Γιώργος Βάλαρης: «Φιλοδοξώ το Έργον να γίνει ένας ζωντανός πολιτιστικός πυρήνας»

Ένας νέος θεατρικός χώρος χωρητικότητας 300 θέσεων ανοίγει στο κέντρο της Αθήνας, στη συμβολή της Ζωοδόχου Πηγής με την Ακαδημίας. Το Έργον ιδρύεται από τον Γιώργο Βάλαρη, ο οποίος φιλοδοξεί να δημιουργήσει ένα νέο πολιτιστικό τοπόσημο στην πόλη. Ο χώρος εγκαινιάζεται τον Οκτώβριο με δύο μεγάλες παραγωγές, ενώ το ρεπερτόριο της χρονιάς θα περιλαμβάνει όχι μόνο θεατρικές παραστάσεις αλλά και μουσικές εκδηλώσεις και διεθνείς συνεργασίες.

Μιλήσαμε με τον Γιώργο Βάλαρη για τη φιλοσοφία του νέου θεατρικού χώρου Έργον, τον καλλιτεχνικό προσανατολισμό και τα σχέδια για το μέλλον

Πώς προέκυψε το όνομα Έργον; Έχει να κάνει με τον υπότιτλό του, το θέατρο ως πράξη;
Προέκυψε από την αρχαιοελληνική λέξη «έργον» και σαφώς έχει να κάνει με τον υπότιτλο που επέλεξα. Για εμένα το Έργον δεν είναι απλώς ένας τίτλος, είναι μια φιλοσοφία, όπως και το θέατρο δεν είναι μια θεωρητική έννοια, αλλά πράξη, δημιουργία, ευθύνη, συλλογική προσπάθεια. Είναι το αποτέλεσμα μιας βαθιάς ανθρώπινης ανάγκης να αφηγηθούμε ιστορίες που μας αφορούν. Ήθελα το όνομα του θεάτρου να είναι λιτό, διαχρονικό και ελληνικό και ταυτόχρονα να μεταφέρει την ιδέα ότι εδώ τίποτα δεν γίνεται επιφανειακά, αλλά σαν ένα ολοκληρωμένο έργο ψυχής.

Ποια είναι η ιστορία του χώρου και πώς έγινε η δική σας παρέμβαση μέσω της ανακαίνισης;
Ο χώρος έχει τη δική του ιστορία και έχει φιλοξενήσει σημαντικές στιγμές της αθηναϊκής νυχτερινής και καλλιτεχνικής ζωής. Η δική μας πρόθεση δεν ήταν να σβήσουμε το παρελθόν του, αλλά να του δώσουμε μια νέα ταυτότητα, κάνοντας μια ριζική αλλαγή που θα το καθιστά ένα σύγχρονο τεχνολογικά και αισθητικά ευρωπαϊκό θέατρο με όλες τις προδιαγραφές ασφαλείας, προσβασιμότητας και μινιμαλιστικής αρχιτεκτονικής που με εκφράζει. Ήθελα ο θεατής, μόλις περάσει την είσοδο, να αισθάνεται ότι μπαίνει σε έναν χώρο αφιερωμένο αποκλειστικά στην εμπειρία του θεάτρου.

Το Έργον δεν είναι απλώς μια επένδυση. Είναι το προσωπικό μου στοίχημα και μια κατάθεση ψυχής.

Ένα ακόμη θέατρο στο κέντρο της πόλης. Πόσο δύσκολο είναι αυτό το εγχείρημα και ποιο είναι το όραμά σας;
Έπειτα από περισσότερα από τριάντα χρόνια στο θέατρο, ένιωσα ότι είχε έρθει η στιγμή να δημιουργήσω έναν χώρο που να εκφράζει όσα πιστεύω για την τέχνη μας. Το Έργον δεν είναι απλώς μια επένδυση. Είναι το προσωπικό μου στοίχημα και μια κατάθεση ψυχής. Σίγουρα η δημιουργία ενός νέου θεατρικου χώρου σήμερα είναι ίσως από τις πιο τολμηρές αποφάσεις που μπορεί να πάρει ένας παραγωγός. Οι συνθήκες δεν είναι εύκολες, όμως πιστεύω ότι το θέατρο έχει ανάγκη από ανθρώπους που επενδύουν σ’ αυτό με πίστη και διάρκεια. Δεν ήθελα απλώς μία ακόμη θεατρική στέγη. Ήθελα έναν χώρο με σαφή καλλιτεχνική ταυτότητα, που να μπορεί να συνδυάζει το ποιοτικό ρεπερτόριο με την αισθητική αρτιότητα και την εξωστρέφεια. Φιλοδοξία μου είναι το Έργον να γίνει ένας ζωντανός πολιτιστικός πυρήνας στην καρδιά της Αθήνας.

Οι πρώτες δύο παραστάσεις είναι αφιερωμένες στη γυναίκα. Γιατί επιλέξατε αυτή τη θεματική;
Η γυναίκα βρίσκεται στο επίκεντρο διαχρονικών κοινωνικών συγκρούσεων, στερεοτύπων αλλά και μεγάλων κατακτήσεων. Θεώρησα ότι το ξεκίνημα του θεάτρου έπρεπε να συνομιλεί με αυτή τη διαδρομή. Από τη Φραγκογιαννού του Παπαδιαμάντη, μια ηρωίδα που γεννήθηκε μέσα σε ένα ασφυκτικό κοινωνικό πλαίσιο, μέχρι τη σύγχρονη γυναίκα, που αναζητά τη δική της φωνή και ταυτότητα. Οι δύο παραστάσεις συνομιλούν μεταξύ τους, παρά τις διαφορετικές εποχές τους, και φωτίζουν το ίδιο διαχρονικό ερώτημα: ποια είναι η θέση της γυναίκας στην κοινωνία και πώς αυτή εξελίσσεται.

Ένα κλασικό και ένα σύγχρονο έργο εγκαινιάζουν τον χώρο. Είναι αυτή η φιλοσοφία του θεάτρου;
Απολύτως. Πιστεύω ότι το θέατρο οφείλει να τιμά την κλασική δραματουργία, αλλά και να δίνει χώρο στη σύγχρονη δημιουργία. Το ένα δεν αναιρεί το άλλο. Αντίθετα, όταν συνυπάρχουν, δημιουργούν έναν ουσιαστικό διάλογο ανάμεσα στο παρελθόν και στο σήμερα. Αυτή είναι άλλη μια πτυχή της καλλιτεχνικής ταυτότητας που θέλω να έχει το Έργον.

Τι σηματοδοτεί για εσάς η επιστροφή της Λυδίας Κονιόρδου στη «Φόνισσα»;
Η Λυδία Κονιόρδου είναι μια σπουδαία προσωπικότητα του ελληνικού θεάτρου και κατ’ εμέ η σπουδαιότερη της τραγωδίας. Η επιστροφή της σε έναν ρόλο στον οποίο έχει αφήσει ανεξίτηλο αποτύπωμα αποτελεί ένα σημαντικό καλλιτεχνικό γεγονός. Για μένα είναι μεγάλη τιμή που αυτή η νέα συνάντηση με τη Φραγκογιαννού θα πραγματοποιηθεί στο Έργον. Πιστεύω πως η εμπειρία, η ωριμότητα και η βαθιά κατανόηση του κειμένου σε αυτή την παράσταση, που έχει τη μορφή τραγωδίας, από τον σκηνοθέτη Σωτήρη Χατζάκη δίνουν σήμερα μια ακόμη πιο συγκλονιστική διάσταση στην ερμηνεία της.

Ποιο θα είναι το ρεπερτόριο του χώρου;
Θέλω το Έργον να παρουσιάζει κάθε χρόνο ένα πολυσυλλεκτικό ρεπερτόριο. Κλασικά έργα, σύγχρονα ελληνικά και ξένα κείμενα, πρωτότυπες παραγωγές, performances αλλά και συνεργασίες που θα διευρύνουν τους καλλιτεχνικούς και κοινωνικούς μας ορίζοντες. Δεν με ενδιαφέρει η ποσότητα, αλλά η συνέπεια στην ποιότητα. Προτιμώ λίγες παραγωγές με ξεκάθαρη καλλιτεχνική ταυτότητα, που θα αφήνουν το αποτύπωμά τους.

Θα υπάρχουν και μουσικές ή μουσικοθεατρικές παραγωγές;
Βεβαίως. Η μουσική ήταν πάντα ένα σημαντικό κομμάτι της καλλιτεχνικής μου διαδρομής. Στο μέλλον το Έργον θα ανοίξει τις πόρτες του και σε μουσικοθεατρικές παραγωγές, live και ειδικά αφιερώματα. Υπάρχουν ήδη ιδέες και συζητήσεις σε εξέλιξη, όμως προτιμώ να ανακοινώνονται μόνο όταν έχουν ολοκληρωθεί.

Στο δελτίο Τύπου αναφέρετε συνεργασίες με το εξωτερικό. Έχουν γίνει ήδη βήματα;
Ναι, έχουν ήδη ξεκινήσει επαφές με καλλιτέχνες και οργανισμούς από το εξωτερικό. Πιστεύω ότι το ελληνικό θέατρο έχει πολλά να προσφέρει διεθνώς, αλλά και πολλά να κερδίσει μέσα από τη συνεργασία και την ανταλλαγή ιδεών. Στόχος μας είναι το Έργον να λειτουργήσει ως γέφυρα ανάμεσα στην ελληνική δημιουργία και τη διεθνή θεατρική σκηνή.

Είστε και ο ίδιος δημιουργός και σκηνοθέτης. Ο χώρος θα φιλοξενήσει και τα δικά σας έργα; Γιατί δεν ξεκινάτε με μια δική σας παράσταση;
Φυσικά και θα παρουσιάσω στο μέλλον δικές μου σκηνοθεσίες. Όμως θεωρώ ότι το πρώτο μήνυμα που πρέπει να δώσει ένας νέος θεατρικός οργανισμός είναι ότι υπηρετεί το ίδιο το θέατρο και όχι την προσωπική προβολή του ιδρυτή του. Ήθελα τα εγκαίνια να σηματοδοτήσουν μια ευρύτερη καλλιτεχνική πρόταση, να αναδείξουν σημαντικούς δημιουργούς, σπουδαίους ηθοποιούς και διαφορετικές φωνές. Όταν έρθει η στιγμή να παρουσιάσω μια δική μου δουλειά, θα είναι επειδή πιστεύω ότι υπηρετεί την ταυτότητα του Έργον και όχι επειδή αισθάνομαι την ανάγκη να βρεθώ στο επίκεντρο. Το θέατρο είναι συλλογική τέχνη και αυτό θέλω να εκφράζει από την πρώτη μέρα και ο νέος αυτός χώρος. Τη φετινή σεζόν 2026-2027, όσον αφορά τη δική μου σκηνοθετική δράση, θα συνεχιστεί στον χώρο ΦΙΑΤ «Ο γλάρος» του Τσέχοφ με την Κατερίνα Διδασκάλου, μετά την επιτυχημένη προηγούμενη καλλιτεχνική σεζόν, και θα παρουσιαστεί ένα μεγάλο μιούζικαλ σε έναν ειδικό χώρο.