- CITY GUIDE
- PODCAST
-
16°
«Οι κλειστές κοινωνίες παράγουν ηττημένους»
Η συγγραφέας Ειρήνη Νικολάκη-Καλαμάρη μιλάει στην Α.V.
Γέννημα θρέμμα Χιώτισσα, η Ειρήνη Νικολάκη-Καλαμάρη έχει εκδώσει στο παρελθόν δύο μυθιστορήματα («Μαθαίνοντας το να σ’ αγαπώ», 2003, εκδ. Κονιδιάρη και «Με χρώμα και αλμύρα», 2005, εκδ. Ωκεανίδα) και δύο ποιητικές συλλογές («Ιριδισμοί», 2004, και «Άνθη λυκίσου», 2007, αμφότερα από τις εκδ. Άλφα). Το τελευταίο της βιβλίο με τίτλο «Το σπίτι στον Κάτω Αιγιαλό» (εκδ. Διόπτρα) ξεφυλλίζει με μυθιστορηματικό τρόπο ορισμένες από τις σελίδες που σημάδεψαν ανεξίτηλα την ιστορία της ιδιαίτερης πατρίδας της.
Γιατί επιλέξατε να τοποθετήσετε το μυθιστόρημά σας στην εποχή του σεισμού που κατάστρεψε τη Χίο την άνοιξη του 1881; Επειδή ήταν ένα συγκλονιστικό γεγονός. Ήταν η δεύτερη μεγαλύτερη καταστροφή στην ιστορία του νησιού, ύστερα από τη σφαγή επί τουρκοκρατίας. Εκατοντάδες άνθρωποι σκοτώθηκαν, τραυματίστηκαν, έχασαν τον πλούτο τους, θάφτηκαν κάτω από τα ερείπια, πέρασαν νύχτες και νύχτες ξάγρυπνοι στο κρύο από το φόβο... Το νησί άλλαξε μετά από αυτό το γεγονός, μαζί κι οι άνθρωποί, υλικά και ηθικά. Γενικά πιστεύω ότι οι άνθρωποι αλλάζουν ύστερα από μια μεγάλη καταστροφή.
Κάνατε ιστορική έρευνα για να αντλήσετε στοιχεία για την εποχή του σεισμού; Όχι, είχα «ακούσματα». Έχω συγκρατήσει τις αφηγήσεις της μαμάς μου, που με τη σειρά της τα είχε ακούσει από τη δική της. Ο σεισμός ουδέποτε ξεχάστηκε στη Χίο, αν κι έχουν περάσει αρκετές γενιές από τότε. Κάθε Μάρτη, όλοι στο νησί μιλάνε για το «χαλασμό», όπως τον ονομάζουμε εδώ. Σκεφτείτε ότι η μαμά μου μέχρι το τέλος είχε μια πρόχειρη ρόμπα στο κρεβάτι της, μήπως και γινόταν σεισμός και αναγκαζόταν να πεταχθεί έξω.
Παρακολουθούμε την πορεία των μελών μιας οικογένειας την οποία φαίνεται ότι βαραίνει μια «κατάρα». Συμφωνείτε ότι η δομή του μυθιστορήματος θυμίζει κάπως τον κύκλο ενός αρχαίου μύθου; Δεν το είχα σκεφθεί έτσι. Τώρα που το λέτε, πάντως, το σημείο όπου η Ευτέρπη ξεστομίζει την κατάρα στο βιβλίο θυμίζει λίγο σκηνή από αρχαία τραγωδία. Προσωπικά δεν πιστεύω στις «κατάρες», το χρησιμοποίησα συμβολικά. Πιστεύω ότι όλα αυτά είναι συμπτώσεις. Φυσικά, ο κάθε αναγνώστης μπορεί να το ερμηνεύσει ανάλογα με το τι πιστεύει αυτός.
Ο έρωτας είναι ένα από τα κυρίαρχα θέματα του μυθιστορήματος. Γιατί άραγε αυτός ο έρωτας παραμένει ανεκπλήρωτος για όλους ανεξαιρέτως τους ήρωές σας; Επειδή οι μικρές και κλειστές κοινωνίες παράγουν ηττημένους ανθρώπους. Υπάρχει ένας μικρός πυρήνας που σε καθοδηγεί, ένας περίγυρος που σε κρυφοκοιτάζει και στον οποίο είσαι αναγκασμένος να λογοδοτήσεις για τις πράξεις σου. Είσαι αναγκασμένος να σκέφτεσαι συνέχεια «τι θα πει ο κόσμος. Ειδικά σε ό,τι έχει να κάνει με τον έρωτα, αν αυτός δεν εγκρίνεται από τον περίγυρο, είναι καταδικασμένος, κι αυτή την κατάσταση βιώνουν οι ήρωες του βιβλίου. Ας έχει βέβαια υπόψη του ο αναγνώστης ότι το μυθιστόρημα εκτυλίσσεται σε μια παλιότερη εποχή, όπου τα πράγματα ήταν διαφορετικά. Τότε ένας «ανάρμοστος» έρωτας μπορούσε να οδηγήσει μια γυναίκα να κλειστεί σε μοναστήρι.
Το βιβλίο κλείνει με τη φράση «έμεινε να θυμίζει τις όμορφες μέρες μιας αλλοτινής εποχής». Η φράση αυτή εκφράζει νοσταλγία για το παρελθόν κι απαισιοδοξία για το μέλλον; Νοσταλγία για το παρελθόν περισσότερο και γι’ αυτά που πέρασαν, όχι όμως σε υπερθετικό βαθμό. Γενικά είμαι αντίθετη στην υπερβολή σε καθετί. Έχω μια νοσταλγία για το χθες και νιώθω αβεβαιότητα για το μέλλον, όμως πιστεύω ότι πρώτα από όλα πρέπει να ζούμε το παρόν και να το χαιρόμαστε. Είναι το μόνο που έχουμε μπροστά μας.
Πώς είναι η ζωή στη σημερινή Χίο; Παρόμοια με αυτήν στις περισσότερες περιοχές της Ελλάδας. Υπάρχει άγχος, υπάρχει τρέξιμο, ωστόσο διατηρούνται και τα καλά χαρακτηριστικά που μπορεί να έχει μια μικρή κοινωνία. Εξακολουθεί να υπάρχει σύμπνοια μεταξύ των ανθρώπων. Επιπλέον, το περιβάλλον παραμένει το ίδιο, δεν έχει επηρεαστεί καθόλου, ή έστω ελάχιστα, από τον τουρισμό. Έχουμε τη θάλασσά μας, τον ήλιο μας, τον καθαρό ουρανό που μας ηρεμεί....
ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ
ΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΙ ΠΑΝΤΑ
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Μια συζήτηση για το μυθιστόρημα «Το καφέ χωρίς όνομα» (μετάφραση Λένια Μαζαράκη, Εκδόσεις UTOPIA), και όχι μόνο
Από τον Όμηρο και τον Καβάφη στον ΛΕΞ: Ο Κώστας Κατσουλάρης περιγράφει στην ATHENS VOICE το προσωπικό του ταξίδι στην ποίηση
Τι γνωρίζουμε για την κυκλοφορία του
Μιλήσαμε με τη συγγραφέα για το νέο της βιβλίο «Stalker», ένα θρίλερ για την εφιαλτική εμπειρία του stalking, μέσα από ένα προσωπικό βίωμα
Deep, down and dirty ή και πώς τα δημόσια αποχωρήτηρια της Θεσσαλονίκης γράφουν ιστορία
Ένας ιδανικός συνδυασμός υπαρξιακών αναζητήσεων, ποιητικής γλώσσας και μουσικών αναφορών
Ο αμερικανός συγγραφέας ξαναγράφει την ιστορία των αυτόχθονων της Αμερικής, ανατρέποντας μύθους και στερεότυπα
Η διαδρομή της από τη δημοσιογραφία στη λογοτεχνία, η αγάπη της για την Ελλάδα, οι φωτεινές και σκοτεινές πλευρές των Ελλήνων και το μέλλον του βιβλίου στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης
Το βιβλίο του Ιβάν Τζουχά για την «Ελληνική Επιχείρηση» του 1937 και τις διώξεις των Ελλήνων στη Σοβιετική Ένωση
Η γνωστή συγγραφέας μιλά για τη νέα της νουβέλα «Το προνομιούχο ζώο» και τον ρόλο της λογοτεχνίας
Τρία σκληρά, ρεαλιστικά σενάρια με φόντο τον νορβηγικό χειμώνα, αλλά πλημμυρισμένα ζεστασιά και πλούσια συναισθήματα
Ένα συγκλονιστικό επίτευγμα πολυφωνίας και ανθρωπιάς που κινείται ανάμεσα στο θρίλερ, το κωμικό νουάρ, και την ερωτική παραφυσική μυθοπλασία
Ένα εβδομαδιαίο podcast για το βιβλίο, και τις νέες σειρές και ταινίες.
Ένας από τους εκδότες της ταλαντούχας συγγραφέως αποκαλύπτει ότι ήταν ρατσίστρια και αντισημίτρια
Το «Είναι και Χρόνος» και το «Νίτσε: Η βούληση για ισχύ ως τέχνη»
Μιλήσαμε με τη συγγραφέα για τη γοητεία του crime, τα μυστικά της ανθρώπινης ψυχής και το νέο της βιβλίο, «Φόνος στην άκρη του κόσμου»
Ένα πρωτότυπο, συγκινητικό, και συχνά ιδιαίτερα σκληρό, queer μυθιστόρημα μαγικού ρεαλισμού που συνδυάζει τον σωματικό τρόμο με το οικογενειακό δράμα
Το ποίημα της ημέρας είναι από την ποιητική συλλογή «σ’ ένα βαθύ πουθενά», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ύψιλον
Ο γνωστός συγγραφέας μιλάει για τη ζωή του, τα βιβλία του, τη σχέση του με τις λέξεις και τους αριθμούς
Έχετε δει 20 από 200 άρθρα.