Το παλαιότερο σπίτι της Αθήνας

Κατά πάσα πιθανότητα είναι το Αρχοντικό Μπενιζέλων, το οποίο βρίσκεται στην οδό Αδριανού 96, στην Πλάκα. Πρόκειται, επίσης, για το τελευταίο σωζόμενο κονάκι στην Αθήνα και για ένα από τα λίγα παραδείγματα ανάλογων αρχοντικών στη Νότια Ελλάδα. Στα χρόνια της επανάστασης ήταν το κονάκι του βοεβόδα, του διοικητή της οθωμανικής διοίκησης στην Αττική, κι εδώ εγκαταστάθηκαν 16 καπεταναίοι οι οποίοι στις 28 Απριλίου 1821 ύψωσαν τη σημαία της επανάστασης στην Αθήνα.

Τι σημαίνει κονάκι; Έτσι αποκαλούνταν οι αρχοντικές αστικές κατοικίες που κυριαρχούσαν στις οθωμανικές περιοχές και αυτό εδώ χτίστηκε στο πρώτο μισό του 18ου αιώνα. Ωστόσο, το κτίριο αυτό στήθηκε πάνω σε δύο παλαιότερες πέτρινες οικοδομές του 16ου αιώνα και θρυλείται ότι εδώ έζησε η Οσία Φιλοθέη (1545; - 1589) ή, αλλιώς, Ρεβούλα Μπενιζέλου, η οποία ήταν γόνος της αθηναϊκής οικογένειας των Μπενιζέλων, μίας από τις πλουσιότερες και ισχυρότερες της εποχής.

Πρόκειται για ένα διώροφο ορθογώνιο κτίσμα, διαστάσεων 9,30 επί 23,70 μέτρα, με δύο αυλές, τη βόρεια και τη νότια, στην οποία ήταν διαμορφωμένος ο κήπος του αρχοντικού. Το Αρχοντικό Μπενιζέλων, στη μορφή που σήμερα έχει αποκατασταθεί, χαρακτηρίζεται για τη λιτότητα των μορφών και για την οργάνωση της κάτοψης του ορόφου με επίκεντρο ένα ευρύχωρο χαγιάτι (σκεπαστός εξώστης που αποτελεί προέκταση εσωτερικού χώρου), κάτι που ανταποκρίνεται στον τρόπο ζωής της περιόδου κατά την οποία χτίστηκε.

Το κτίριο, το οποίο είναι χαρακτηρισμένο ως αρχαίο μνημείο, στις αρχές του 19ου αιώνα κατέληξε να αποτελεί δύο ξεχωριστές ιδιοκτησίες, στη συνέχεια αναστηλώθηκε εξ ολοκλήρου από την Ιερά Αρχιεπισκοπή Αθηνών και σήμερα είναι το μουσείο «Αρχοντικό Μπενιζέλων», το οποίο είναι προσβάσιμο για όλους, διαθέτει πωλητήριο, καφέ, χώρο εκδηλώσεων και δωρεάν wi-fi. Είναι μια πολύ καλή πρόταση για επίσκεψη στο κέντρο της Αθήνας, καθώς θα έχετε την ευκαιρία να μάθετε πολλά για την αθηναϊκή κοινωνία από τον 16ο έως και τον 19ο αιώνα, για τους Ευρωπαίους περιηγητές στην οθωμανική Αθήνα, για τις αρχοντικές ελληνικές οικογένειες, για τις όψεις της Αθήνας της οθωμανικής περιόδου (2103248861, www.archontiko-mpenizelon.gr).