Uketsu: «Παράξενες εικόνες»

Uketsu, «Παράξενες εικόνες» (μετάφραση Αντώνης Καλοκύρης, 312 σελίδες, Εκδόσεις Πατάκη)

Νά ένα πραγματικά παράξενο βιβλίο. Και ένα βιβλίο που μπορεί στ’ αλήθεια να χαρακτηριστεί πρωτότυπο. Δεν θυμόμαστε να έχουμε διαβάσει κάτι παρόμοιο. Όπως δεν ξέρουμε και παρόμοια περίπτωση με αυτήν του συγγραφέα με το παράξενο ψευδώνυμο Uketsu.

Ο Uketsu είναι μια αντεργκράουντ δημοσιότητα στη χώρα του. Έγινε γνωστός αρχικά μέσα από μία σειρά παράξενα, ανησυχαστικά βίντεο στο YouTube. Η ανωνυμία του είναι προσεκτικά σκηνοθετημένη, καθώς πάντα εμφανίζεται φορώντας μία λευκή μάσκα χωρίς χαρακτηριστικά, και με μαύρα ρούχα, σαν κάποιου είδους στολή. Η φωνή του είναι αλλοιωμένη, και κανείς δεν ξέρει ποιος/ποια κρύβεται πίσω από αυτή την αλλόκοτη περσόνα.

Οι «Παράξενες εικόνες» («変な絵, 2022) είναι ένα μυθιστόρημα μυστηρίου που βασίζεται σε μια απλή πλην εξαιρετικά αποτελεσματική ιδέα: κάποια ετερόκλητα σκίτσα, που εκ πρώτης όψεως μοιάζουν απολύτως αθώα, κρύβουν —όπως πρόκειται να αποδειχθεί— όλα τα στοιχεία για μία σειρά από ειδεχθή εγκλήματα, για ανεπούλωτα τραύματα, και για βαριά, ανείπωτα οικογενειακά μυστικά. Ένα βιβλίο ακόμη πιο παράξενο και κρυπτικό και από τον δημιουργό του, στηριγμένο πάνω σε οπτικά ευρήματα, σε μικρές, αναπάντεχες λεπτομέρειες, και σε μια διαρκή αίσθηση απειλής και σκοτεινιάς. Το βιβλίο έχει πουλήσει πάνω από 1,5 εκατομμύριο αντίτυπα, και έχει μεταφραστεί ή πρόκειται να μεταφραστεί σε κάμποσες δεκάδες χώρες.

Το κείμενο ξεκινά με μια σειρά σκίτσα: μία έγκυος γυναίκα και το μωρό της, μια παιδική ζωγραφιά που κάτι κρύβει, τα βιαστικά σχέδια δύο ανθρώπων που ξέρουν πως θα πεθάνουν από στιγμή σε στιγμή και προσπαθούν να μεταφέρουν μία σειρά από κρυπτικά μηνύματα σε οποιονδήποτε αποδειχτεί αρκετά οξυδερκής για να τα αποκρυπτογραφήσει… Κάθε εικόνα εδώ λειτουργεί σαν καλά οργανωμένο τεκμήριο, και ο αναγνώστης καλείται να κοιτάξει προσεκτικά ανάμεσα από τις γραμμές, να κάνει υποθέσεις, να ενώσει τα στοιχεία. Έχουμε έναν πυκνό αστυνομικό γρίφο στα χέρια μας, μαζί με ένα ψυχολογικό θρίλερ πολλαπλών διαστάσεων στον χώρο και τον χρόνο, όλα τους πασπαλισμένα με γενναίες δόσεις από την κουλτούρα των manga.

Στο βιβλίο υπάρχουν τουλάχιστον δύο ερασιτέχνες ερευνητές, αλλά ο Uketsu ζητά και από εμάς να πάρουμε μέρος στο παιχνίδι. Έχουμε, αν θέλετε, να κάνουμε με έναν Ιάπωνα Πόε του 21ου αιώνα —ο ιδρυτής τού crime λάτρευε τους γρίφους—, καθώς ξεφυλλίζουμε τον γεμάτο ασυνέπειες και λεπτομέρειες που ξαφνιάζουν φάκελο μιας μυστηριώδους υπόθεσης, όλα τα στοιχεία της οποίας μάς προσφέρονται κρυμμένα σε κοινή θέα.

Το βιβλίο ασχολείται με το παιδικό τραύμα, με την ενοχή, με την οικογενειακή σιωπή, με την (αφόρητη) κοινωνική πίεση, με την ιαπωνική «ιδιαιτερότητα»: νέοι που δυσκολεύονται να βρουν τη θέση τους στην κοινωνία, οικογένειες που διαλύονται λίγο-λίγο χωρίς να μιλούν, άνθρωποι που κουβαλούν την αίσθηση ότι η αδυναμία τους είναι προσωπικό ελάττωμα… και άνθρωποι που επιλέγουν την καταστροφή και τον φόνο σαν διέξοδο.

Οι «Παράξενες εικόνες», που μπήκαν στη βραχεία λίστα για τα British Books Awards, διαβάζονται γρήγορα —η οικονομία τους είναι μέρος της αποτελεσματικότητάς τους—, αλλά, κυρίως, σε βάζουν μέσα τους. Ένα απατηλά απλό, πανέξυπνο βιβλίο, σκοτεινό, με εξαιρετική δομή, που σε προκαλεί σε κάθε του σελίδα να προχωρήσεις λίγο παραπέρα και ακόμη πιο βαθιά. Ένα ανορθόδοξο μυθιστόρημα-παζλ.

• Διαβάστε ένα χαρακτηριστικό απόσπασμα από το βιβλίο:

Στο παράθυρο ενός παλιού διαμερίσματος σε μια εργατική γειτονιά του Τόκιο, ένα φως λαμπύριζε παρά την προχωρημένη ώρα. Ο μόνος που κατοικούσε στο διαμέρισμα ήταν ο εικοσιενάχρονος Σουχέι Σασάκι, φοιτητής στο πανεπιστήμιο. Κανονικά έπρεπε να μελετάει για τις εξετάσεις ή να ασχολείται με το βιογραφικό του, καθώς σύντομα θα έψαχνε για δουλειά, όμως εκείνο το βράδυ το βλέμμα του ήταν καρφωμένο στην οθόνη του υπολογιστή του για διαφορετικό λόγο.

«Μάλλον αυτό είναι το ιστολόγιο που έλεγε ο Κουρίχαρα» μουρμούρισε σιγανά.

Ο Κουρίχαρα ήταν ένας νεότερος φοιτητής. Με τον Σασάκι ήταν μέλη της Παραφυσικής Λέσχης του πανεπιστημίου. Εκείνο το απόγευμα ο Σασάκι τον συνάντησε τυχαία στην καφετέρια του πανεπιστημίου και κατέληξαν να τρώνε παρέα. Ο Σασάκι ήταν πολύ απασχολημένος τώρα τελευταία με την αναζήτηση δουλειάς ώστε να πηγαίνει στις συναντήσεις της λέσχης, κι έτσι χάρηκε που τα έλεγε με τον φίλο του απ’ τη λέσχη έπειτα από τόσο διάστημα αποχής. Αφού είπαν τα νέα τους και κουβέντιασαν για μια προγραμματισμένη διήμερη εκδρομή με τη λέσχη, η κουβέντα στράφηκε όπως πάντα στο κοινό τους ενδιαφέρον για το αλλόκοτο και το ανεξήγητο.

«Λοιπόν, Σασάκι, συγκέντρωσες καμιά πληροφορία τώρα τελευταία;»

Ο Κουρίχαρα είχε μια περίεργη έκφραση καθώς μιλούσε. Στη λέσχη τους, με τον όρο «συγκέντρωση πληροφοριών» εννοούσαν ό,τι έβλεπαν ή διάβαζαν σχετικά με τα παραφυσικά φαινόμενα.

«Καμία. Δεν προλάβαινα. Δεν έχω δει ταινίες, ούτε διάβασα βιβλία, ούτε καν έψαξα στο διαδίκτυο».

«Μάλιστα, σου έχω κάτι καλό. Πρόσφατα ανακάλυψα ένα πολύ παράξενο ιστολόγιο».

«Ιστολόγιο; Με τι θέμα;»

«Λέγεται Οχ, το Ρακούν! Με μια πρώτη ματιά δείχνει απολύτως φυσιολογικό, όμως κάτι τρέχει. Κάτι παράξενο. Σου εγγυώμαι ότι θα σου φέρει μια ανατριχίλα, τουλάχιστον, μπες λοιπόν να διαβάσεις».

«Μάλιστα…»

Απ’ όσο τον ήξερε ο Σασάκι, ο Κουρίχαρα ήταν καλόβολος τύπος. Φαινόταν πάντα συγκρατημένος και δεν πολυανακατευόταν. Για να μιλάει λοιπόν με τέτοια βεβαιότητα, ο Σασάκι κατάλαβε ότι δεν γινόταν να το αγνοήσει.

• Νά και το οπισθόφυλλο:

Μια σειρά από σκίτσα που έφτιαξε μια νεαρή έγκυος πριν πεθάνει. Η ζωγραφιά ενός μικρού παιδιού στην οποία μια γκρι μουτζούρα καλύπτει το σπίτι του. Τα απελπισμένα σχέδια θύματος δολοφονίας στις τελευταίες του στιγμές. Το καθένα από αυτά αποτελεί μια ανατριχιαστική προειδοποίηση… Το καθένα αποκαλύπτει ένα μακάβριο μυστικό, «κρυμμένο σε κοινή θέα»… Οι δυσοίωνοι γρίφοι του αινιγματικού Uketsu, του πιο επιτυχημένου συγγραφέα ιστοριών μυστηρίου στην Ιαπωνία, κατέκτησαν εκατομμύρια αναγνώστες σε όλο τον πλανήτη.

• Και ένα μικρό βιογραφικό του συγγραφέα:

Ο Uketsu είναι μια μοναδική περίπτωση ενός πολύπλευρου καλλιτέχνη, ο οποίος γράφει, σχεδιάζει και συνθέτει μουσική. Το 2018 ξεκίνησε το επιτυχημένο κανάλι του στο YouTube, το οποίο σήμερα αριθμεί 1,9 εκατομμύρια συνδρομητές. Η πραγματική του ταυτότητα παραμένει άγνωστη, καθώς εμφανίζεται διαδικτυακά πάντα ντυμένος στα μαύρα με μια λευκή μάσκα και αλλοιώνοντας τη φωνή του ώστε να μοιάζει με μικρού κοριτσιού. Αφού έγινε γνωστός μέσα από τη διαδικτυακή αφήγηση, το 2020 εξέδωσε το πρώτο του μυθιστόρημα με τίτλο «Strange Houses». Οι «Παράξενες εικόνες» πρωτοκυκλοφόρησαν στην Ιαπωνία το 2022 και έχουν εκδοθεί σε περισσότερες από 35 χώρες.

Βρείτε το στο βιβλιοπωλείο της γειτονιάς σας, ή όπου αλλού σάς αρέσει να προμηθεύεστε τα βιβλία σας.

* * *

Το Ημερολόγιο κυκλοφορεί κάθε Δευτέρα και Πέμπτη. Κάθε Σάββατο, παρουσιάζουμε το πορτρέτο μιας «άγνωστης» γυναίκας πρωτοπόρου του περασμένου καιρού, ή μιας Άλλης Γυναίκας. Τις Κυριακές, η στήλη μεταμορφώνεται στο Βιβλίο της Εβδομάδας. Στείλτε μας μέιλ αν θέλετε να μας πείτε ή να μας ρωτήσετε κάτι — οτιδήποτε. Μην ξεχνάτε, επίσης, πως κάθε Τρίτη έχουμε και πόντκαστ! Σας ευχαριστούμε πολύ.