Η ΕΕ εξετάζει αντίποινα για τον «εκβιασμό» του Τραμπ σχετικά με τους δασμούς στη Γροιλανδία
Η ΕΕ εξέταζε την επιβολή ανταποδοτικών δασμών σε αμερικανικά προϊόντα και ακόμη και την ενεργοποίηση των πιο σοβαρών οικονομικών κυρώσεών της κατά των ΗΠΑ, καθώς Ευρωπαίοι ηγέτες έσπευσαν να επικρίνουν την απειλή του Ντόναλντ Τραμπ να επιβάλει νέους φόρους στις εισαγωγές από οκτώ χώρες που αντιτίθενται στην προσπάθειά του να προσαρτήσει τη Γροιλανδία.
«Οι απειλές για δασμούς υπονομεύουν τις διατλαντικές σχέσεις και εγκυμονούν τον κίνδυνο μιας επικίνδυνης καθοδικής κλιμάκωσης», ανέφεραν σε κοινή δήλωση οι ηγέτες της Δανίας, της Νορβηγίας, της Σουηδίας, της Γαλλίας, της Γερμανίας, του Ηνωμένου Βασιλείου, της Ολλανδίας και της Φινλανδίας. «Είμαστε δεσμευμένοι στην προάσπιση της κυριαρχίας μας». Οι κορυφαίοι διπλωμάτες της ΕΕ συναντήθηκαν την Κυριακή και συζήτησαν την επαναφορά ενός σχεδίου επιβολής δασμών σε αμερικανικά προϊόντα αξίας 93 δισ. ευρώ, το οποίο είχε ανασταλεί μετά την εμπορική συμφωνία με τον Τραμπ το περασμένο καλοκαίρι.
Ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, κάλεσε τους ομολόγους του να ενεργοποιήσουν το ισχυρό ευρωπαϊκό μέσο κατά του οικονομικού εξαναγκασμού – ευρύτερα γνωστό ως το «μεγάλο μπαζούκα» – εφόσον ο Τραμπ προχωρήσει στις απειλές του για δασμούς, σύμφωνα με γαλλικά μέσα που επικαλούνται το επιτελείο του. Μετά τη λήξη των συνομιλιών, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, ανακοίνωσε τη σύγκληση έκτακτης συνόδου κορυφής της ΕΕ, η οποία είναι πιθανό να πραγματοποιηθεί την Πέμπτη. Η ΕΕ, είπε, δείχνει «ετοιμότητα να αμυνθεί απέναντι σε κάθε μορφή εξαναγκασμού».
Η πρωθυπουργός της Ιταλίας, Τζόρτζια Μελόνι, δήλωσε ότι οι δασμοί του Τραμπ θα ήταν λάθος, ενώ ο Ολλανδός υπουργός Εξωτερικών, Νταβίντ φαν Βεελ, χαρακτήρισε τις απειλές του Αμερικανού προέδρου προς συμμάχους «εκβιασμό», καθώς οι αντιδράσεις Ευρωπαίων ηγετών συνεχίζονταν. Ο νόμος κατά του εξαναγκασμού, ο οποίος μέχρι σήμερα δεν έχει χρησιμοποιηθεί ποτέ, επιτρέπει στην ΕΕ να επιβάλλει τιμωρητικά οικονομικά μέτρα σε χώρα που επιδιώκει να επιβάλει αλλαγή πολιτικής μέσω πίεσης. Ο Τραμπ την Κυριακή επέμεινε στις απειλές του κατά της Γροιλανδίας, υποστηρίζοντας σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι το ΝΑΤΟ εδώ και 20 χρόνια έλεγε στη Δανία πως έπρεπε να αντιμετωπίσει τη «ρωσική απειλή» στην περιοχή και ότι «δεν είναι σε θέση να κάνει τίποτα γι’ αυτό». Πρόσθεσε: «Τώρα είναι η ώρα, και θα γίνει!!!».
Τι εξετάζει η ΕΕ ως απάντηση στους δασμούς Τραμπ;
Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, η ΕΕ εξέταζε επίσης την επανενεργοποίηση ενός πακέτου αντισταθμιστικών δασμών σε αμερικανικά προϊόντα αξίας 93 δισ. ευρώ, που είχαν καταρτιστεί ως απάντηση σε προηγούμενες οικονομικές απειλές του Τραμπ, αλλά είχαν ανασταλεί μετά τη συμφωνία των δύο πλευρών το περασμένο καλοκαίρι. Τα μέτρα θα επέβαλλαν δασμούς σε αμερικανικά αυτοκίνητα, βιομηχανικά προϊόντα, τρόφιμα και ποτά.
Οι πρέσβεις των 27 κρατών-μελών της ΕΕ συνεδρίασαν εκτάκτως την Κυριακή, αφού ο Τραμπ απείλησε με δασμούς έξι χώρες της ΕΕ, καθώς και το Ηνωμένο Βασίλειο και τη Νορβηγία. Ωστόσο, η ΕΕ απέχει ακόμη πολύ από συμφωνία σχετικά με αντίποινα κατά του Τραμπ. «Προς το παρόν, δεν τίθεται θέμα ενεργοποίησης του ACI [μέσου κατά του εξαναγκασμού] ή οποιουδήποτε άλλου εμπορικού εργαλείου κατά των ΗΠΑ», δήλωσε διπλωμάτης της ΕΕ. Οι αντισταθμιστικοί δασμοί των 93 δισ. ευρώ παραμένουν σε αναστολή έως τις 6 Φεβρουαρίου, ενώ αρκετές πηγές τόνισαν την επιθυμία για διάλογο με τις ΗΠΑ.
Δεύτερος διπλωμάτης της ΕΕ δήλωσε ότι η κατάσταση θεωρείται εξαιρετικά σοβαρή: «Υπήρξε σαφής και ευρεία κατανόηση ότι η Ευρώπη και η ΕΕ δεν μπορούν να αρχίσουν να υπαναχωρούν από βασικές αρχές της διεθνούς τάξης, όπως η εδαφική ακεραιότητα». Σε κοινή δήλωση, οι χώρες αυτές ανέφεραν ότι η υπό δανική ηγεσία στρατιωτική άσκηση Arctic Endurance αποτελεί δέσμευση για την ενίσχυση της ασφάλειας «ως κοινό διατλαντικό συμφέρον» και «δεν απειλεί κανέναν».
Ο Τραμπ είχε κατηγορήσει τις χώρες αυτές, που όλες έχουν αναπτύξει στρατεύματα στη Γροιλανδία την τελευταία εβδομάδα, ότι παίζουν «ένα πολύ επικίνδυνο παιχνίδι» και δήλωσε ότι θα υπόκεινται σε δασμούς 10% από την 1η Φεβρουαρίου, οι οποίοι θα αυξηθούν σε 25% από την 1η Ιουνίου. Σε ανάρτησή του στο Truth Social το Σάββατο, ο Τραμπ είπε ότι οι δασμοί θα επιβληθούν «μέχρι να επιτευχθεί συμφωνία για την πλήρη και ολοκληρωτική αγορά της Γροιλανδίας», μιας σε μεγάλο βαθμό αυτόνομης περιοχής που αποτελεί τμήμα της Δανίας.
Οι απειλές για τη Γροιλανδία έχουν ρίξει βαριά σκιά στο ΝΑΤΟ και έχουν θέσει εν αμφιβόλω την εμπορική συμφωνία ΕΕ–ΗΠΑ που υπέγραψε η Ένωση με τον Τραμπ τον περασμένο Αύγουστο. Ο επικεφαλής της μεγαλύτερης ομάδας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, του κεντροδεξιού Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, Μάνφρεντ Βέμπερ, έγραψε στο X το Σάββατο ότι «η έγκριση δεν είναι δυνατή σε αυτό το στάδιο», συμπέρασμα στο οποίο είχαν ήδη καταλήξει Σοσιαλιστές και Πράσινοι ευρωβουλευτές. Η επικύρωση της συμφωνίας, η οποία θα μείωνε στο μηδέν τους δασμούς της ΕΕ σε ορισμένα αμερικανικά προϊόντα, αναμενόταν έως τον Φεβρουάριο.
Ο Μακρόν δήλωσε το Σάββατο ότι η Ευρώπη δεν θα αλλάξει πορεία στην αντίθεσή της σε μια αμερικανική εξαγορά της Γροιλανδίας, δηλώνοντας: «Καμία εκφοβιστική ενέργεια ή απειλή δεν θα μας επηρεάσει – ούτε στην Ουκρανία, ούτε στη Γροιλανδία, ούτε οπουδήποτε αλλού στον κόσμο όταν βρισκόμαστε αντιμέτωποι με τέτοιες καταστάσεις».
Σε κοινή δήλωση, οι ηγέτες της ΕΕ Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και Αντόνιο Κόστα δήλωσαν ότι οι δασμοί θα «υπονόμευαν τις διατλαντικές σχέσεις και θα εγκυμονούσαν τον κίνδυνο μιας επικίνδυνης καθοδικής κλιμάκωσης». Οι δύο ηγέτες, που βρίσκονταν στην Παραγουάη για την υπογραφή εμπορικής συμφωνίας με τέσσερις χώρες της Mercosur, φέρονται να αιφνιδιάστηκαν από τις τελευταίες απειλές του Τραμπ.
5°
