Κριτική ταινίας: Titane

Η Αλεξιά είναι ένα ανθρώπινο αγρίμι που νιώθει συνέχεια την απόρριψη. Στη βία που εισπράττει καθημερινά αντιδρά με ακόμη μεγαλύτερη βίαιη ορμή, ώσπου μια μέρα βρίσκει αναπάντεχα τη ζεστασιά στην πατρική φιγούρα ενός μεσήλικα πυροσβέστη που ψάχνει να βρει τον γιο του, ο οποίος είχε χαθεί πριν από μία δεκαετία.

Οι Τιτάνες είναι τα παιδιά του Ουρανού και της Γαίας. Θεωρούνται η αρχή των πάντων και η αρχαία ελληνική μυθολογία στήριξε βασικές δομές της στην ιστορία τους. Στη νέα εποχή που ανατέλλει, η Ντικουρνό φέρνει την πάλη των φύλων προσαρμοσμένη στη μυθική διάσταση των τιτάνων με ένα σεναριακό εύρημα (το τιτάνιο είναι ένα μέταλλο ελαφρύ και ανθεκτικό που χρησιμοποιείται ευρέως στις αυτοκινητοβιομηχανίες) που δεν έχει όμοιό του στο σινεμά. Ο ερωτισμός ως φετίχ, ως μέτρο σύγκρισης, ως κριτήριο ύπαρξης, ως μέσο επικοινωνίας. Η μπερδεμένη κι ανίκανη να αισθανθεί το παραμικρό Αλεξιά είναι ένα ατσούμπαλο κορίτσι που αναγκάζεται όχι μόνο να «αλλάξει φύλο» για να μπορέσει να βρει λίγη γαλήνη στη ζωή της, αλλά και να κάνει σεξ με ένα αυτοκίνητο ώστε να νιώσει πραγματικό οργασμό. Ξυπνούν μνήμες από το «Crash» του Κρόνενμπεργκ, με το οποίο η ταινία της Ντικουρνό διατηρεί συγγένειες. Ο δίχως όρια έρωτας που οδηγεί σε ακραίες συμπεριφορές, το όραμα του Μπάλαρντ που δίνει άλλη διάσταση στη σχέση ανθρώπου-τεχνολογίας, η εφιαλτική αλληγορία ενός μέλλοντος που φέρνει στο ίδιο πλάνο το υπαρξιακό αδιέξοδο με την άκρατη σεξουαλικότητα. Το «Titane» είναι μια ενοχλητική ταινία. Ενοχλητική, προβοκατόρικη και θορυβώδης. Κι ενώ στο πρώτο ημίωρο αρχίζεις να πιστεύεις ότι είναι και απωθητική –κάποιοι θα τη βρουν σίγουρα και θα φύγουν από την αίθουσα–, η συνέχεια της γίνεται κάτι σαν Αποκάλυψη για τον θεατή. Πίσω από την ωμή βία της αποκρουστικής Αλέξια, μαθαίνουμε να εντοπίζουμε τις κρυφές αρετές ενός έργου με ακαταμάχητες ιδέες που συνδέουν τη μητρότητα (σκοτεινή και απειλητική) με την πατρότητα, τους διαχωρισμούς των φύλων με τα κοινωνικά στερεότυπα, το γκροτέσκο χιούμορ με την πολιτική ορθότητα. Η Ζουλιά δεν προσφέρει μασημένη τροφή, αλλά απαιτεί τη γρήγορη αντίληψη και την οξυδέρκεια του θεατή. Έχοντας συνηθίσει και εν πολλοίς αποθεώσει τα τελευταία χρόνια την «αισθητική της σιωπής» ως ιερό κανόνα του σπουδαίου σινεμά των «δημιουργών», το πλατύ κοινό θα νιώσει άβολα με τις σκληρές εικόνες και την ανεξέλεγκτη βία του πρώτου ημιώρου. Όμως η ταινία που κέρδισε πριν από λίγους μνήμες τον Χρυσό Φοίνικα (η δημιουργός του «Raw» με τη δεύτερη μόλις ταινία της γίνεται η πρώτη γυναίκα σκηνοθέτρια που κερδίζει τον Χρυσό Φοίνικα από την εποχή του «Μαθήματα πιάνου» της Τζέιν Κάμπιον το 1993) εκτός του να μας σοκάρει, καταφέρνει και να μας καθηλώσει. Η μεγαλύτερη αξία της είναι η ίδια η ταυτότητά της. Μια ταυτότητα που αμφισβητεί τα πάντα: από το τι χωρίζει έναν άντρα από μια γυναίκα, μέχρι την έννοια του τερατώδους και του ανθρώπινου, έως το πού μπορεί να φτάσει ένας άνθρωπος προκειμένου να νικήσει τον χρόνο. Είσαι άρρωστος; ρωτά η Αλεξιά τον «πατέρα» της (ένας συγκλονιστικός Βενσάν Λιντόν) καθώς τον βλέπει να τρυπιέται με μια βελόνα στο πλευρό του. Όχι, απλώς γερνάω, της απαντά εκείνος. Το «Titane» δεν είναι μόνο ένα κατασκότεινο ερωτικό θρίλερ, αλλά και η πιο σημαντική αλληγορία που έχει φτιαχτεί τα τελευταία χρόνια γύρω από το τέλος της πατριαρχίας, την αλλαγή στους ρόλους των φύλων, το κίνημα «Me too» και τον μεταφεμινισμό.