Πέρσες στην Επίδαυρο: Μπήκαμε στις πρόβες και μιλήσαμε με τους συντελεστές

Οι Πέρσες του Αισχύλου σε σκηνοθεσία του Χρήστου Θεοδωρίδη –στην παρθενική του εμφάνιση στο αρχαίο θέατρο- κάνουν πρεμιέρα στις 3 και τις 4 Ιουλίου. Λίγες μέρες πριν, προτού οι συντελεστές αναχωρήσουν για την Επίδαυρο για την τελική τους προετοιμασία, βρέθηκα στον χώρο που χρησιμοποιούσαν για τις πρόβες τους, στο ΟΑΚΑ. Ο σκηνοθέτης με τη χορογράφο δούλευαν τμηματικά την ώρα που βρέθηκα εκεί. Ο χορός, αφού είχε κάνει το ζέσταμά του, είχε παραταχθεί για την πρόβα του. Ο σκηνοθέτης εντελώς προσηλωμένος στο έργο του, δεν κατάφερε παρά να μου απευθύνει έναν σύντομο χαιρετισμό. Κατάφερα όμως να μιλήσω για λίγο με την Ξένια Θεμελή, προτού βυθιστεί και εκείνη στην πρόβα.

Την ώρα που οι δυο τους δούλευαν με τον χορό, οι υπόλοιποι συντελεστές, ήταν διασπαρμένοι στον χώρο και πρόβαραν τα λόγια τους. Σε αυτό το διάστημα, κατόρθωσα να τους μιλήσω. Αυτό που κρατώ από όλους -και μου τόνισε ο καθένας ξεχωριστά- είναι ότι σε αυτήν την παράσταση πρωταγωνιστής είναι ο χορός, οι Πέρσες, όπως μαρτυρά και ο τίτλος του έργου. Και υπό αυτό το πρίσμα δούλεψαν. Ο λαός είναι εκείνος που θα υποφέρει περισσότερο από την ήττα ενώ οι ηγέτες (Η Άτοσσα, ο Ξέρξης και ο νεκρός Δαρείος) ενσαρκώνουν την εξουσία που πάντα τη γλιτώνει… 

Πέρσες του Αισχύλου στην Επίδαυρο: Οι συντελεστές μάς μιλούν για την παράσταση

Προτού εστιάσουμε στο συγκεκριμένο ανέβασμα, ας θυμηθούμε λίγο την ιστορία που πραγματεύονται οι «Πέρσες» του Αισχύλου. Όλα ξεκινούν με ένα όνειρο που βλέπει η βασίλισσα Άτοσσα, το οποίο ενισχύεται στη συνέχεια από έναν κακό οιωνό. Ενώ δεν είναι ακόμη γνωστή η ήττα των Περσών στη Ναυμαχία της Σαλαμίνας -που σήμανε και το τέλος του πολέμου- ζητούν και τη βοήθεια του νεκρού Δαρείου να τους διαφωτίσει. Ο αγγελιαφόρος είναι εκείνος που φέρνει τα κακά μαντάτα για τον λαό, αλλά η Άτοσσα ησυχάζει όταν βλέπει ότι επιστρέφει αρτιμελής και ο γιος της, ο Ξέρξης. Το κακό έχει συντελεστεί. Η ήττα είναι γεγονός και οι Πέρσες αναζητούν τους νεκρούς τους. Ενώ η εξουσία θα παραμένει πάντα εξουσία είτε στη νίκη είτε στην ήττα... 

Να τονίσουμε ότι εδώ ο πρωταγωνιστής είναι ο Χορός και αυτό το βάρος έχει δοθεί και στην προσέγγιση του Χρήστου Θεοδωρίδη. 

Στις πρόβες για τους Πέρσες στο ΟΑΚΑ

Πρώτα μου μίλησε ο Σαμψών Φύτρος, μέλος του Χορού και από τους παλιότερους συνεργάτες της ομάδας του Θεοδωρίδη αλλά και η Ξένια Θέμελη. Από τη στιγμή που έπρεπε να ξεκινήσουν την πρόβα τους, ο χρόνος μαζί τους ήταν περιορισμένος, αλλά πολύ ποιοτικός και κατατοπιστικός. Ξεκινάω ωστόσο με τους πρωταγωνιστές: 

Μαρία Ναυπλιώτου: Η Άτοσσα είναι βασίλισσα, μάνα που αγωνιά για το παιδί της αλλά και άνθρωπος της εξουσίας με ιδιαίτερα ανεπτυγμένη διπλωματική ευφυία

Η Μαρία Ναυπλιώτου συνεργάζεται για πρώτη φορά με τον Χρήστο Θεοδωρίδη: «Αυτό που με ενδιέφερε ήταν η ουσιαστική ματιά του απέναντι στα πράγματα. Και ότι για πρώτη φορά μετά από πάρα πολύ καιρό είδα ανθρώπους να βγαίνουν στη σκηνή και όχι να παριστάνουν κάτι αλλά να είναι. Που για μένα αυτό θα έπρεπε να είναι το θέατρο και αυτό είναι που αναζητώ. Χωρίς εντυπωσιασμούς, χωρίς κατασκευές που κλέβουν την παράσταση». 

«Εκτός από βασίλισσα, η Άτοσσα είναι μάνα, που αγωνιά να επιστρέψει σώο το παιδί της, ο Ξέρξης. Άλλωστε έχει χάσει ήδη ένα παιδί, στην προηγούμενη εκστρατεία των Περσών κατά των Ελλήνων. επί Δαρείου. Από την άλλη είναι μια γυναίκα της υψηλής κοινωνίας που έχει ασκηθεί πολύ στον δημόσιο λόγο. Οπότε ο λόγος της έχει έντονη διπλωματική δομή. Από την άλλη, οι υπόλοιποι χαρακτήρες, οι άντρες, ίσως επειδή τους επιτρέπεται κιόλας λένε τα πράγματα και χωρίς να τα σκέφτονται και με μεγάλη αλαζονεία. Ο Δαρείος για παράδειγμα, επειδή είναι ήδη νεκρός, έχει αυτήν την ελευθερία, θα λέγαμε. Από την άλλη, η Άτοσσα είναι πολύ προσεκτική στις κουβέντες της. Πέρα από την αγωνία που έχει για το παιδί της, προσπαθεί παράλληλα να σκεφτεί μπροστά για το μέλλον της δυναστείας της. Μέσα από παρακάμψεις του λόγου της, προσπαθεί να καταρρίψει τις αναστολές και τις ενστάσεις και να διεκδικήσει αυτό που θέλει. Και αυτό είναι χαρακτηριστικό της διπλωματικής της σκέψης και ευφυίας που τη διακρίνει, αυτό που λέμε σήμερα politics».

Μου εξηγεί ότι η Άτοσσα, αν και είναι στην πλευρά των ηττημένων, αντιπροσωπεύει την εξουσία. «Το μεγαλύτερο κέντρο βάρους στη δική μας παράσταση έχει να κάνει με τους ηττημένους, που όμως δεν είναι στην εξουσία, τους απλούς και καθημερινούς ανθρώπους. Το σύστημα, η εξουσία, καταφέρνει να επιβιώσει ακόμη και έπειτα από μια ήττα. Και αυτό προσπαθεί από την αρχή η Άτοσσα, να κρατηθεί στο σύστημα. Ενώ οι υπόλοιποι άνθρωποι μένουν μετέωροι. Το σύστημα δηλαδή προστατεύει τον εαυτό του και όχι τον λαό». 

Τα νέα από τον αγγελιαφόρο έρχονται με έναν καταιγιστικό ρυθμό, με τρόπο που είναι δύσκολο να αντιδράσουν αυτοί που τα ακούν. «Είναι όπως στη ζωή. Όταν σε χτυπάει το πένθος, αργείς να αντιδράσεις. Έτσι συμβαίνει και στη δική μας παράσταση». Από την άλλη είναι ένα έργο που μιλάει για τον πόλεμο, για τις αποτρόπαιες πράξεις του, για ασυδοσία, αλαζονεία, για την ύβρη, για το ότι δεν καταφέρνουμε ποτέ να είμαστε ταπεινοί. «Αλλά η δική μας παράσταση μιλά για τους ανθρώπους». 

Δημήτρης Καταλειφός: Ο Δαρείος είναι ένας πολιτικός που δεν πεθαίνει ποτέ

«Ο Δαρείος είναι ένας ρόλος που δημιούργησε ο Αισχύλος για να πει κάποια πράγματα που ήθελε και τα οποία δεν ανταποκρίνονται στον ιστορικό Δαρείο, όπως τον γνωρίζουμε ως ήρωα. Πιο πολύ τον χρησιμοποιεί σαν να είναι μια φωνή από τον κάτω κόσμο, η οποία έχοντας την εμπειρία πια του
θανάτου, βλέπει με ένα άλλο πρίσμα κάποια θέματα της ζωής. Ενώ μέχρι αυτό το σημείο το έργο παρακολουθεί το τι έγινε, με έναν τρόπο ο Δαρείος, έστω και με άλλα κίνητρα —γιατί έχει κι άλλα κίνητρα— δίνει μια ερμηνεία γιατί έγινε αυτή η καταστροφή. Και η κύρια, ας το πούμε, αιτία των
καταστροφών και των πολέμων είναι η έπαρση και η αλαζονεία. Και αυτό είναι το γοητευτικό του ρόλου, ότι στη συγκεκριμένη παράσταση σε αυτή τη σύντομη σκηνή που έχει, διατηρεί και αντιφατικά ανθρώπινα στοιχεία πέρα από τη σοφία του. Έχει και την ιδιότητα ενός πολιτικού που θέλει να ρυθμίσει κάποια πράγματα έστω και ως φάντασμα. Δηλαδή ο πολιτικός δεν πεθαίνει ποτέ». 

«Ο Δαρείος, ας πούμε, έχει το αρχέτυπο του ανθρώπου που θέλει να εξουσιάσει. Γι' αυτό και έχει κάνει πολέμους, έχει κάνει ίντριγκες –λέω τώρα ο πραγματικός. Οπότε ένα μέρος αυτού που αποτυπώνεται και στο θεατρικό έργο είναι αυτός, ας πούμε, που όταν ήταν ζωντανός ήθελε να μεγαλώσει τη χώρα του, να συγκεντρώσει πάρα πολύ πλούτο. Έχει κάνει πολύ μόχθο, έχει συγκεντρώσει πολλά χρήματα, πολύ πλούτο και αυτό θέλει να το συνεχίσει και ο γιος του και η δυναστεία γενικά την οποία εκπροσωπεί. Οπότε είναι δύο τελείως διαφορετικοί κόσμοι. Οι εξουσιαστές και ο λαός. Πάντα οι εξουσιαστές όλα τα χρόνια είναι άνθρωποι οι οποίοι θέλουν να ασκούν αυτή τη δύναμη, να επιβάλλονται, να διατάζουν, να διοικούν. Είναι στο DNA κάποιων, ας πούμε, ηγετών».

Ενώ ο λαός, ας πούμε, είναι πάντα ετερόκλητος. Άλλοι σκέφτονται, άλλοι υπακούν, άλλοι αντιδρούν, άλλοι αγανακτούν. Είναι ένα ετερόκλητο μείγμα ανθρώπων. Άλλοτε διαφωνούν και ενώ έχουν τη δύναμη, σπάνια ενώνονται για να διεκδικήσουν πράγματα. Γιατί υπάρχουν και οι φοβισμένοι, υπάρχουν και οι γλείφτες, υπάρχουν και οι κόλακες. Είναι ένα μείγμα οι λαοί»...

Σε σχέση με τη συνεργασία του με τον Χρήστο Θεοδωρίδη, ο Δημήτρης Καταλειφός αναφέρει: «Αυτό που έχω να πω είναι ότι έχω συναντήσει έναν άνθρωπο που είναι πολύ αφοσιωμένος σε αυτό που κάνει. Δηλαδή η λέξη που μου έρχεται στο μυαλό είναι μια απόλυτη αφοσίωση σε αυτό το οποίο θέλει να κάνει και αυτό έχει κάτι πολύ συγκινητικό, γιατί δεν είναι πολλοί άνθρωποι που έχουν αυτή την εμμονή και την αφοσίωση με το έργο. Και ο ίδιος και η συνεργάτις του η Ξένια. Είναι άνθρωποι δοσμένοι δηλαδή σε αυτό. Και αυτό με συγκινεί πολύ».

Σταύρος Σβήγκος (Αγγελιαφόρος) και Αναστάσιος Ροïλός (Ξέρξης)

Τους βρήκα να κάθονται μαζί, αναμένοντας το δικό τους κομμάτι της πρόβας και η μεταξύ τους στιχομυθεία ήταν πολύ ζωντανή και ενδιαφέρουσα, καθώς ο ένας έδινε πάσα στον άλλο, οπότε τη μεταφέρω περίπου ως έχει:

Α.Ρ.  Είσαι σε ένα έργο το οποίο είναι το μοναδικό έργο της αρχαίας δραματουργίας που έχει τόσα ονόματα, τα οποία όμως δεν βλέπουμε. Τους ψάχνουμε, ζητούν τους χαμένους, τους πεθαμένους. Θυμίζει με τα ονόματα που διαβάζουμε στην εκκλησία, τα υπερ αναπαύσεως...

Σ. Σβ.: Ο ρόλος μου είναι να επιβεβαιώσω ποιοι χάθηκαν και ποιοι είναι εν ζωή. Κάνω την αρχή του κακού, φέρνω τα δυσάρεστα μαντάτα στους Πέρσες αλλά και επιβεβαιώνω ότι ο Ξέρξης είναι ζωντανός. Ταυτόχρονα, πάνω στην άποψη των συντελεστών αυτού του έργου, έχει ανοιχτεί η
πληροφορία του αγγελιαφόρου από τότε μέχρι και σήμερα. Δηλαδή ότι το αίμα συνεχίζει να κυλάει ζεστό πάνω σε αυτή τη γη, ότι δεν έχουν αλλάξει ουσιαστικά τα πράγματα από τότε. Μόνο και μόνο αν μετρήσεις τα γαλόνια του αίματος που χύνονται μέχρι σήμερα, δεν υπάρχει διαφορά και δεν έχει σταματήσει αυτό το πράγμα. Σχολιάζει κάτι πάρα πολύ σημαντικό ο Αισχύλος απέναντι σε αυτό, έχει κάποιους φοβερούς τύπους σε σχέση με την αλαζονεία του ανθρώπου, και συνεχίζει μέχρι σήμερα. Μέσα στο έργο λοιπόν ο αγγελιαφόρος έρχεται, λέει για τους νεκρούς και ότι ο Ξέρξης είναι
ζωντανός. Όπου γίνονται διάφορα μέχρι που έρχεται ο Ξέρξης και είναι αντιμέτωπος με το λαό του.

Α.Ρ. Κάθε χαρακτήρας, με σειρά εμφάνισης, χτίζει πάνω στα γεγονότα, φέρνει μέσα έναν ακόμα λόγο πόνου για το σύνολο. Και οι πληροφορίες που έρχονται, όπως και στη ζωή, ποτέ δεν είναι ικανοποιητικές. Αυτό είναι το πιο θλιβερό νομίζω. Γι' αυτό και ένα από τα πράγματα που αντικατοπτρίζει αυτό το έργο είναι ότι η πληροφορία στοιβάζεται, έρχεται δηλαδή σε κύματα, αλλά ποτέ δεν είναι ικανοποιητική. Ποτέ δεν απαντάει πραγματικά στο «γιατί». Γιατί ο θάνατος; Γιατί η χαζομάρα ενός ή πολύ περισσότερων ανθρώπων που ξεκίνησαν ένα πόλεμο; Δεν απαντάει η πληροφορία. Το μόνο αποτέλεσμα τελικά είναι τα νεκρά σώματα.

Ο Ξέρξης είναι όμως ο... υπεύθυνος του κακού. Οπότε αναρωτιέμαι πώς βιώνει αυτήν την ήττα: 

Α. Ρ. Παρότι ο Ξέρξης μπαίνει ταπεινωμένος -άρα ίσως μετανοιωμένος- αλλά η πραγματικότητα είναι ότι δεν είναι μετανοιωμένος. Γιατί η εξουσία πάντα θεωρεί ότι καλώς έπραξε αυτά που έπραξε. Το τι θα κάνει μετά είναι άλλο θέμα. Αλλά αν πήγαινε πίσω ο Ξέρξης, δεν θα τα έκανε διαφορετικά τα πράγματα. Άρα αυτό το «ίσως μετανοιωμένος» -ταπεινωμένος μεν και ίσως μετανοιωμένος- είναι μόνο η αντίληψη που παίρνει ο χορός και ο θεατής.

Σε εμάς εδώ τώρα έρχεται η αλλαγή, η διαφοροποίηση μάλλον, η μία μικρή -εμένα μου αρέσει να λέω- μετατόπιση. Γιατί εμείς τι κάνουμε; Όποιος ανεβάζει τώρα, είτε είναι Έλληνας είτε ξένος - επειδή έχουμε τόσο μεγάλη απόσταση από αυτά τα κείμενα, αλλά αναγνωρίζουμε τη σημαντικότητά τους, η προσπάθειά μας στοχεύει αποκλειστικά στο να δημιουργήσουμε κάποιες γέφυρες. Αυτή η μετατόπιση λοιπόν που κάνουμε εμείς έχει να κάνει με το ότι ο λαός, καταρχάς είναι ο λαός, ο λαός και όχι υψηλής τάξης γέροντες όπως είναι στο έργο. Πρώτη μετατόπιση. Και αυτό αναγκαστικά συμπαρασύρει το ότι οι νέοι άνθρωποι, σε αντίθεση με τους γέροντες συμβούλους της αυλής, έχουν να θρηνήσουν, έχουν να ζητήσουν λόγο και δεν μπορούν να βγουν από τη σκηνή θρηνώντας μαζί με τον Ξέρξη «μια αγκαλιά», μια παρέα όπως γίνεται στο έργο. Η δική μας μετατόπιση λοιπόν είναι αυτή ακριβώς. Η στιγμή που ο Ξέρξης συνειδητοποιεί κάποια στιγμή ότι δεν δέχονται, δεν είναι ικανοποιημένοι -είπαμε πριν ότι οι απαντήσεις δεν είναι ικανοποιητικές. Εκεί λοιπόν συνειδητοποιεί ο Ξέρξης επί σκηνής ότι οι απαντήσεις δεν είναι ικανοποιητικές, εκεί φαίνεται και το αληθινό του πρόσωπο. Ότι δηλαδή ήρθε ταπεινωμένος, αλλά όχι ταπεινός. Και άρα όχι μετανοιωμένος.

Η συνεργασία τους με τον Χρήστο Θεοδωρίδη:

Στ. Σβ. Εγώ ξεκίνησα τη συνεργασία με τον Θεοδωρίδη το 2010 μέχρι το 2014 περίπου και μετά πήρε ο καθένας τον δρόμο του Ο Χρήστος είναι πολύ καταπληκτικός άνθρωπος πρώτα από όλα. Και είναι φοβερός στο να σε βάζει σε μια διαδικασία έρευνας του εαυτού σου, της υποκριτικής γενικότερα, την αντιμετώπιση των πραγμάτων με διαφορετικούς τρόπους αλλά πάντα με βαθιά ειλικρίνεια και πάντα με έναν δρόμο αποκλειστικά για την αλήθεια. Δεν είναι μόνο να πεις κάτι επί σκηνή. Οφείλεις να το "ανα-βιώνεις". Τότε μόλις είχε ξεκινήσει η Ορχήστρα των Μικρών Πραγμάτων και όπως όλες οι ομάδες δύσκολα μπορείς να βιοποριστείς από αυτό, οπότε άνοιξα τα φτερά μου για να βιοποριστώ από τη δουλειά. Πέρασαν τα χρόνια και βρεθήκαμε σε μια πολύ ώριμη συνθήκη και οι δυο μας κι ήταν σαν να πιάσαμε το νήμα από εκεί που το αφήσαμε. Και είναι μαγικό. Το χαίρομαι πάρα πολύ. Και για να πλέξω και το εγκώμιο στους συναδέλφους, πραγματικά ερχόμαστε με όρεξη εδώ να δουλέψουμε και να κάνουμε παρέα. Μας δένει και η σκηνή. Έχουμε ένα σκοπό, το έργο μας. Κάτι που μας συσπειρώνει και στις πρόβες και στη συνέχεια.

Α.Ρ. Όταν έχει κάποιος την τύχη να βρεθεί σε ένα τέτοιο περιβάλλον, όταν υπάρχουν οι κατάλληλες συνθήκες που δημιουργούνται από τους συντελεστές επί σκηνής, τότε θα λάμψουν όλοι. Εγώ δεν τον γνώριζα τον Χρήστο αλλά βρήκα κοινό τόπο. Και είναι πολύ ωραίο να συναντάς ένα μέρος της ομάδας να έχει ήδη συνεργαστεί αλλά να αφομοιώνεσαι γρήγορα και να σου το επιτρέπουν κι οι άλλοι να σου συμβεί. Με τον Χρήστο και την Ξένια που έχουν το μεγαλύτερο βάρος της κατεύθυνσης αυτής, τελειώσαμε την ίδια σχολή, χωρίς να συμπέσουμε βέβαια. Και είναι πολύ συγκινητική αυτή η σύμπτωση. Αλλά και η επιλογή των παλιών, των μεγαλύτερων, πόσο ωραία μπολιάζεται το πράγμα. Ειναι πολύ σημαντικό το πώς θα γίνει το πάντρεμα των γενεών και της αισθητικής και του χαρακτήρα. Και είμαστε πολύ τυχεροί που έχουμε την υπέροχη Μαρία Ναυπλιώτου και υπέροχο κύριο Δημήτρη Καταλειφό. 

Στ. Σβ. Τους έχουμε φέρει στα δικά μας μέτρα. Θέλω να περνάμε καλά όπου και αν βρισκόμαστε. Προσπαθώ να σπάω τα στεγανά. Με τη Μαρία πρώτη φορά βρισκόμαστε επί σκηνής και είναι μαγικό. Με τον Αναστάση δεν βρισκόμαστε επί σκηνής αλλά το χτίζουμε μαζί. Πατάμε ο ένας πάνω στον άλλο. Έχουμε καταφέρει να είμαστε μια αλυσίδα και ο καθένας έχει τον δικό του κρίκο. Όταν ο σκηνοθέτης ξέρει τι θέλει να πει με τους ηθοποιούς που έχει επιλέξει, για τους ηθοποιούς είναι δώρο. Και δουλεύουμε ο ένας για τον άλλο πολύ απλόχερα. Φέτος για μένα η συνεργασία είναι λαμπερή, υπέροχη. Θέλω να φεύγω από το σπίτι και να έρχομαι στις πρόβες.

Η Ξένια Θεμελή Και ο Σαμψών Φύτρος μάς μιλούν για τον Χορό των Περσών

Η Ξένια Θεμελή δουλεύει σχεδόν 20 χρόνια με τον Χρήστο Θεοδωρίδη. Μάλιστα μαζί ιδρύσαν τη θεατρική ομάδα Ορχήστρα Μικρών Πραγμάτων. Εκείνη αναλαμβάνει το κομμάτι της χορογραφίας στις παραστάσεις μιας και εξειδικεύτηκε στη συνέχεια στον χορό, ενώ ο Χρήστος Θεοδωρίδης στράφηκε στη σκηνοθεσία. Στη συγκεκριμένη παράσταση, πέρα από τη διδασκαλία της κίνησης, είναι και μέλος του χορού κανονικά. Ο χορός αποτελείται από αρκετά άτομα με τα οποία έχουν ξανασυνεργαστεί -είτε πολλές φορές είτε λιγότερες- ενώ έγιναν και κάποιες ακροάσεις ώστε να μπουν και νέα μέλη.

Εμένα μου αρέσει πολύ αυτό στο θέατρο, ότι ξαφνικά δεν είναι ο ένας που είναι ο βασικός, αλλά είναι ένα σύνολο ανθρώπων, γιατί ουσιαστικά πιστεύω πολύ στο σύνολο και στο θέατρο και στην κοινωνία, οπότε το βρίσκω πολύ ενδιαφέρουσα συνθήκη. Ταυτόχρονα, ο Χρήστος επιθυμεί να αναδείξει τη διαφορετικότητα του κάθε ανθρώπου μέσα στον χορό, να φωτίσει τις προσωπικότητές του. Δεν αντιμετωπίζει τον χορό ως  «ένα», όπως συμβαίνει συνήθως σε μια τραγωδία.

Γι' αυτό και διαφοροποιήθηκε από το κείμενο του Αισχύλου. Στους Πέρσες έχει χορό γερόντων. Εδώ επιλέξαμε να συσταθεί ένας χορός ετερόκλητων ανθρώπων. Ουσιαστικά είναι ένα δείγμα του λαού. Άλλος είναι από το παλάτι, άλλος είναι από τη μεσαία τάξη, άλλος είναι από την πιο χαμηλή τάξη. 
Και έχουμε και άνδρες και γυναίκες, και διαφορετικές ηλικίες και αυτό είναι μια πολύ καίρια κατά τη γνώμη μου επιλογή του Χρήστου.

Με τον Χρήστο παίρνουμε υλικά από τους ανθρώπους και χτίζουμε τα κινησιολογικά μας μοτίβα, το λεξιλόγιο της παράστασης. Στη συγκεκριμένη περίπτωση -και λόγω των συνθηκών του ανοιχτού θεάτρου και λόγω του μεγέθους του χορού- συναντηθήκαμε πολλές φορές μόνοι μας με τον Χρήστο προτού ξεκινήσουν οι πρόβες ώστε να δημιουργήσουμε μαζί μια πολύ έντονη δραματουργία στην κίνηση. 

Ο Σαμψών Φύτρος είναι μέλος του Χορού και γνωρίζει τον Χρήστο και την Ξένια από την εποχή της Ορχήστρας των Μικρών Πραγμάτων, από την πρώτη κιόλας της παράσταση. Οπότε είναι εξοικειωμένος με τον τρόπο που δουλεύει η ομάδα, με την αισθητική της. Ενώ γνωρίζει την ομάδα, πάντα υπάρχει το στοιχείο του αιφνιδιασμού: «Εμείς προσφέρουμε με αυτοσχεδιασμούς τα υλικά και ο Χρήστος και η Ξένια τα συνθέτουν σαν μαέστροι. Πραγματικά δεν φανταζόμουν ότι θα μου δοθεί ένα τραγούδι για παράδειγμα. Αλλά ο Χρήστος ψάχνει από τον καθένα το δυνατό του σημείο για να φτιάξει ένα σύνολο δυνατό. Το τραγούδι είναι ένα από τα δυνατά μου σημεία, καθώς είμαι και τραγουδιστής, έχω σπουδάσει τραγούδι, έχω μια αρκετά δυνατή φωνή. Αλλά να τονίσω ότι το τραγούδι αυτό είναι στοιχείο ενός συνόλου. Άλλωστε εκεί πάνω γινόμαστε ένα πράγμα.

Παράλληλα, έχει ξαναπαίξει σε ανέβασμα της συγκεκριμένης τραγωδίας, το 2016, σε σκηνοθεσία της Λυδίας Κονιόρδου, με το οποίο μάλιστα είχαν ταξιδέψει και στην Αμερική.

Εδώ πρωταγωνιστής είναι ο χορός. Και ως μέλος του χορού σχολιάζει:  «Μιλάνε δεν μιλάνε, είναι πρωταγωνιστές. Όπως λέει ο Χρήστος, είναι επισκέπτες σε αυτήν την πορεία. Ο χορός πολύ γρήγορα μαθαίνει την καταστροφή. Και το ερώτημά του είναι «από δω και πέρα τι;». Οι βασιλιάδες παραμένουν βασιλιάδες. Θα τους φροντίσει η μάνα τους... και λογικό, μια μάνα για το παιδί της θα νοιαστεί. Αλλά η Άτοσσα λέει «χάσει ή νικήσει, βασιλιάς θα παραμείνει». Ο Δαρείος λέει «μην επιθυμείτε άλλη μοίρα από αυτή που σας δόθηκε». Οπότε μένουν οι άνθρωποι ξεκρέμαστοι εντελώς. Ξέρουν ποιον να θρηνήσουν. Αλλά ποιος φταίει για το οτιδήποτε συμβαίνει σε έναν πόλεμο;