Η Mariska Hargitay και η εμπειρία του βιασμού

Eνώ ξεκινά η 25η σεζόν του «Law & Order: Special Victims Unit», η Mariska Hargitay η οποία υποδύεται την πολυαγαπημένη αστυνομικίνα Olivia Benson, μοιράζεται την εμπειρία της στο περιοδικό People: όταν ήταν 30 ετών έπεσε θύμα βιασμού από γνωστό της —όπως συμβαίνει στις περισσότερες περιπτώσεις, ο βιαστής ήταν «φίλος». Σπανίως οι γυναίκες βιάζονται τυχαία, από αγνώστους στον δρόμο ή στα μπαρ. Όπως λέει η δημοφιλής ηθοποιός, όταν η συμπεριφορά του βιαστή άρχισε να γίνεται επικίνδυνη, δοκίμασε όλους τους τρόπους που ήξερε για να ξεφύγει: το ‘ριξε στο αστείο, ύστερα είπε όχι, στη συνέχεια προσπάθησε να   τον απωθήσει κλωτσώντας· τέλος, πάγωσε. «Μπήκα σε λειτουργία παγώματος, μια συνηθισμένη απόκριση τραύματος όταν δεν υπάρχει επιλογή διαφυγής. Βγήκα κατά κάποιον τρόπο έξω από το σώμα μου» είπε στο People.

Μετά από αυτή την εμπειρία, η Ηargitay δημιούργησε ένα ίδρυμα για τους επιζώντες και επιζήσασες κακοποίησης και σεξουαλικής βίας, ενώ αποδείχτηκε η κατάλληλη πρωταγωνίστρια μιας τηλεοπτικής σειράς που επικεντρώνεται σε τέτοια θύματα. Η Hargitay κάνει σήμερα τον απολογισμό εκείνου του γεγονότος και το πώς το αντιμετώπισε στο πέρασμα του χρόνου: προσπάθησε να ελαχιστοποιήσει τον βιασμό και να τον ξεχάσει με τη λογική ότι έπρεπε «να προχωρήσει». «Το πιο σωστό θα ήταν να επεξεργαστώ την εμπειρία», λέει σήμερα, «και να περάσω από όλα τα στάδια του τραύματος. Συχνά ο βιασμός θολώνει όταν ο βιαστής είναι οικείο πρόσωπο. Όμως, πρέπει να σταματήσουμε να βλέπουμε τον βιαστή σαν έναν άντρα που πηδά από τους θάμνους. Κανένας φίλος δεν δικαιούται να πάρει μονομερή απόφαση στο σεξ και να την επιβάλει με τη βία».

Το ότι η Olivia Benson έγινε μέρος της ζωής πολλών τηλεθεατών οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στη φυσική ενσυναίσθηση που δείχνει στην τηλεοπτική σειρά. Η Hargitay βοήθησε με αυτόν τον ρόλο να απελευθερωθεί ο λόγος σχετικά με τον βιασμό: «Μέχρι τώρα, οι γυναίκες» λέει, «είτε προσπαθούσαν να πείσουν τον εαυτό τους ήταν βιασμός δεν ήταν βιασμός, είτε ένιωθαν ντροπή. Αλλά η ντροπή της πράξης ανήκει στον δράστη: ο βιαστής διαπράττει την αποτρόπαια, επαίσχυντη πράξη· όχι το θύμα. Η σεξουαλική βία δεν εμμένει λόγω κάποιου αμετάβλητου στοιχείου στην ανθρώπινη υπόστασή μας, αλλά επειδή υπάρχουν δομές εξουσίας που την επιτρέπουν. Αυτές οι δομές εξουσίας είναι τόσο διάχυτες που κανείς δεν είναι απρόσβλητος. Έτσι, τα θύματα αναπαράγουν σκέψεις όπως ’’Κάτι έκανα για να προκαλέσω αυτό που έπαθα’’. Όσο για τη δικαιοσύνη, είναι διαφορετική για κάθε επιζώντα. Πολλά θύματα θέλουν μονάχα μια αναγνώριση και μια ειλικρινή συγγνώμη.»

Η Αμερικανίδα ηθοποιός καταλήγει ότι, αν και η εμπειρία ήταν φρικτή, δεν την καθορίζει: «Κανένα μέρος της ιστορίας μου δεν με καθορίζει. Κανένα μέρος της ιστορίας κανενός δεν τους καθορίζει. Κλείνω τα 60 και είμαι βαθιά ευγνώμων για το σημείο στο οποίο βρίσκομαι. Ό,τι έγινε έγινε και δεν πρέπει να ξαναγίνει σε καμιά από μας.»