Η Αθηνά Λατινοπούλου σχηματίζει έναν πίνακα ζωής

Γράφει η Νένα Κοκκινάκη

---

Ζωγράφος και γλύπτρια η Αθηνά Λατινοπούλου, μέλος του Επιμελητηρίου Εικαστικών Τεχνών Ελλάδος και του Συλλόγου καλλιτεχνών Βορείου Ελλάδας, έχοντας πραγματοποιήσει πάνω από 20 ατομικές και συμμετάσχει σε 100 περίπου ομαδικές εκθέσεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, με τα έργα της να βρίσκονται σε πολλές ιδιωτικές συλλογές και μουσεία, εμφανίστηκε στην πεζογραφία μας το 2010 με το αυτοβιογραφικό της αφήγημα «Οι κορδέλες της δικής μου πραγματικότητας» (Εκδόσεις Τέχνης Οίστρος). Το βιβλίο «Να γίνεις εσύ Θεός» είναι το δεύτερο πεζογραφικό έργο της, ένα πρωτότυπο και εξαιρετικά ενδιαφέρον αφήγημα, πολύ ωριμότερο αυτή τη φορά, το οποίο διαβάζεται απνευστί, καθώς η συγγραφέας αποδεικνύεται δεξιοτέχνης στην αφήγηση και τις τεχνικές της. Κεντρική ηρωίδα του η Ερασμία, από εύπορη οικογένεια προσφύγων του Πόντου που το 1822 εγκαθίσταται στο Κιλκίς, κόρη δικηγόρου και μορφωμένη, που κάνει την επανάστασή της αναπτύσσοντας μια συμπεριφορά - απότοκο της κοινωνίας όπου μεγάλωσε και της διαπαιδαγώγησης που έλαβε.

Το μυθιστορηματικό σκηνικό τοποθετείται σε μια μικρή μακεδονική πόλη λίγο πριν και κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής, εποχή γεμάτη φόβους, προκαταλήψεις και ανασφάλειες. Η Ερασμία βέβαια κανένα λόγο δεν είχε να αισθάνεται ανασφαλής, καθώς ούτε η κοινωνική της θέση ούτε η μόρφωσή της (ετοιμαζόταν να φύγει στη Θεσσαλονίκη να σπουδάσει νομικά) το επέτρεπαν. Είχε άλλωστε μεγαλώσει δίπλα στον άνθρωπο που με τη στάση του την έκανε να πιστεύει πως είναι το κέντρο του κόσμου. Ο πατέρας της μη μπορώντας να αντισταθεί σε οποιαδήποτε επιθυμία της (ανεξάρτητα αν σε αυτό συντελούσε το γεγονός ότι ο ίδιος ήταν αιχμάλωτος της σαρκικής απόλαυσης με όποιο κόστος) δεν αντιδρούσε σε μια συμπεριφορά άκρως προκλητική, που δεν αμφισβητεί απευθείας τους ισχύοντες κανόνες αλλά τους υπονομεύει καταλυτικά. Μια συμπεριφορά - αποτέλεσμα της διαφοράς της κοινωνικής θέσης αλλά και των κοινωνικών προκαταλήψεων. Η ηρωίδα, εγωίστρια, χαιρέκακη, καχύποπτη και προπάντων άπληστη, γίνεται έρμαιο μιας λανθασμένης συλλογιστικής, της οποίας οι επιπτώσεις θα είναι καταλυτικές.

Σε μια εποχή που ο έρωτας αποτελούσε τη δυσκολότερη ίσως υπόθεση της ζωής, η συγγραφέας καταφέρνει να πλέξει το εγκώμιό του. Στο πρόσωπο της Αντιγόνης, αδελφής της μητέρας της Ερασμίας, η συγγραφέας υπερασπίζεται με όλη τη δύναμή της την αγάπη που σμιλεύεται με το χρόνο, αδιαφορεί για την ανθρώπινη ετυμηγορία και σπάνια διεκδικεί. Η στάση αυτή συνδυάζει την υπακοή της Αντιγόνης (που μπαίνει σε μια παράνομη σχέση γνωρίζοντας τον έρωτα στο πρόσωπο του συζύγου της αδελφής της) προς τους κοινωνικούς κανόνες με τη βίαιη αντίδραση της Ερασμίας, η οποία πραγματοποιείται με τρόπο θεατρικό, με μια επίφαση δραματικής συμπεριφοράς. Και μόνον όταν αναλογιζόμενη τα λάθη της ύστερα από τα δραματικά γεγονότα που έχουν προηγηθεί, φτάνει μπροστά στον εκπρόσωπο του Θεού και ακούει από το στόμα του ότι «ο άνθρωπος ορίζει μόνος του την πορεία της ζωής του», μόνον όταν θα θελήσει η ίδια να αισθανθεί την παρουσία Του και πληροφορείται από τον ιερέα ότι «για να βιώσει την παρουσία του Θεού, θα πρέπει η ίδια να γίνει Θεός και να κάνει τα έργα και τα λόγια του τρόπο ζωής», ή αλλιώς να αποκτήσει ανεκτικότητα, μόνον τότε η ηρωίδα θα νιώσει ηρεμία στην ψυχή της. Δυστυχώς όμως τα γεγονότα είχαν ήδη ξεπεράσει τις νέες αποφάσεις της. Η συμπεριφορά της τόσο απέναντι στην Αντιγόνη και τον πατέρα της, όσο και απέναντι στους στενούς της συγγενείς, η προσπάθειά της να καλλιεργήσει το πάθος στον σύζυγο της παιδικής φίλης της (χωρίς μάλιστα να κατευθύνεται από τον έρωτά της γι’ αυτόν), την είχε πλέον οδηγήσει στην «ύβρη», από την οποία δεν επρόκειτο να ξεφύγει.

Στο βιβλίο της η Λατινοπούλου δεν έπλασε απλώς πρόσωπα και καταστάσεις, αλλά κατόρθωσε να συμπάσχει μαζί τους. Στο γνώρισμα αυτό του έργου της θα πρέπει να προστεθεί η ποιητικότητα αλλά και η σημασία των προσωπικών εμπειριών στη μυθοπλασία. «Το έναυσμα για να γράψω αυτό το βιβλίο ήταν ένα τραυματικό παιδικό μου βίωμα» ομολογεί σε συνέντευξή της. Και πράγματι. Το μυθιστόρημα αυτό είναι σε θέση να μας γνωρίσει ένα ή και περισσότερους φανταστικούς βίους με τη γένεση, τη δράση και την ψυχολογία των ηρώων, καθορίζοντας τόπο και χρόνο και δημιουργώντας μια πλοκή που μας συνεπαίρνει και μας κρατεί αιχμαλώτους του συγγραφέα του. Είτε φανταστικό, είτε όχι, μας συνδέει με την άμεση πραγματικότητα εποχών παρωχημένων δημιουργώντας για μας τους αναγνώστες μια γοητευτική ψευδαίσθηση, ένα σύμπαν φαινομενικής αλήθειας και ζωής που αποτελεί τη φιλοδοξία και τον στόχο του μυθιστοριογράφου και μοιάζει με κάτι που εμείς οι ίδιοι θα μπορούσαμε να το είχαμε ζήσει και γι’ αυτό ακριβώς μας συναρπάζει και μας αιχμαλωτίζει. Αρκεί βέβαια να καταπιαστούν μαζί του άξια χέρια. Η Αθηνά Λατινοπούλου κατάφερε με το βιβλίο της να σχηματίσει έναν πίνακα ζωής, συναισθηματικό και παράλληλα ρεαλιστικό. Έναν κόσμο πλασμένο από την ευαισθησία της και την ατομική της πείρα.