Ανάλυση: Ρωσικοί λογαριασμοί διέδωσαν ακροδεξιές αφηγήσεις στην κρίση της Θέουτα

Λογαριασμοί στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης με διασυνδέσεις με τον ρωσικό στρατό και τις μυστικές υπηρεσίες διοχέτευσαν συντονισμένα ακροδεξιά και ξενοφοβικά μηνύματα, που έφτασαν σε περισσότερους από 500.000 χρήστες κατά τη διάρκεια της πρόσφατης μεταναστευτικής κρίσης στον ισπανικό θύλακα της Θεούτα, σύμφωνα με ανάλυση της ομάδας καταπολέμησης της παραπληροφόρησης 411.

Η κρίση στη Θέουτα ξέσπασε στις 1 Αυγούστου, όταν χιλιάδες άνθρωποι επιχείρησαν να περάσουν τα σύνορα από το Μαρόκο.

Υπολογίζεται ότι συνολικά 72.000 αλλοδαποί εισήλθαν στο μικρό έδαφος της Βόρειας Αφρικής, με τη συντριπτική πλειονότητα να επιστρέφει άμεσα στο Μαρόκο.

Οργανωμένος μηχανισμός παραπληροφόρησης

Σύμφωνα με την ανάλυση 4,5 εκατομμυρίων αναρτήσεων από την ομάδα 411, οι ρωσοκίνητοι λογαριασμοί παρουσίασαν τα γεγονότα ως προσχεδιασμένη «επίθεση» με τη συγκατάθεση των αρχών, προσθέτοντας ισλαμοφοβικές και αντισημιτικές θεωρίες συνωμοσίας. Μέσα σε μόλις έξι ώρες, το περιεχόμενο αυτό μεταφράστηκε σε επτά γλώσσες και συγκέντρωσε πάνω από 720.000 προβολές.

Ένα από τα κεντρικά σημεία εκκίνησης της προπαγάνδας ήταν το κανάλι Rybar στο Telegram, το οποίο συνδέεται με τις ρωσικές υπηρεσίες πληροφοριών. Στη συνέχεια, ένα ευρύ δίκτυο λογαριασμών-«αναμεταδοτών», συμπεριλαμβανομένων στοιχείων του δικτύου Pravda που διασπείρει την προπαγάνδα του Κρεμλίνου, αύξησε κατακόρυφα την απήχηση των δημοσιεύσεων.

Ρωσικοί λογαριασμοί στα κοινωνικά δίκτυα διαδίδουν συχνά αποσταθεροποιητικές αφηγήσεις στην Ευρώπη, συνήθως υιοθετώντας ακροδεξιά επιχειρήματα για τη μετανάστευση.

Ωστόσο, η 411 και άλλοι ειδικοί επισημαίνουν ότι η κλίμακα και ο συντονισμός της παραπληροφόρησης που ακολούθησε την κρίση της Θέουτα ήταν ιδιαίτερα σημαντικά. Τα δίκτυα αυτά εμφανίζονται πλέον πιο οργανωμένα και ισχυρά.

Ο Σαμάν Ναζαρί, ερευνητής της οργάνωσης Alliance4Europe με έδρα τις Βρυξέλλες, υπογράμμισε ότι η ταχύτητα και ο συντονισμός υποδηλώνουν την ύπαρξη ενός μόνιμου «μηχανισμού» παραπληροφόρησης στην Ευρώπη.

Ταχύτερη κινητοποίηση σε σχέση με το παρελθόν

Ο επικεφαλής ερευνητής της 411, Νεντ Μέντεζ, σημείωσε ότι η διασπορά ψευδών ειδήσεων έγινε πολύ πιο γρήγορα από ό,τι σε αντίστοιχο επεισόδιο τον Μάιο του 2021.

Αυτή τη φορά, τα διαδικτυακά καλέσματα οδήγησαν ακροδεξιές ομάδες να συγκεντρωθούν και να κάνουν «περιπολίες» στη Θεούτα μέσα σε ελάχιστες ημέρες.

Την ίδια στιγμή, η ανάλυση επιβεβαίωσε ότι μεταξύ των ίδιων των μεταναστών υπήρξε οργανική, οργανωμένη επικοινωνία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης σχετικά με τις διαδρομές και τα περάσματα, η οποία προερχόταν κυρίως από μικρούς, ανώνυμους λογαριασμούς και όχι από κάποιο κεντρικό κανάλι διακινητών.

(Με πληροφορίες The Guardian)