Άλκηστις του Ευριπίδη στην Επίδαυρο από το Εθνικό Θέατρο στις 17 και 18 Ιουλίου
Το Εθνικό Θέατρο παρουσιάζει στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου Επίδαυρο την «Άλκηστη» του Ευριπίδη στις 17 και 18 Ιουλίου. Τη σκηνοθεσία υπογράφει ο Δημήτρης Καραντζάς ενώ τον ομώνυμο ρόλο ενσαρκώνει η Ηρώ Μπέζου.
Η πρώτη παρουσίαση της ευριπίδειας τραγωδίας στο κοινό έγινε στα Μεγάλα Διονύσια το 438 π.Χ. και αποτελούσε μάλιστα το τέταρτο μέρος μιας τετραλογίας, από την οποία είναι το μόνο έργο που σώθηκε. Ως τέταρτο μέρος, είχε στοιχεία σατυρικού δράματος, οπότε ξεφεύγει από τους κανόνες μιας καθαρής τραγωδίας.
Άλκηστις του Ευριπίδη από το Εθνικό Θέατρο στην Επίδαυρο
Στην Άλκηστη του Ευριπίδη, που ανεβαίνει φέτος στην Επίδαυρο από το Εθνικό Θέατρο, σε σκηνοθεσία του Δημήτρη Καραντζά, όλα ξεκινούν από μια θεϊκή τιμωρία που μετατρέπεται σε επίγεια ευεργεσία. Ο Απόλλων βρίσκεται στο βασίλειο των Φερών, εξόριστος από τον Όλυμπο, καταδικασμένος από τον Δία να υπηρετήσει ως βοσκός έναν θνητό, τον Άδμητο. Είναι η τιμωρία του για τον φόνο των Κυκλώπων. Όμως ο Άδμητος του φέρεται με σεβασμό και ο θεός, ανταποδίδοντας τη φιλοξενία, καταφέρνει να ξεγελάσει τις Μοίρες: ο Άδμητος μπορεί να γλιτώσει τον πρόωρο θάνατο, αρκεί κάποιος άλλος να δεχτεί να πεθάνει στη θέση του.
Το ερώτημα τίθεται πρώτα προς τους γηραιότερους, αλλά η απάντηση είναι αρνητική. Ο Φέρης , ο πατέρας του Άδμητου, δεν διατίθεται να προσφέρει τη ζωή του για το παιδί του... Και ενώ κανείς από τους γηραιότερους δεν επιθυμεί να θυσιαστεί για τον Άδμητο, η σύζυγός του, η Άλκηστις είναι εκείνη που αποφασίζει να επιτελέσει αυτή τη συγκινητική θυσία. Προσφέρει τον εαυτό της ως «αντάλλαγμα», ενώ η θυσία πρέπει αναγκαστικά να τελεστεί δημόσια. Ένας θάνατος που με τους σημερινούς όρους θα λέγαμε ότι ερμηνεύεται ως γυναικοκτονία...
Ο Ευριπίδης τολμά εδώ κάτι πρωτοφανές: φέρνει επί σκηνής τον ίδιο τον Θάνατο να φιλονικεί με τον Απόλλωνα, διεκδικώντας το «θήραμά» του, την Άλκηστη. Και ενώ ο οίκος των Φερών πενθεί για τη θυσία της Άλκηστης, μια απρόσμενη επίσκεψη αλλάζει τον ρυθμό του έργου και φέρνει εντελώς τα πάνω κάτω στην πλοκή, ανατρέποντας ό,τι συνέβη.
Ο Ηρακλής καταφθάνει στο παλάτι. Ο Άδμητος του προσφέρει τη φιλοξενία του, κρύβοντάς του το πένθος του, από σεβασμό προς τον επισκέπτη του. Ο Ηρακλής τρώει και πίνει και μεθά, αγνοώντας την αλήθεια αλλά και τον πόνο που βαραίνει τον Άδμητο. Ένας υπηρέτης είναι εκείνος που του αποκαλύπτει τι έχει συμβεί. Τότε αποφασίζει να πράξει το αδύνατο: να αναμετρηθεί με τον ίδιο τον Θάνατο. Εντέλει το καταφέρνει και επιστρέφει από τον Άδη, φέρνοντας πίσω την Άλκηστη, πεπλοφορεμένη. Έτσι στο ίδιο έργο να έχουμε τόσο τον θάνατο όσο και την ανάσταση της κεντρικής ηρωίδας.
Εδώ ξεκινά το αίνιγμα. Η «Άλκηστις» του Ευριπίδη κατέχει μια μοναδική θέση στην ιστορία του δράματος: είναι το μοναδικό -σωζόμενο- έργο που διδάχθηκε στη θέση του σατυρικού δράματος, κουβαλώντας μια εγγενή αμφισημία, η οποία τη συνοδεύει σε όλη την πλοκή της. Και γι' αυτό και αποτελεί μια διαρκή αιώρηση ανάμεσα σε αντιθετικά δίπολα, τη ζωή και τον θάνατο, το παιχνίδι και τον εφιάλτη, το τραγικό και το κωμικό.
Στη δική του ανάγνωση στην ευριπίδεια τραγωδία, ο Δημήτρης Καραντζάς οικοδομεί έναν κόσμο ρευστό, όπου ο ήχος, η μουσική και η κίνηση γίνονται μέρος της δραματουργίας. Ο σκηνικός χώρος του Κωνσταντίνου Σκουρλέτη μετατρέπεται σε ένα σκοτεινό τοπίο του ασυνειδήτου, όπου η μουσική και οι ηχητικές κατασκευές του Παναγιώτη Μανουηλίδη λειτουργούν ως εργαλεία μιας τελετουργικής ανατομίας. Δεν πρόκειται για μια απλή αφήγηση και αναπαράσταση του μύθου, αλλά θέτει καίρια ερωτήματα για την εξουσία, το φύλο, τη θυσία και την ευθύνη της κοινωνίας απέναντι στον θάνατο της ομώνυμης –και όχι μόνο– ηρωίδας.
Με μια σπουδαία ομάδα ηθοποιών, η παράσταση μας φέρνει αντιμέτωπους με το εξής ερώτημα: Τι κουβαλάει η εκκωφαντική σιωπή της γυναίκας που επιστρέφει από το σκοτάδι; Και εντέλει πώς συμβιώνεις με το «φάντασμα» εκείνου που πέθανε για να ζήσεις εσύ; Ποιο είναι το τίμημα της σωτηρίας; Τι συμβαίνει όταν ο Άδμητος αφαιρεί το πέπλο από την Άλκηστη;
Ένα διαφορετικό γυμναστήριο μέσα στο Αττικόν δείχνει πώς η άσκηση μπορεί να γίνει μέρος της θεραπείας, βοηθώντας ασθενείς να ξαναβρούν δύναμη, αυτοπεποίθηση και ποιότητα ζωής
17°
