομή των αλιευτικών ποσοστώσεων, με εμπλεκόμενες τη Βρετανία, την Ισλανδία, τη Γροιλανδία, τη Νορβηγία, τις Νήσους Φερόες, την Ευρωπαϊκή Ένωση και τη Ρωσία.

Την περίοδο 2020–2024, οι ποσοστώσεις ξεπερνούσαν κατά μέσο όρο κατά 39% τις συστάσεις του Διεθνούς Συμβουλίου για την Εξερεύνηση της Θάλασσας, σύμφωνα με το δημοσίευμα.

Ο Μάικ Κόεν, διευθύνων σύμβουλος της βρετανικής Εθνικής Ομοσπονδίας Οργανώσεων Αλιέων, υποστηρίζει ότι η αυξημένη ρωσική αλιευτική δραστηριότητα έχει επιβαρύνει τη βιωσιμότητα των αποθεμάτων. Κάνει επίσης λόγο για υποψίες ότι οι ρωσικές ψαριές δεν δηλώνονται στο σύνολό τους στους αρμόδιους διεθνείς οργανισμούς.

Διευκρινίζει, πάντως, ότι οι ανησυχίες αφορούν τα αποθέματα του βορειοανατολικού Ατλαντικού και δεν δικαιολογούν την αποφυγή κάθε σκουμπριού, ανεξαρτήτως προέλευσης και τρόπου αλίευσης. Ως παράδειγμα αναφέρει εκείνο που αλιεύεται με πετονιά στη νοτιοδυτική Βρετανία.

Πηγή: The Times