Dogville, Δημοτικό Θέατρο Πειραιά
© Θωμάς Παλυβός
Θεατρο - Οπερα

Η Γκρέις και οι υπόλοιπες γυναίκες στο «Dogville» του Άρη Μπινιάρη στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά

Η Πηνελόπη Τσιλίκα, η Μαντώ Γιαννίκου, η Βαγγελιώ Ανδρεαδάκη, η Αλεξάνδρα Καζάζου, η Μυρτώ Γκόνη και η Πηνελόπη Μαρκοπούλου μιλούν στην ATHENS VOICE για τους ρόλους της στην παράσταση
niki-koskina1
Νίκη - Μαρία Κοσκινά
12’ ΔΙΑΒΑΣΜΑ

Ο Άρης Μπινιάρης σκηνοθετεί το «Dogville» του Λαρς φον Τρίερ στο Δημοτικό Θέατρο Πειραια- Με αφορμή το ανέβασμα αυτό, μιλήσαμε με τις γυναίκες που πρωταγωνιστούν στην παράσταση

Ο Άρης Μπινιάρης ανεβάζει το «Dogville» του Λαρς φον Τρίερ στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά, στη θεατρική διασκευή του Κρίστιαν Λόλικε, με την Πηνελόπη Τσιλίκα στον ρόλο της Γκρέις. Μια γυναίκα καταφεύγει σε μια μικρή πόλη, μια κλειστή κοινωνία όπου κυριαρχεί ο φόβος και μια επίπλαστη ηθική τάξη. Η ξένη θυματοποιείται, ενώ στην προσπάθειά της να «αλλάξει» τους κατοίκους του Dogville, γίνεται εντέλει υποχείριό τους. Από την άλλη, οι κάτοικοι της κλειστής αυτής κοινότητας, περνούν από πολλά στάδια μέχρι εντέλει να φτάσουν στην κακοποίηση της ξένης. Ποιο είναι το αποτέλεσμα; Όσοι έχουμε δει την ταινία, το γνωρίζουμε καλά. Μένει όμως να δούμε πώς στήνει ο Άρης Μπινιάρης, με τη δική του εικαστική γλώσσα, το σύμπαν του Dogville.

Αναμένοντας την πρεμιέρα, που θα πραγματοποιηθεί στις 25 Νοεμβρίου, μιλήσαμε με τις γυναίκες που πρωταγωνιστούν στην παράσταση, την Πηνελόπη Τσιλίκα, τη Μαντώ Γιαννίκου, τη Βαγγελιώ Ανδρεαδάκη, την Αλεξάνδρα Καζάζου,τη Μυρτώ Γκόνη και την Πηνελόπη Μαρκοπούλου για τους ρόλους τους, για τις ισορροπίες μεταξύ τους αλλά και για το πώς η βία γεννά βία... 

Η Πηνελόπη Τσιλίκα μάς μιλά για την Γκρέις στο Dogville του Άρη Μπινιάρη στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά

Είναι η πρώτη σας συνεργασία με τον Άρη Μπινιάρη; Ποια ήταν η πρώτη σας αντίδραση όταν σας πρότεινε τον ρόλο της Γκρέις;
Ναι! Ο Άρης είναι ένας καλλιτέχνης που θαυμάζω πολύ και το ότι θα καταπιανόταν με το Ντόγκβιλ, μου εξήψε το ενδιαφέρον και την περιέργεια. Όταν μου μίλησε για την Γκρέις, θυμήθηκα την αίσθηση που είχα όταν είχα δει την ταινία πριν χρόνια, θυμήθηκα ότι ο ρόλος της Γκρέις έχει κάτι κρυφό, κάτι που ήθελα πολύ να εξερευνήσω.

Είχατε δει την ταινία του Λαρς φον Τρίερ προτού σας προταθεί ο ρόλος;
Ναι, νομίζω την είχα δει για πρώτη φορά πριν καν δώσω εξετάσεις στο Εθνικό. Και μέσα στα χρόνια την έχω δει αρκετές φορές. Πάντα με απορροφά στον κόσμο της. Η ιστορία της, μέσα στην απλότητά της, αντανακλά την ιστορία της ανθρωπότητα και εισάγει πάντα την αναρώτηση για το ποιά είμαι, για το ποιοί είμαστε.

Γιατί επέλεξε πιστεύετε εσάς ως Γκρέις ο Άρης Μπινιάρης και ποιες είναι οι ισορροπίες με τις υπόλοιπες γυναίκες της περιοχής; Ποια τα κοινά στοιχεία σας με την ηρωίδα και ποια είναι εκείνα τα χαρακτηριστικά της που σας δυσκολεύουν ή σας βρίσκουν εντελώς αντίθετη;
Αυτό μόνο ο Άρης μπορεί να το απαντήσει.Το σίγουρο είναι ότι από την εποχή που ανέβασε το "Θείο Τραγί" του Σκαρίμπα, που ήταν μια σημαδιακή παράσταση για μένα και τον τρόπο που βλέπω το θέατρο, είχα την επιθυμία να δουλέψω μαζί του.Το ότι τώρα συναντιόμαστε στο "Ντόγκβιλ" είναι πολύ ευτυχές. Όσον αφορά στο τί με συνδέει και τί με χωρίζει με τον ρόλο της Γκρέις, το να απαντήσω με απόλυτη βεβαιότητα είναι δύσκολο, γιατί αυτό θα απαιτούσε απόλυτη βεβαιότητα για το ποιά είμαι, μια βεβαιότητα που εδώ και κάποια χρόνια δουλεύω για να αναιρέσω. Μέσα στη δουλειά που έχουμε κάνει για να προσεγγίσουμε την Γκρέις, βρήκαμε ότι μέσα στην ανοιχτότητά της και την επιθυμία της να συνυπάρξει με τους άλλους στο Ντόγκβιλ, υποκύπτει στον πειρασμό να τους αλλάξει, να τους κάνει "καλύτερους". Αυτό, ακόμα και αν δεχτούμε ότι πηγάζει από προθέσεις αγαθές, έχει ως αποτέλεσμα να επιβάλει τη δική της εικόνα για το τι είναι "καλό" και τι "καλύτερο", και μπορεί, για παράδειγμα, να καταρρίψει ψεύδη που για τον Άλλο μπορεί να είναι ζωτικά, απολύτως αναγκαία για τη ζωή.

Πώς προσεγγίζει ο Άρης Μπινιάρης σκηνοθετικά το έργο; Πόσο δύσκολη και απαιτητική είναι η μεταφορά του στο θέατρο;
Με ορμή αλλά και φροντίδα για το υλικό, σιγά σιγά αναδύεται ένα Ντόγκβιλ με πιστότητα στην ιστορία του Τρίερ και στην ουσία της και, την ίδια στιγμή, βλέπω ότι στην πρόκληση της μεταφοράς της στο θέατρο, που είναι πράγματι μεγάλη, ο Άρης απαντά με θάρρος και διάθεση επανερμηνείας, επαναπροσέγγισης και δημιουργίας ενός έργου γεμάτου χυμούς και καινούργιες στιγμές που απηχούν κάτι πιο βαθύ, που διατρέχει το έργο του Τρίερ.

Η Γκρέις είναι μια γυναίκα που βρίσκει καταφύγιο στο Dogville αλλά εντέλει κακοποιείται, βασανίζεται και παρ’ ολίγον να δολοφονηθεί. Πώς βιώνετε ως Γκρέις όλα αυτά τα στάδια και πώς έρχεται η εκδίκηση στο τέλος;
Υπάρχει ένα τραγούδι του Kae Tempest που ακούω αυτές τις ημέρες (We Were We Still Are, Interlude). Οι στίχοι του για κάποιο λόγο πιστεύω ότι απαντούν σε αυτήν την ερώτηση, και σε πρόχειρη μετάφραση είναι οι εξής:

"Υπάρχει η πιθανότητα, αυτή η αίσθηση επικείμενου ολέθρου που υπάρχει παντού
να είναι, στην πραγματικότητα, η πιθανότητα μιας καινούργιας έλευσης
Η πιθανότητα να αναγνωρίσουμε το κόστος αυτής της στιγμής
να αντιληφθούμε τον αντίκτυπο που έχουν αφήσει στον βαθύτερό μας εαυτό
οι παραδόσεις με τις οποίες μεγαλώσαμε
-η πιθανότητα-
να αποφασίσουμε με ποιον τρόπο θα αναζωογονήσουμε τον παρόντα χρόνο.

Τι θα γινόταν,αν αυτή η αίσθηση επικείμενου ολέθρου
που υπάρχει παντού,είναι, στην πραγματικότητα,
η πιθανότητα να δημιουργήσουμεστη δική μας εποχή
ένα καινούργιο ξεκίνημα,
που δεν είναι άλλο από την ειλικρινή επανασύνδεση
με όλες τις μέρες που έχουν περάσει, τις μέρες που παραμένουν
αντηχώντας μέσα στην αιωνιότητα
περιμένοντας τη στιγμή πουθα τις αναγνωρίσουμε
θα τις κρατήσουμε κοντάκαι θα τις απελευθερώσουμε."


Γυναικεία κακοποίηση, θυματοποίηση, επίπλαστη ηθική τάξη, κοινωνία φόβου: τι συσχετισμούς βλέπετε σε σχέση με το σήμερα;
Η ιστορία του Ντόγκβιλ είναι μια πολύ απλή ιστορία και για αυτό έχει τη δύναμη να μιλάει για το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον μας. Εκτός από όσα σωστά αναφέρετε, θυμάμαι το συλλογικό τραύμα του Covid, τον φόβο, τον διχασμό, την εκούσια πειθάρχιση στην "αναστολή" των δικαιωμάτων μας, την καχυποψία απέναντι στον Άλλο, στην οποία υποβληθήκαμε και ενδώσαμε. Παρακολουθώ την καταπίεση της αυτοδιάθεσης του γυναικείου σώματος σε όλον τον κόσμο. Παρακολουθώ τις θανατηφόρες "επαναπροωθήσεις" ανθρώπων που θέλουν να ζήσουν, στις θάλασσές μας. Παρακολουθώ μια Γενοκτονία να συντελείται και την παρακολουθώ. Παρακολουθώ τα όρια του τί είναι επιτρεπτό να μετακινούνται αδιόρατα, μέρα με τη μέρα. Όσα κάποτε κερδήθηκαν, αξιακά και πραγματικά, τίθενται υπό αμφισβήτηση και καταργούνται πανηγυρικά μέσα στη σιωπή μας. Οι παραβιάσεις και η εξόντωση του Άλλου συντελούνται κάθε μέρα, και γίνονται απλώς η καθημερινότητά μας. Όπως μια οποιαδήποτε μέρα στην καθημερινότητα του Ντόγκβιλ.

Η Μαντώ Γιαννίκου, η Βαγγελιώ Ανδρεαδάκη, η Αλεξάνδρα Καζάζου, η Μυρτώ Γκόνη και η Πηνελόπη Μαρκοπούλου μάς μιλούν για τους ρόλους τους στο Dogville στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά

Είναι η πρώτη σας συνεργασία με τον Άρη Μπινιάρη; Ποια ήταν η πρώτη σας αντίδραση όταν σας πρότεινε τον ρόλο;

Μαντώ: Με τον Άρη γνωριζόμαστε περίπου μια δεκαετία, αλλά η πρώτη μας συνεργασία ήρθε το 2019, με το «Ξύπνα Βασίλη» στο Εθνικό. Έχοντας παρακολουθήσει τη διαδρομή του μέσα στα χρόνια, έχοντας εξοικειωθεί με τη θεατρική του γλώσσα και συμμεριζόμενη τη δραματουργική σημασία του ήχου και της μουσικής στις παραστάσεις του, ήταν χαρά μου να συνεργαστούμε ξανά και μάλιστα για τη θεατρική μεταφορά ενός τόσο σημαντικού και απαιτητικού κινηματογραφικού έργου, όπως είναι το Dogville. Και φυσικά, το γεγονός ότι θα συνεργαζόμουν με τόσο ταλαντούχους συναδέλφους, αποτέλεσε για μένα διπλή χαρά.

Βαγγελιώ: Ναι, είναι η πρώτη μου συνεργασία με τον Άρη και χάρηκα πάρα πολύ όταν έγινε η πρόταση. Έχοντας δει τις παραστάσεις του, ήθελα πολύ να συναντηθώ μαζί του και εδώ ευχαριστώ την Πηνελόπη Τσιλίκα που έκανε αυτή την ευχή πραγματικότητα!

Αλεξάνδρα: Ναι, είναι η πρώτη φορά που συνεργάζομαι με τον Άρη. Καταρχάς δεν μου πρότεινε ρόλο, μου πρότεινε συνεργασία χωρίς να μιλήσουμε για ρόλους και δέχτηκα με χαρά. Στην πρώτη πρόβα έμαθα ποια θα υποδυθώ. Δεν θα το έκανα οπουδήποτε, αλλά καθώς γνωρίζω πως ο Άρης λειτουργεί με την χορικότητα ως πρωταγωνιστή, δεν με ένοιαξε πραγματικά. Και αποδεικνύεται μία υπέροχη συνεργασία και ταξίδι.

Μυρτώ: Ναι, είναι η πρώτη μας συνεργασία και στην περίπτωση του Μπινιάρη μου ήταν αδιάφορο ποιον συγκεκριμένο ρόλο θα μου πρότεινε, με ενδιέφερε η συνάντηση, οπότε είπα το ναι κατευθείαν. Είναι ένας σημαντικός καλλιτέχνης της γενιάς μας του θεάτρου και ήθελα πολύ καιρό να συναντηθούμε δημιουργικά.

Πηνελόπη: Οι παραστάσεις του έχουν κάτι βαθιά πυρηνικό, ο ήχος, ο έντονος ρυθμός μαζί με αυτή την αλλόκοτη μεταφυσική ματιά του πάνω στα έργα βρίσκουν μέσα μου κάτι συγγενικό. Συνεργάζομαι πρώτη φορά μαζί του και είμαι ενθουσιασμένη με αυτή τη συνάντηση .

Γκρέις vs οι υπόλοιπες γυναίκες του Dogville: πώς την αντιμετωπίζετε; Υπάρχει κάποια που τη στηρίζει;

Μαντώ: Η στάση της κοινότητας του Dogville απέναντι στην Γκρέις μεταβάλλεται διαρκώς. Οι κάτοικοι του χωριού δεν παρουσιάζονται εξαρχής ως κακοί άνθρωποι, έτοιμοι να βλάψουν οτιδήποτε ξένο «εισβάλλει» στην περιοχή τους. Όπως και η Γκρέις, έτσι και εμείς διανύουμε τη δική μας εσωτερική διαδρομή: περνάμε από το φόβο στην αποδοχή, τη ματαίωση, την εκμετάλλευση και οδηγούμαστε στην άνευ ορίων κακοποίηση. Και αυτό είναι, κατά τη γνώμη μου, το τρομακτικό, αλλά και το ενδιαφέρον: το πώς, δηλαδή, μετατοπίζεται αθόρυβα και υπόγεια ο ψυχισμός τουανθρώπου σε απύθμενα σκοτάδια και πώς, εν τέλει, κανονικοποιείται και νομιμοποιείται η βία στην ακραία της μορφή από ανθρώπους της διπλανής πόρτας. Οι γυναίκες του Dogville δεν εξαιρούνται από αυτόν τον βαθιά άρρωστο μηχανισμό. Το φύλο σε τίποτα δεν μας εμποδίζει νααφεθούμε στα χειρότερα ένστικτά μας και να κακοποιούμε ένα πλάσμα, διατηρώνταςταυτόχρονα μέχρι τέλους τη βαθιά πεποίθηση ότι έχουμε δίκιο και πως, ό,τι κάνουμε, τοκάνουμε «για το καλό της κοινότητας».

Βαγγελιώ: Η Γκρέις προσγειώνεται αδύναμη και μόνη σε αυτή την κλειστή, αυστηρά ιεραρχημένη κοινωνία. Η γυναικεία αλληλεγγύη είναι μια έννοια άγνωστη για τις γυναίκες του Dogville. Ο Τρίερ, μέσα από αυτή την παραβολή, ξεδιπλώνει με τρόπο χειρουργικό και μαθηματικό όλα τα σκληρά ανθρώπινα ένστικτα απέναντι στον αδύναμο άνθρωπο.

Αλεξάνδρα: Ναι, φυσικά όλες τη στηρίζουν στον βαθμό που τους είναι χρήσιμη και υπάκουη, μέχρι να αποδειχθεί κίνδυνος για την κοινότητά τους. Και εκεί αρχίζει η κοινότητα να δείχνει το πραγματικό της πρόσωπο...

Μυρτώ: Νομίζω όλες κρατάμε μια μετριοπαθή στάση στην αρχή και όσο ο φόβος κυριαρχεί καμία δεν επιλέγει να σταθεί δίπλα της. «To Dogville είναι το μόνο που έχουν» και δεν τολμούν να το απαρνηθούν ούτε και αμφιβάλουν και ποτέ για το τί πρέπει να κάνουν.

Πηνελόπη: Οι γυναίκες του Dogville είναι αρχικά καχύποπτες απέναντι στην Γκρέις, τη βλέπουν ως ξένη ως διαφορετική.Ειναι όμορφη καλοσυνάτη μορφωμένη. Όταν αρχίζει να προσφέρει τις υπηρεσίες της, όπως το να κρατάει τα παιδιά της Βέρα, την αποδέχονται κυρίως γιατί προσφέρει δωρεάν εργασία. Όταν οι κάτοικοι καταλαβαίνουν ότι απο αυτούς εξαρτάται πλήρως αναπτύσσεται σιγά σιγά μια μεγαλύτερη εκμετάλλευση.Ξεκινάει η κακοποίηση και ο σαδισμος. Εκμεταλλεύονται την εξουσία που έχουν πάνω της. Καμμία γυναίκα του Dogville δεν τη στηρίζει γιατί όλες είναι μοχλός του ίδιου συστήματος.

 

Είχατε δει την ταινία του Λαρς φον Τρίερ; Πώς προσεγγίζει ο Άρης Μπινιάρης σκηνοθετικά το έργο; Πόσο δύσκολη και απαιτητική είναι η μεταφορά του στο θέατρο;

Μαντώ: Ναι, είχα δει την ταινία στο παρελθόν και, φυσικά, την είδα αρκετές φορές αφού ξεκινήσαμε τις πρόβες. Ήταν όντως πολύ απαιτητικό το εγχείρημα, διότι έπρεπε να βρεθούν εντελώς διαφορετικά εργαλεία από εκείνα του κινηματογράφου, ώστε να αποτυπωθούν θεατρικά ησταδιακή κλιμάκωση της βίας, τα όρια που ξεχειλώνουν και καταπατώνται, η ασφυκτική ατμόσφαιρα, η εξερεύνηση του Κακού. Δεν θα σας πω περισσότερα, θα έρθετε να μας δείτε! Το σίγουρο είναι ότι από τη σκηνοθετική προσέγγιση του Άρη δεν θα μπορούσε να λείπει ο παλμός και η μουσική (την οποία υπογράφει ο υπέροχος Θοδωρής Ρέγκλης), πουδιαμορφώνουν και εξελίσσουν οτιδήποτε συντελείται επί σκηνής.

Βαγγελιώ: Ναι, την έχω δει την ταινία. Δεν θα ήθελα να μιλήσω για τη σκηνοθετική ματιά της παράστασης, αλλά για το ότι είμαστε όλοι ενθουσιασμένοι που δουλεύουμε με τον Άρη Μπινιάρη και τους καλλιτεχνικούς του συνεργάτες σε μια δημιουργική διαδικασία προβών που θα μας οδηγήσει στο δικό μας Dogville.

Αλεξάνδρα: Ναι, είδα την ταινία και τη θεωρώ φιλοσοφικό αριστούργημα. Ο Άρης μπαίνει στο έργο παλμικά και καρδιακά θα τολμούσα να πω. Υπάρχει μία υπόκωφη δόνηση από την αρχή της ιστορίας της δικής μας κοινότητας του Dogville που όλο περιμένεις πως θα ξεσπάσει, αλλά αυτή σιγοβράζει... Πάντα έτσι κι αλλιώς είναι δύσκολα και απαιτητικά τα πράγματα στο θέατρο, αλλά εδώ νιώθω μία οργανικότητα από την πρώτη μέρα, σαν να πηγαίνουμε κάθε μέρα και πιο βαθιά...

Μυρτώ: Είχα δει πολύ μικρή την ταινία όπως και τις υπόλοιπες του Τρίερ. Σε κάποιες έχω φύγει από το σινεμά. Μερικές φορές η σκληρότητά του μου ήταν ανυπόφορη. Το Dogville είναι τόσο ολοκληρωμένο και όμορφο σαν δημιουργία που δεν μου δημιούργησε ποτέ αποστροφή παρά την ωμότητά του. Είναι από τις ταινίες που είναι σχεδόν σαν κινηματογραφημένο θεατρικό έργο. Οι δυσκολίες δηλαδή στο πώς ανεβαίνει επι σκηνής δεν ήταν οι προφανείς, καθώς η δομή του είναι εντελώς θεατρική.

Πηνελόπη: Την είχα δει όταν είχε βγει στον σινεμά.Ήταν για την εποχή της αρκετά αιρετική και τότε θυμάμαι ότι είχε δημιουργήσει πολλές συζητήσεις. Η ταινία δανείζεται εξολοκλήρου τη φόρμα του θεάτρου. Είναι γυρισμένη σε ένα άδειο πλατό και όλα είναι σχεδιασμένα στο πάτωμα με κιμωλία. Ακόμα και ο σκύλος.Υπαρχει εξολοκλήρου θεατρική σύμβαση. Η παράσταση με έναν εντελώς διαφορετικό τρόπο αφηγείται την ίδια ιστορία της Γκρέις και των κατοίκων του Dogville. Το θέμα είναι μεσω αυτής της ιστορίας να μιλήσουμε για τη βια της εξουσίας και την υποκρισία της ανθρώπινης φύσης. Ποσο καχύποπτα και φοβισμένα βλέπουμε την καλοσύνη και την αθωότητα.

Γυναικεία κακοποίηση, θυματοποίηση, επίπλαστη ηθική τάξη, κοινωνία φόβου: τι συσχετισμούς βλέπετε σε σχέση με το σήμερα;

Μαντώ: Το διάστημα αυτό, που βρισκόμαστε σε διαδικασία προβών και φιλτράρουμε τα πάντα μέσα από την ιστορία που αφηγούμαστε, παρατηρώ καθημερινά πόσο επικίνδυνα κοντά με τοDogville είμαστε ως κοινωνία: γυναικοκτονίες, πόλεμοι, σκάνδαλα, βία, εκμετάλλευση, ξενοφοβία, λίστες Έπσταϊν, μηχανισμοί εξουσίας και πάει λέγοντας. Ζούμε σε σκοτεινές εποχές, ενώ ταυτόχρονα συντηρείται μια νοσηρή επίφαση ηθικής τάξης και κανονικότητας. Το Dogvilleμας υπενθυμίζει ότι το Κακό δεν βρίσκεται έξω από μας, οπότε καλούμαστε διαρκώς να επαναπροσδιορίζουμε τις αξίες μας και, κυρίως, να αναλαμβάνουμε συνειδητά την ευθύνη των επιλογών μας.

Βαγγελιώ: Είναι η ιστορία μιας καλής γυναίκας που πιστεύει βαθιά στη δύναμη της καλοσύνης της, αλλά έρχεται αντιμέτωπη με έναν κόσμο που την ευαλωτότητα τη μεταφράζει σε ευκαιρία για εκμετάλλευση. Ο Τρίερ στο Digville, στο Δαμάζοντας τα κύματα και στο Χορεύοντας στο σκοτάδι, σε αυτή την τριλογία της καλοσύνης και της αθωότητας, δείχνει πώς οι δομές της κοινωνίας τιμωρούν και συνθλίβουν όποιον επιλέγει να πορευτεί χωρίς αντιστάσεις.

Αλεξάνδρα: Γυναικοκτονίες, εκμετάλλευση του αδύναμου και εύθραυστου ατόμου, λαϊκό δικαστήριο... Ζούμε σε μία κατάσταση εκτάκτου ανάγκης και έχουμε εξορίσει αξίες όπως ανθρωπιά, ενσυναίσθηση, αγάπη, συνοδοιπορία. Αντ' αυτού η ερημιά, ο φόβος, η ηθική του φαίνεσθαι και του προφίλ, η απάθεια και η σιωπή πήραν τη θέση τους. Ζούμε μέσα σε έναν φασισμό που ίσως είναι χειρότερος από παλιά, καθώς επικαλύπτεται από μια επιφανειακή ελευθεριότητα.

Μυρτώ: Όλα αυτά είναι συστατικά στοιχεία των κοινωνιών. Γι’ αυτό και η τέχνη έχει την αξία του αντικατοπτρισμού κάθε φορά. Να τα βλέπουμε όλα αυτά με την ασφαλή απόσταση της πλατείας του θεάτρου και να γίνονται οι απαραίτητοι συσχετισμοί στο κεφάλι του θεατή. Σε αυτό νομίζω το θέατρο έχει μια μεγάλη ευθύνη.

Πηνελόπη:Tο Dogville είναι σοκαριστικά επίκαιρο.

Η βία φέρνει βία εντέλει; Πώς το σχολιάζετε αυτό;

Μαντώ: Ένα από τα πράγματα που μου είχαν κάνει τεράστια εντύπωση στην ταινία, ήταν η κυκλικότητα της ιστορίας: μια γυναίκα, που στην αρχή παλεύει να ξεφύγει από τον εγκληματία πατέρα της γιατί θέλει να ζήσει αλλιώς, κακοποιείται σε τόσο ακραίο βαθμό, που στο τέλος επιστρέφει στον κόσμο που απέρριπτε, αξιοποιεί τη δύναμη του πατέρα και -στο όνομα της δικαιοσύνης ή της εκδίκησης- ξεκληρίζει ολόκληρο το χωριό. Η μεταστροφή της Γκρέις στο τέλος, δηλαδή, είναι για μένα η απάντηση στην ερώτησή σας. Δεν υπάρχει φως και χάρη σε αυτήν την ιστορία, δεν υπάρχει δικαίωση και εξιλέωση. Εν τέλει, όλοι οι χαρακτήρες του έργου επιλέγουν (από διαφορετική αφετηρία και για διαφορετικούς λόγους) τη βία και γινόμαστε μάρτυρες των αποτελεσμάτων αυτού του φαύλου κύκλου. Σε προσωπικό επίπεδο και λαμβάνοντας υπόψιν τις συνθήκες που με διαμορφώνουν στο σήμερα, η «θλιβερή ιστορία του Dogville» μου γεννάει καθημερινά το ερώτημα: «έτσι θέλω να ζω; Κι αν όχι έτσι, τότε πώς;»

Βαγγελιώ: Η Γκρέις πορεύεται καλή και αθώα προσπαθώντας να ικανοποιήσει με την εργασία της μια άπληστη κοινότητα ανθρώπων που της στερούν σταδιακά κάθε ανθρώπινο δικαίωμα και την αξιοπρέπειά της. Μέσα από αυτό το σκληρό μάθημα οδηγείται στο να αποδεχθεί το άλλο δόγμα του "οφθαλμός αντί οφθαλμού", να αναγνωρίσει στον εαυτό της τη δική της δύναμη, αλλά και τη σκοτεινή πλευρά που γεννάει η ανάγκη για επιβίωση και δικαιοσύνη. Ο Τρίερ επιλέγει να λύσει αυτό το αδιέξοδο με αυτή την άλλη οπτική, δείχνοντας τη σκληρή κατάληξη που μπορεί να έχει ο φαύλος κύκλος της ανοχής και της καταπίεσης.

Αλεξάνδρα: Η έννοια δεν είναι ίδια κάθε φορά. Δεν είναι η ίδια βία που ένας έφηβος θα πετάξει μία πέτρα σε ένα αμάξι είτε θα παίξει μπουνιές σε έναν καβγά. Η πραγματική βία είναι η βία του φόβου και της καταστολής χάριν μιας επίπλαστης κανονικότητας. Ό,τι είναι διαφορετικό το πετάμε γιατί είμαστε αδύναμοι να το χωρέσουμε. Μα αν δεν χωρέσουμε ο ένας το διαφορετικό του άλλου, πώς θα καταφέρουμε να ζήσουμε πραγματικά; Και πώς εμείς μπορούμε να ορίσουμε ποιον θα σκοτώσουμε και ποιον θα αφήσουμε να ζήσει;Δηλαδή δεν έχουν όλοι οι άνθρωποι την ίδια φέτα χώρου σε αυτόν τον πλανήτη; (Ξέρω πως η ιστορία δείχνει περίτρανα πως δεν έχουμε, αλλά επίτηδες το ξαναρωτώ γιατί δεν μπορεί αυτό το παράδοξο να είναι αυτονόητο). Και αν σκεφτούμε ακόμη πως είμαστε κάτι τρελοί που κατοικούμε πάνω σε μια μπάλα που γυρίζει, πόσο σουρεαλιστικό, σκοτεινό, ηλίθιο και άτοπο είναι τελικά να επιμένουμε στο κακό για τον άλλον; Άρα κατ' εμέ η μεγαλύτερη βία είναι πως δεν μπορούμε να αποδεχτούμε καταρχάς πως μέσα μας ενυπάρχουν και η δυνατότητα του καλού και του κακού. Εμείς που ενδυθήκαμε την ετικέτα του καλοπροαίρετου χωρίς να κάνουμε ενδοσκόπηση πραγματικά για το τι εν δυνάμει είμαστε, εμείς που δεν κραυγάσαμε για το άδικο τη στιγμή που έπρεπε και σιωπούμε, είτε ακόμη χειρότερα αδιαφορούμε από φόβο μην και μετατοπιστούμε και μεταμορφωθούμε, εμείς που αργοπεθαίνουμε και σέρνουμε και τους άλλους τους ανήμπορους και αδύναμους στην αφάνεια και φεύγουμε όλοι σαν να μην υπήρξαμε ποτέ. Είναι φοβερή βία να περάσεις από αυτόν τον κόσμο και να μην μπορέσεις να αναγνωρίσεις, να συναντηθείς με το καλό που τόσο από παιδί προσδοκάς και βίαια αποκόπτεται από εσένα γιατί το καλό πια σαν αξία είναι αδυναμία. Πόσο βίαιο είναι αυτό...

Μυρτώ: Η βία είναι απαραίτητη για την επιβίωση του κόσμου. Η γέννα ενός θηλαστικού είναι από τις πιο σκληρές σκηνές βίας. Υπό αυτό το πρίσμα είμαι εντάξει με τη βία αρκεί να μην παρεμβαίνει στη φυσική ροή της ζωής. Στο Dogville η βία παρεμβαίνει στη ζωή και γι’ αυτό μόνο με βία μπορεί να τελειώσει αυτή η ιστορία και ευτυχώς που τελειώνει έτσι γιατί μέσα από τη βία στο φινάλε του έργου έρχεται η λύτρωση.

Πηνελόπη: Συχνά η κοινωνία καταδικάζει την βία αλλά όταν είναι να προστατεύσει π.χ ευάλωτες ομάδες, βλέπε μετανάστες, αποτυγχάνει να την αποτρέψει. Η ενδοοικογενειακή κακοποίηση συμβαίνει πολλές φορές εν γνώσει των γειτόνων, αλλά υπάρχει απροθυμία στο να καταγγείλουν για να μην μπλέξουν, όποτε συνεχίζεται ο κύκλος της κακοποίησης. Η ενοχοποίηση του θύματος επίσης συμβαίνει συχνά όπως το γιατί καταγγέλλει η γυναίκα τον βιασμό που συνέβη 15 χρόνια πριν. Τι φόραγε, μήπως προκάλεσε;Μπορούμε να σκεφτούμε πολλούς συσχετισμούς με το σήμερα,από τη στιγμή που η κοινωνία εξακολουθεί να είναι βαθιά πατριαρχική και καπιταλιστική.

ΙΝFO
Δημοτικό Θέατρο Πειραιά, Πρεμιέρα 25 Νοεμβρίου
Δείτε περισσότερα για την παράσταση στον City Guide της Athens Voice

Δειτε περισσοτερα

Dogville, Δημοτικό Θέατρο Πειραιά
Η Γκρέις και οι υπόλοιπες γυναίκες στο «Dogville» του Άρη Μπινιάρη στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά

Η Πηνελόπη Τσιλίκα, η Μαντώ Γιαννίκου, η Βαγγελιώ Ανδρεαδάκη, η Αλεξάνδρα Καζάζου, η Μυρτώ Γκόνη και η Πηνελόπη Μαρκοπούλου μιλούν στην ATHENS VOICE για τους ρόλους της στην παράσταση

 American artist Lee Bontecou
Tαΐστρες πουλιών φτιαγμένες από διάσημα έργα τέχνης

Από τον Λε Κορμπιζιέ μέχρι τον Γκαουντί και τον Μοντριάν, η εταιρεία Chirp Company σχεδιάζει σπιτάκια και ταΐστρες για πουλιά εμπνευσμένα από τα ιερά τέρατα της Τέχνης και της Αρχιτεκτονικής.

Δημήτρης Κοιλαλούς: «Η πόλη και οι κάτοικοί της διαμορφώνουν ο ένας τον άλλον»
Δημήτρης Κοιλαλούς: «Η πόλη και οι κάτοικοί της διαμορφώνουν ο ένας τον άλλον»

Με αφορμή την έκθεση φωτογραφίας «Αθέατη Πόλη» στο Κτίριο Νόμπελ, ο γνωστός φωτογράφος μιλά για την Αθήνα, την αστική μοναξιά, την ανθρώπινη παρουσία και τις ζωές που κρύβονται πίσω από τις προσόψεις των κτιρίων.