Γαλλία / Καύσωνας: Γιατί η χώρα ζορίζεται με την τοποθέτηση κλιματιστικών

Η Ευρώπη φλέγεται από τα κύματα καύσωνα, η Γαλλία «τηγανίζεται» εδώ και μέρες από τις υψηλές θερμοκρασίες, ωστόσο είναι και η χώρα που εκτός από την ακραία ζέστη, έχει να αντιμετωπίσει και ένα παράδοξο: δυσκολεύεται να υιοθετήσει τον κλιματισμό ως βασικό μέσο ψύξης.

Το πρόβλημα δεν είναι τεχνικό, αλλά βαθιά κοινωνικό, θεσμικό και πολιτικό, ένα κράμα παραγόντων που εξηγεί γιατί η Γαλλία παραμένει πίσω σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια είναι οι πολεοδομικοί και θεσμικοί περιορισμοί. Σε πολλές πολυκατοικίες, η εγκατάσταση εξωτερικής μονάδας κλιματιστικού απαιτεί έγκριση από τη γενική συνέλευση των ιδιοκτητών.

Η διαδικασία αυτή μπορεί να καθυστερήσει μήνες ή και να μπλοκαριστεί εντελώς, ειδικά σε κτήρια όπου οι ένοικοι είναι επιφυλακτικοί απέναντι σε παρεμβάσεις στις όψεις. Επαγγελματίες του κλάδου αναφέρουν ότι η ζήτηση έχει εκτοξευθεί, αλλά οι γραφειοκρατικές διαδικασίες δεν επιτρέπουν ταχύτερη ανταπόκριση, πόσω μάλλον σε μία συγκυρία που δοκιμάζεται η χώρα από τον παρατεταμένο καύσωνα.

Γαλλία, οικολογία και... πράσινη ευαισθησία

Πέρα όμως από τους κανονισμούς, υπάρχει και μια ισχυρή πολιτισμική αντίσταση. Η Γαλλία έχει μακρά παράδοση οικολογικής ευαισθησίας, με την περιβαλλοντική αριστερά και τους Πράσινους να αντιμετωπίζουν τον κλιματισμό ως ενεργοβόρα, «μη βιώσιμη» λύση.

Για χρόνια, ο κλιματισμός παρουσιαζόταν ως σύμπτωμα ενός τρόπου ζωής που επιβαρύνει το περιβάλλον αντί να αντιμετωπίζει τις αιτίες της υπερθέρμανσης. Το αποτέλεσμα είναι ότι μόνο το 25% των γαλλικών νοικοκυριών διαθέτει κλιματιστικό, ποσοστό πολύ χαμηλότερο από την Ισπανία, την Ιταλία ή τις ΗΠΑ.

Το πρόβλημα γίνεται ακόμα πιο εμφανές στα δημόσια κτήρια. Σχολεία, νοσοκομεία και υπηρεσίες στεγάζονται συχνά σε παλαιά κτήρια χωρίς υποδομές κλιματισμού, ενώ οι παρεμβάσεις σε ιστορικά κτίσματα είναι περιορισμένες. Κατά τη διάρκεια των καυσώνων, σχολεία κλείνουν, γιατροί διαμαρτύρονται για αφόρητες συνθήκες και οι τοπικές αρχές αναγκάζονται να αναζητούν προσωρινές λύσεις.

Ο κλιματισμός ως άλλο ένα αίτιο πόλωσης στη Γαλλία

Η κατάσταση επιβαρύνεται από το γεγονός ότι ο κλιματισμός έχει μετατραπεί σε πολιτικό πεδίο μάχης. Η Μαρίν Λεπέν ζητά ένα μαζικό πρόγραμμα επιδοτούμενης εγκατάστασης κλιματιστικών, παρουσιάζοντάς το ως μέτρο προστασίας των πολιτών.

Αντίθετα, η αριστερά και οι οικολόγοι αντιδρούν, υποστηρίζοντας ότι η μαζική χρήση θα αυξήσει την ενεργειακή κατανάλωση και θα επιβαρύνει το περιβάλλον. Η ιδεολογική αυτή σύγκρουση καθυστερεί την υιοθέτηση πρακτικών λύσεων, ακόμα και σε περιόδους που η θερμοκρασία σπάει ιστορικά ρεκόρ.

Στο υπόβαθρο όλων αυτών βρίσκεται μια απλή πραγματικότητα, όσο κι αν δεν αρέσει σε μερίδα της κοινής γνώμης και έχει να κάνει με την κλιματική αλλαγή.

Η Γαλλία δεν είχε σχεδιαστεί για ακραία ζέστη. Για δεκαετίες, το κλίμα της χώρας θεωρούνταν ήπιο, και η ανάγκη για κλιματισμό περιορισμένη.

Όμως οι πρόσφατοι καύσωνες αποκάλυψαν ότι οι υποδομές δεν επαρκούν. Το ηλεκτρικό δίκτυο πιέζεται, με βλάβες σε μετασχηματιστές και διακοπές ρεύματος που επηρεάζουν δεκάδες χιλιάδες νοικοκυριά. Η μαζική υιοθέτηση κλιματιστικών θα απαιτούσε σημαντικές επενδύσεις σε ενέργεια και δίκτυα — κάτι που η χώρα δεν έχει ακόμη προετοιμάσει.

Έτσι, η δυσκολία της Γαλλίας με τον κλιματισμό δεν είναι απλώς θέμα τεχνολογίας. Είναι ένα σύμπτωμα ενός ευρύτερου συστήματος που συνδυάζει γραφειοκρατία, πολιτισμικές αντιστάσεις, πολιτική πόλωση και υποδομές που δεν έχουν προσαρμοστεί στη νέα κλιματική πραγματικότητα. Και όσο τα καλοκαίρια γίνονται πιο ακραία, τόσο πιο έντονα θα φαίνεται αυτό το κενό.

Με στοιχεία από BBC, Agence France-Presse, France24