Η ιρανική οργάνωση ΜΕΚ, οι κυβερνοεπιθέσεις και οι γεωπολιτικές εντάσεις με την Αλβανία στο επίκεντρο
Ανάμεσα στα Τίρανα και το μεγάλο λιμάνι του Δυρραχίου, δυτικά της αλβανικής πρωτεύουσας, βρίσκεται μια σειρά από μίνι εμπορικά κέντρα, αποθήκες, βενζινάδικα και καφέ που λειτουργούν 24 ώρες το 24ωρο, 7 ημέρες την εβδομάδα. Αλλά αν αφήσει κανείς τον αυτοκινητόδρομο προς τα βόρεια, ανεβαίνοντας στους λόφους, η άσφαλτος δίνει τη θέση της στη φύση και τα κτίρια αραιώνουν. Πέρα από το χωριό Μάνεζ, η κυκλοφορία αραιώνει επίσης —κάτι σπάνιο στην Αλβανία, όπου ο κανόνας είναι η κυκλοφοριακή συμφόρηση — και ξαφνικά, εμφανίζονται ψηλά τείχη που περιβάλλουν ένα επιβλητικό κτίριο που μοιάζει κυβερνητικό. Με μια πιο προσεκτική ματιά, κάμερες παρακολούθησης και συρματοπλέγματα είναι ορατά παντού στους τοίχους, περικυκλώνοντας μια πρόσοψη της οποίας η είσοδος παραμένει κλειστή. Θυρίδες ασφαλείας βρίσκονται εκατέρωθεν της εισόδου, πλαισιωμένες από αλβανικές και ιρανικές σημαίες —οι ιρανικές όμως είναι εκείνες της «Περσίας», πριν από την ισλαμική επανάσταση του 1979. Αυτό το μέρος είναι η βάση Ashraf-3 (που έχει πάρει το όνομά της από το Camp Ashraf στο Ιράκ) η οποία φιλοξενεί περίπου 3.000 μέλη των Μουτζαχεντίν του Ιρανικού Λαού (MEK), οι οποίοι αντιτίθενται στο σημερινό καθεστώς της Τεχεράνης. Είναι το μόνο στρατιωτικό καταφύγιο στον κόσμο γι’ αυτήν την οργάνωση. Το ότι οι Μουτζαχεντίν χρησιμοποιούν τη σημαία με το λιοντάρι και τον ήλιο (Shir-o-Khorshid) θεωρείται ένδειξη επιθυμίας παλινόρθωσης της μοναρχίας, άρα πράξη προδοσίας, παρόλο που η ομάδα των MEK είναι ιδεολογικά αντίθετο με τον Σάχη.
Στην αρχή οι Μουτζαχεντίν («πολεμιστές του ιερού αγώνα») που εμπνέονται από ένα ιδιαίτερο μείγμα Ισλάμ και μαρξισμού, συμμετείχαν ενεργά στην Ισλαμική Επανάσταση αλλά στη συνέχεια διέκοψαν τις σχέσεις τους με το καθεστώς των μουλάδων και εκδιώχθηκαν από τη χώρα. Σήμερα θεωρούνται ο υπ’ αριθμόν ένα εσωτερικός εχθρός του καθεστώτος. Στη δεκαετία του 1980, μέλη της οργάνωσης MEK εγκαταστάθηκαν στο Ιράκ (υπενθυμίζω ότι οι συγκρούσεις μεταξύ του Ιράν και του Ιράκ υπό τον Σαντάμ Χουσεΐν διήρκεσαν από το 1980 έως το 1988) και έκτοτε ειδικεύτηκαν στον ανταρτοπόλεμο στον κυβερνοχώρο: τα «click farms» της και χιλιάδες λογαριασμοί στο X, στο Facebook και στο Telegram λειτουργούν εντατικά από την Αλβανία για να ενισχύσουν την αντιπολίτευσγ εντός της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Με λίγα λόγια, οι Μουτζαχεντίν εξελίχθηκαν από αντάρτες σε μαχητές του πληκτρολογίου με έδρα την Αλβανία.
Λίγο πριν από την έναρξη των ισραηλινο-αμερικανικών επιθέσεων στο Ιράν, ο Ανώτατος Ηγέτης Αλί Χαμενεΐ προειδοποίησε: «Κανένα καταφύγιο στο εξωτερικό δεν θα εγγυηθεί την ασφάλεια όσων έχουν ιρανικό αίμα στα χέρια τους». Έκτοτε, η επίσημη ρητορική έχει σκληρύνει. Την ενδέκατη ημέρα του πολέμου, στις 10 Μαρτίου, ο στρατηγός Esmail Qaani, διοικητής της Δύναμης Quds και ανώτερος ηγέτης του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, έκανε μια απειλητική δήλωση: «Φιλοξενώντας το αρχηγείο των κυβερνομισθοφόρων της οργάνωσης MEK, τα Τίρανα έχουν μετατρέψει την επικράτειά τους σε προέκταση του πεδίου της μάχης», προσθέτοντας κατά τη διάρκεια μιας τελετής μνήμης στην Τεχεράνη προς τιμήν των «μαρτύρων» ότι «δεν υπάρχει καμία διάκριση μεταξύ εκείνων που εκτοξεύουν τους πυραύλους και εκείνων που ελέγχουν τους διακομιστές δολιοφθοράς από τους λόφους Mάνεζ». Αυτή την απειλή για επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη σε αλβανικό έδαφος ο Αλβανός πρωθυπουργός Έντι Ράμα αντιμετωπίζει με αυστηρά μέτρα επαγρύπνησης γύρω από τη βάση των MEK: οι αστυνομικές περιπολίες και ο αριθμός των καμερών που καταγράφουν τον δρόμο έχουν αυξηθεί.
Η παρουσία αυτού του θύλακα σε αλβανικό έδαφος χρονολογείται από το 2013, όταν τα Τίρανα συμφώνησαν στο αμερικανικό αίτημα να φιλοξενήσουν τους αντιφρονούντες μαχητές στο έδαφός τους. Αλλά αυτή η πολιτική δεν ήταν πάντοτε εύκολη: η Αλβανία έχει γίνει επανειλημμένως στόχος διαδικτυακών επιθέσεων οι οποίες, σύμφωνα με τις έρευνες του FBI και της Microsoft, προέρχονταν από την ιρανική κυβέρνηση, πράγμα που οδήγησε τον Έντι Ράμα στο να διακόψει τις διπλωματικές σχέσεις με την Τεχεράνη. Για πρώτη φορά, ένα κράτος αποφάσισε να διακόψει τις σχέσεις με ένα άλλο μετά από κυβερνοεπίθεση. Η κατάσταση κλιμακώθηκε όταν, με τη σειρά τους, οι Ιρανοί κάτοικοι του Ashraf-3, εξαπέλυσαν επιθέσεις κατά των ιρανικών κρατικών υποδομών σε μια προσπάθεια να στηρίξουν τα κύματα διαμαρτυριών στο Ιράν. Οι Μουτζαχεντίν δεν περιορίστηκαν στο να δέχονται κυβερνοεπιθέσεις από το Ιράν, αλλά χρησιμοποίησαν τη βάση τους στην Αλβανία ως ψηφιακό ορμητήριο για να πλήξουν απευθείας το ιρανικό κράτος.
Όσο για την Ελλάδα, αποφεύγει να εμπλακεί σε ρητορική που θα την καθιστούσε εχθρό του Ιράν, σε αντίθεση με τον Έντι Ράμα που έχει υιοθετήσει πολύ πιο επιθετική γλώσσα. Η Αθήνα προτιμά η διαχείριση των Μουτζαχεντίν να παραμείνει ένα θέμα Αλβανίας-ΗΠΑ, χωρίς να επεκταθεί σε ευρύτερη βαλκανική εμπλοκή. Η Τουρκία, από την άλλη πλευρά, παίζει ένα ακόμα πιο σύνθετο παιχνίδι. Ενώ είναι μέλος του ΝΑΤΟ, έχει συχνά συνεργαστεί με το Ιράν σε θέματα ασφαλείας (π.χ. κατά των Κούρδων), αλλά ταυτόχρονα ανταγωνίζεται την Τεχεράνη για την επιρροή στα Βαλκάνια. Η παρουσία του MEK στην Αλβανία είναι κάτι που η Τουρκία παρακολουθεί στενά, καθώς επηρεάζει την ισορροπία δυνάμεων στη «γειτονιά» της.
17°
