Eίναι οι πλατφόρμες τεχνητής νοημοσύνης «αριστερές»;

Ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, συντηρητικοί πολιτικοί και πολλοί συστηματικοί χρήστες έχουν κατηγορήσει τα chatbots τεχνητής νοημοσύνης ότι είναι προκατειλημμένα εναντίον των παραδοσιακών ή δεξιοφιλελεύθερων αξιών. Ένα εκτελεστικό διάταγμα που υπέγραψε ο Ντόναλντ Τραμπ, το οποίο ορίζει ότι πρέπει να είναι «ουδέτερα, μη κομματικά εργαλεία», πυροδότησε φόβους στους Δημοκρατικούς ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε να αρχίσει να κλίνει προς τα δεξιά. Όμως αυτό δεν συμβαίνει.

Η εφημερίδα Washington Post εξέτασε τα μοντέλα Τεχνητής Νοημοσύνης πίσω από το ChatGPT της OpenAI, το Gemini της Google, το Grok, το Claude και άλλα, χρησιμοποιώντας πολιτικές ερωτήσεις που σχεδιάστηκαν από ερευνητές για να μετρήσουν πώς τα chatbots ανταποκρίνονται σε καυτά πολιτικά ζητήματα. Τα αποτελέσματα υποδηλώνουν ότι τα chatbots έχουν σαφείς πολιτικές πεποιθήσεις που μπορούν να έρθουν σε σύγκρουση με τις υποσχέσεις που δίνουν οι εταιρείες οι οποίες βρίσκονται πίσω από αυτά. Όπως παρατηρούν οι περισσότεροι υποψιασμένοι χρήστες, τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα τείνουν σαφώς προς την πολιτική ορθότητα.

Το μοντέλο που τροφοδοτεί το ChatGPT απάντησε σχεδόν σε κάθε ερώτηση αποκλειστικά με αριστερά επιχειρήματα και παρουσίασε θέσεις θεωρούμενες «δεξιές» μόνο μία φορά. (Σημειωτέον ότι η Washington Post έχει συνεργασία περιεχομένου με την OpenAI.) Το Gemini της Google υιοθέτησε αριστερές θέσεις σε περισσότερες από το 90% των απαντήσεών του. Ακόμη και μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης που διαφημίζονται ως «συντηρητικά», συμπεριλαμβανομένου του Grok του Elon Musk, που προσφέρει η εταιρεία SpaceX, ανέφεραν κατά μέσον όρον αριστερόστροφα επιχειρήματα. Το ChatgGPT ίσως είναι το πιο «αριστερό» καθώς προσπαθεί να πείσει τους χρήστες επιμένοντας σε woke θέσεις.

Όλες οι ακαδημαϊκές μελέτες διαπίστωσαν ότι τα μοντέλα Τεχνητής Νοημοσύνης που τροφοδοτούν τα chatbots τείνουν να ευνοούν αριστερές θέσεις. Ο Sean Westwood, διευθυντής του Εργαστηρίου Έρευνας Πόλωσης στο Dartmouth College, δήλωσε ότι η κατανόηση των θέσεων που ενισχύουν τα εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης είναι σημαντική, επειδή αποκτούν ολοένα και μεγαλύτερη επιρροή, καθώς όλο και περισσότεροι άνθρωποι τα χρησιμοποιούν για να κατανοήσουν τον κόσμο ή τις ειδήσεις. «Τα εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης δεν παρουσιάζουν σχεδόν ποτέ ουδέτερη αναπαράσταση λεπτών πολιτικών θεμάτων», είπε. Ακόμα κι όταν ο χρήστης πιέζει για ευρύτερη οπτική που να περιλαμβάνει μη αριστερές θέσεις, τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα εμμένουν σε αριστερές απαντήσεις και αναλύσεις, λογοκρίνουν λέξεις και εκφράσεις, ενώ συχνά επιπλήττουν τον χρήστη για έλλειψη ορθοφροσύνης.

Η εφημερίδα Washington Post βασίστηκε για τις δοκιμές της σε έρευνα που δημοσιεύθηκε πέρυσι από το εργαστήριο του Westwood σε συνεργασία με ερευνητές του Πανεπιστημίου του Στάνφορντ. Τα μοντέλα Τεχνητής Νοημοσύνης κλήθηκαν να απαντήσουν σε κάθε μία από τις ερωτήσεις με 30 λέξεις, χωρίς να είναι ενεργοποιημένες οι ρυθμίσεις εξατομίκευσης και στη συνέχεια οι δημοσιογράφοι εξέτασαν τις απαντήσεις για να βαθμολογήσουν κατά πόσον περιελάμβαναν αριστερή τάση, δεξιά τάση ή και τις δύο τάσεις. Τα πολιτικά θέματα σπάνια αναλύονται με σαφήνεια σε κομματικές γραμμές, αλλά οι ερωτήσεις της έρευνας κάλυπταν ένα ευρύ φάσμα θεμάτων και η Post συμπέρανε ότι τα μοντέλα Τεχνητής Νοημοσύνης ήταν συνεπή στις απαντήσεις τους υπό την έννοια ότι δεν άλλαζαν γνώμη.

Aν και δεν καταγράφεται μαζικό κύμα εξόδου χρηστών που εγκαταλείπουν οριστικά την Τεχνητή Νοημοσύνη αποκλειστικά για πολιτικούς λόγους, το ζήτημα του πολιτικού bias (και ειδικότερα της κλίσης προς αριστερές/προοδευτικές θέσεις) αποτελεί υπαρκτό σημείο τριβής, το οποίο έχει οδηγήσει σε μετακίνηση, κατακερματισμό και αλλαγή εργαλείων από πολλούς χρήστες. Οι μελέτες του Πανεπιστημίου της Ανατολικής Αγγλίας και του PNAS Nexus επιβεβαιώνουν ότι τα περισσότερα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα, όταν καλούνται να απαντήσουν σε αμφιλεγόμενα πολιτικά ή κοινωνικά ερωτήματα χωρίς ειδική προτροπή (prompting), τείνουν από προεπιλογή (by default) να δίνουν απαντήσεις που κλίνουν προς αριστερό-προοδευτικό φάσμα. Αυτό οφείλεται κυρίως στα δεδομένα εκπαίδευσης (training data) που προέρχονται από το διαδίκτυο, τα ΜΜΕ και ακαδημαϊκές πηγές, καθώς και στη διαδικασία ευθυγράμμισης και μετριασμού επικίνδυνου περιεχομένου (RLHF / Safety Alignment) κατά την οποία οι τεχνικοί κανόνες ασφαλείας αποφεύγουν συντηρητικές ή παραδοσιακές θέσεις όταν αυτές αγγίζουν ευαίσθητα κοινωνικά θέματα. Οι χρήστες που ενοχλούνται από τις πολιτικά «ουδέτερες» ή προοδευτικά φιλτραρισμένες αποκρίσεις (π.χ. στο ChatGPT) μετακινούνται σε μοντέλα όπως το Grok της xAI, το οποίο σχεδιάστηκε εξαρχής με στόχο να αποφεύγει το λεγόμενο "woke bias", ή σε τοπικά (local) μοντέλα ανοιχτού κώδικα (Llama, Mistral) που δεν διαθέτουν κεντρικούς περιορισμούς. Αλλά και πάλι το woke bias δεν αποφεύγεται. Η λογική λύση είναι συνήθως η πολυεργαλειακή χρήση (Multi-tool approach) κατά την οποία οι επαγγελματίες επιλέγουν πλέον εργαλεία βάσει απόδοσης και όχι ιδεολογίας — π.χ. το Claude για προγραμματισμό και ανάλυση ή το Gemini για αναζήτηση και εργασία με έγγραφα.