Το φως της καρδιάς της Μπάνου Μουστάκ: Υπέροχο ταξίδι στην Ινδία

Δυο φορές ξεκίνησα να πάω ως την Ινδία – μάλιστα την πρώτη φορά, έφτασα στην πόρτα της ινδικής πρεσβείας στην Αθήνα για βίζα. Αλλά η φίλη μου εκείνη την εποχή, θιασώτης της ομοιοπαθητικής, μόλις έμαθε ότι έπρεπε να κάνουμε εμβόλια για το ταξίδι, ανέκρουσε πρύμνα. Αντί για την Ινδία βρεθήκαμε στο Μπαλί. Όμως, όπως λέει κι ο σοφός λαός, το πεπρωμένο φυγείν αδύνατο. Η φίλη μου τσιμπήθηκε από μολυσμένο κουνούπι και, όταν επιστρέψαμε στην Ελλάδα, βρέθηκε να χαροπαλεύει με τη μαλάρια. Ευτυχώς, σώθηκε.

Πριν δυο χρόνια επιχείρησα ξανά να κάνω το ταξίδι στην Ινδία, όμως η αγαπημένη μου, που είχε ήδη επισκεφτεί τη χώρα σε ένα ταξίδι μαθητείας, με απέτρεψε προβάλλοντας επιχειρήματα περί αισχρής ρυπαρότητας και δυσώδους συναγελασμού. Αντ’ αυτού πήγαμε στην Κορέα.

Αυτή τη φορά βρίσκομαι στην Ινδία χάρη σε μια συλλογή διηγημάτων μιας συγγραφέως που ακούει στο όνομα Μπάνου Μουστάκ, κατάγεται από τη Νότια Ινδία, μιλάει και γράφει σε διάλεκτο και, τη χρονιά που μας πέρασε, πήρε το βραβείο Μπούκερ για το συγκεκριμένο βιβλίο. Το ιδιαίτερο στην περίπτωσή της είναι πως είναι μουσουλμάνα. Γράφει για το μουσουλμανικό στοιχείο που απέμεινε στην Ινδία ύστερα από την απόσχιση του Δυτικού και Ανατολικού Πακιστάν (αργότερα Μπαγκλαντές).

Υπέροχα διηγήματα, το καθένα σε μεταφέρει σε μια Ινδία άγνωστη σε εμάς που έχουμε διαβάσει την κλασική ινδική λογοτεχνία. Πρόκειται για τη μουσουλμανική κοινότητα που διαβιεί ακόμα και σήμερα στην πολυπληθέστερη πλέον χώρα του πλανήτη (ξεπέρασε και την Κίνα).

Η Μπάνου Μουστάκ περιγράφει την καθημερινή ζωή στα μεικτά χωριά, τις προστριβές ανάμεσα σε ινδουιστές και μουσουλμάνους, τις διαφορετικές νοοτροπίες και το μίσος μεταξύ των θρησκειών, αλλά πρωτίστως αναφέρεται στην ιδιαίτερη θέση της γυναίκας στον κόσμο του Ισλάμ της Ινδίας. Η ενδοοικογενειακή βία, η κακομεταχείριση νύφης από πεθερά, η άφεση στο κισμέτ και στα εξ απαλών ονύχων προνόμια των ανδρών, αλλά και η χειραγώγηση του άνδρα μερικές φορές από τη δυναμική γυναίκα του, η ανατροφή και το μεγάλωμα των παιδιών στις λασπουριές και τα βρομερά ποτάμια περιγράφουν έναν κόσμο που στα μάτια του αναγνώστη φαντάζει εξόχως εξωπραγματικός.

Η συγγραφέας, που είναι δικηγόρος, υπερασπίζεται με πάθος τα ανθρώπινα δικαιώματα στην πατρίδα της και διαμαρτύρεται ακούραστα για κάθε είδους καταπίεση που ασκείται εκεί λόγω καστών και θρησκείας. Το κάθε διήγημα είναι ένας πολύτιμος λίθος στο διάδημα της συγγραφέως και πιστεύω ότι η Μπάνου Μουστάκ πήρε δίκαια το Μπούκερ. Ο αναγνώστης θα βιώσει εκ του ασφαλούς τη δύστηνο μοίρα όσων είχαν την ατυχία να γεννηθούν εκεί, καθώς η συγγραφέας είναι εξαιρετική αφηγήτρια. Κοντολογίς, προτείνω το βιβλίο ανεπιφύλακτα.

Στο μεταξύ, μια αεροπορική εταιρεία της Ινδίας, η IndiGo, ξεκίνησε μόλις ταξίδια από τη Αθήνα προς τη χώρα εκείνη. Με ιντριγκάρει η ιδέα να πάρω την επόμενη πτήση. Μένει να φανεί αν η τρίτη φορά που θα βαλθώ να πάω ως εκεί αποδειχθεί και η φαρμακερή…