Η υπόθεση Έπσταϊν απειλεί έναν παγκόσμιο ηγέτη — αλλά όχι τον Ντόναλντ Τραμπ
Η υπόθεση του Τζέφρι Έπσταϊνεξακολουθεί να ρίχνει βαριά σκιά στην παγκόσμια πολιτική σκηνή, σχεδόν επτά χρόνια μετά τον θάνατο του διαβόητου χρηματιστή. Κι όμως, η πολιτική θύελλα που προκαλεί δεν απειλεί τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, αλλά τον Βρετανό πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ, ο οποίος βρίσκεται αντιμέτωπος με μια υπαρξιακή κρίση για την πολιτική του επιβίωση.
Ο Στάρμερ δεν είχε ποτέ προσωπική σχέση με τον Έπσταϊν. Ωστόσο, η αποκάλυψη των διεθνών διαστάσεων του σκανδάλου και οι πολιτικές του παρενέργειες στο Ηνωμένο Βασίλειο έχουν φέρει την κυβέρνησή του στο χείλος της κατάρρευσης. Αντίθετα, στις Ηνωμένες Πολιτείες, παρά το γεγονός ότι το όνομα του Τραμπ εμφανίζεται σε ορισμένα από τα ερευνητικά αρχεία της υπόθεσης, ο ίδιος δεν αντιμετωπίζει άμεσο πολιτικό κίνδυνο.
Η αντίθεση αυτή αποκαλύπτει τόσο τη διαφορετική ανθεκτικότητα των δύο ηγετών όσο και τις αποκλίσεις των πολιτικών συστημάτων. Στη Βρετανία, θεσμοί λογοδοσίας και κοινοβουλευτικός έλεγχος λειτουργούν με τρόπο που μπορεί να αποβεί μοιραίος για έναν πρωθυπουργό. Στις ΗΠΑ, η ισχύς του Τραμπ επί του υπουργείου Δικαιοσύνης και ο έλεγχος του Ρεπουμπλικανικού Κογκρέσου τον θωρακίζουν από ουσιαστική πολιτική πίεση.
Το σκάνδαλο Έπσταϊν, με «πλοκάμια» που πλέον εκτείνονται από τη Βρετανία έως τη Νορβηγία και την Πολωνία, συνεχίζει να παράγει αποκαλύψεις. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η κοινωνική οργή υπήρξε τέτοια που ο βασιλιάς Κάρολος Γ΄ αφαίρεσε από τον αδελφό του, πρίγκιπα Ανδρέα, τους βασιλικούς τίτλους και τον απομάκρυνε από τη δημόσια ζωή, λόγω της στενής του σχέσης με τον Έπσταϊν. Αντίστοιχες θεσμικές συνέπειες δεν έχουν καταγραφεί στις ΗΠΑ.
Στην αμερικανική πλευρά, ορισμένες δημόσιες προσωπικότητες έχουν υποστεί πλήγμα, χωρίς όμως πολιτικό σεισμό. Ο πρώην υπουργός Οικονομικών Λάρι Σάμερς αποσύρθηκε από δημόσιες δραστηριότητες, δηλώνοντας «βαθιά ντροπή» για email που αντάλλαξε με τον Έπσταϊν. Παράλληλα, ο πρόεδρος του δικηγορικού κολοσσού Paul Weiss, Μπραντ Καρπ, παραιτήθηκε από τη θέση του, μετά τη δημοσιοποίηση επικοινωνιών του με τον καταδικασμένο χρηματιστή.
Ο Τραμπ, από την πλευρά του, επιχειρεί να κλείσει το κεφάλαιο, μετά τη θέση του υπουργείου Δικαιοσύνης ότι δεν θα υπάρξουν νέες διώξεις. Αν και δεν υπάρχει καμία απόδειξη εγκληματικής συμπεριφοράς εκ μέρους του, στα αρχεία περιλαμβάνονται και μη επαληθευμένες καταγγελίες, καθώς και μαρτυρίες θυμάτων για τις επαφές τους με τον μελλοντικό πρόεδρο. Ο ίδιος δηλώνει ότι «ήρθε η ώρα η χώρα να ασχοληθεί με κάτι άλλο».
Στη Βρετανία, όμως, κάτι τέτοιο μοιάζει αδύνατο. Η πρωθυπουργία Στάρμερ κρέμεται από μια κλωστή, μετά την εσωκομματική εξέγερση των Εργατικών και την αποκάλυψη ότι είχε διορίσει πρέσβη στην Ουάσινγκτον τον πρώην υπουργό Πίτερ Μάντελσον, παρότι γνώριζε τη φιλία του με τον Έπσταϊν. Νέα στοιχεία φέρονται να δείχνουν ότι ο Μάντελσον ενδέχεται να διέρρευσε ευαίσθητες πληροφορίες στον Έπσταϊν κατά την κορύφωση της χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2008, γεγονός που οδήγησε σε ποινική έρευνα και στην παραίτησή του από το Εργατικό Κόμμα και τη Βουλή των Λόρδων.
Το σκάνδαλο επιτείνει τρεις χρόνιες βρετανικές κρίσεις: την πολιτική φθορά ενός πρωθυπουργού λιγότερο από δύο χρόνια μετά τη σαρωτική εκλογική του νίκη, τη μακρά και τραυματική διαδρομή του ίδιου του Μάντελσον στην πολιτική ζωή και, τέλος, το διαρκές δράμα γύρω από τη βρετανική μοναρχία και τον ρόλο των «δευτερευόντων» μελών της.
Απέναντι σε αυτά, ο Τραμπ διαθέτει πλεονεκτήματα που ο Στάρμερ δεν έχει. Δεν κινδυνεύει να απομακρυνθεί από το αξίωμά του, δεν αντιμετωπίζει καθημερινή κοινοβουλευτική ανάκριση και έχει μετατρέψει το Ρεπουμπλικανικό Κογκρέσο σε πειθαρχημένο σύμμαχο. Η στρατηγική του είναι να «πλημμυρίζει» τον δημόσιο χώρο με κρίσεις και θόρυβο, ώστε καμία μεμονωμένη υπόθεση να μην αποκτά υπαρξιακή βαρύτητα.
Έτσι, ενώ η υπόθεση Έπσταϊν συνεχίζει να εξαπλώνεται και να αποκαλύπτει τη διεθνή της εμβέλεια, απειλεί να ανατρέψει έναν Βρετανό πρωθυπουργό — αλλά αφήνει, προς το παρόν, ανεπηρέαστο τον Αμερικανό πρόεδρο.
23°
