Ο Σκαρίμπας, το Θείο Τραγί και οι Γκραν Γκινιόλ μεταμορφώνουν την Τούμπα σε θεατρικό χοτ σποτ

Ο Γιάννης, περιθωριακός, περιφερόμενος και πλάνητας, έχει πολύ καιρό να δώσει σινιάλο ζωής, καθώς είναι απορροφημένος από το διαρκές «πάει» του. Ώσπου μια μέρα επιστρέφει από το μεγάλο πουθενά στον γενέθλιό του τόπο. Βρομερός, ρακένδυτος και τρομακτικός στη θέα, προκαλεί διφορούμενα συναισθήματα σε όσους τον συναντούν. Η αδελφή του σχεδόν του λέει να γυρίσει στον αγύριστο. Με φιγούρα, σουλούπι και λεγόμενα που ακροβατούν ανάμεσα στην αφέλεια και την πονηριά, το κακό και το καλό, την ιταμή προστυχιά και την επουράνια ποίηση, ο Γιάννης αναστατώνει με την παρουσία του τις ζωές όσων ζουν στα πέριξ των πάτριων εδαφών. Μεταξύ αποθρασυμμένου, αποσυνάγωγου και βωμόλοχου Αρθούρου Ρεμπό, Ντιλανικός (Where have you been my blue eyed son) ήρωας, Hobo περιπλανώμενος δίχως στέγη, δίχως νόμο όπως οι παρίες στην Αμερική της μεγάλης κρίσης, ο μυθιστορηματικός ήρωας του Γιάννη Σκαρίμπα είναι ένας αναρχικός των ηθών.

Ο Γιάννης, που ίσως επί τούτου ο Σκαρίμπας του έδωσε το όνομά του, διαθέτει παιδεία μποντλερική (Άνθη του Κακού), η γλώσσα του πιάνει συχνότητες Φώτη Κόντογλου, ο βίος του προοικονομεί, προφητεύει και συντονίζεται προδρομικά με τους μπίτνικς του Κέρουακ. Κάποιες στιγμές, πάλι, στο κείμενο και στην παράσταση, ο Γιάννης μιλά σαν λόγιος ήρωας του Σέξπιρ, άλλες στοχάζεται σαν τον Αϊνστάιν περί χρόνου και άλλοτε ραδιουργεί ερωτικά σαν τον Βαλμόν του Λακλό. Και αν δε τώρα το βιβλίο του Σκαρίμπα διαβάζεται απνευστί, πόσο πρωτοποριακό και ενάντια σε κάθε κοινωνική σύμβαση και καθεστηκυία μικροαστική αξία ήταν αυτές οι σελίδες όταν κυκλοφόρησαν το 1933.

Λίγη εισαγωγή επί του δρώμενου ακόμα: Αυτό που εκκινεί το Θείο Τραγί είναι η σφοδρή επιθυμία του να μην αφήσει τίποτα όρθιο, προκειμένου να εκδικηθεί και να κατακρημνίσει κάθε έννοια αστικής υποκρισίας. Στον ρόλο του Γιάννη ο ένας και μοναδικός Στάθης Μαυρόπουλος, ο οποίος κάνει τα πάντα: λέει ψέματα, μανιπουλάρει, κολακεύει τον άρχοντα, τον επιστάτη και τους χωρικούς του πύργου. Η πρώην αγαπημένη του (επιβλητική, αποστασιοποιημένη, μελαγχολική βαμπ όπως την ενσαρκώνει η Ιωάννα Λαμνή) δεν τον γνώρισε. Έτσι, το ανοιχτό τραύμα του Γιάννη, η μητέρα των δεινών του και το ερμηνευτικό λεξικό της συμπεριφοράς που καθοδηγεί τη δράση, στοιχειώνει τη συμπεριφορά του.

Το Θείο Τραγί είναι η δεύτερη δουλειά που παρουσιάζουν φέτος στην έδρα τους, το θεατράκι της οδού Πρεσπών στην Τούμπα, οι Γκραν Γκινιόλ, ύστερα από την επιτυχημένη κωμωδία «Πώς να προσποιείστε ότι θα έρθουν καλύτερες μέρες: στον Βυσσινόκηπο του Τσέχοφ». Δεν είναι η πρώτη τους φορά με τον Σκαρίμπα, το ίδιο έργο η ομάδα Γκαν Γκινιόλ το δόξασε και τους δόξασε μερικά χρόνια πριν. Είναι πανεύκολο για τον θεατή να καταλάβει το γιατί αυτή η παράσταση θα επιστρέφει ξανά και ξανά στη Θεσσαλονίκη: είναι ένα θαύμα, ο ορισμός του D.I.Y και του χειροποίητου, καθώς όλα, τα φώτα, ο ήχος, το θέατρο σκιών, οι ώρες, ο άνεμος, τα άλογα που καλπάζουν, το τρένο, ο χειμώνας, όλα επιτελούνται ενώπιων των παριστάμενων.

Ο σκηνοθέτης Χρήστος Παπαδημητρίου που έκανε και τη δραματουργική επεξεργασία έστησε ένα έπος, ο Σάββας Τραπεζάνογλου, one man show στη ζωντανή παραγωγή των εφέ, ένας μάγος, ο Διονύσης Καραθανάσης και η Ιωάννα Σιδηροπούλου σε πολλαπλές εναλλαγές χαρακτήρων άξιοι συμπαραστάτες και συντελεστές. Όλος ο θιάσος φτιάχνει τον καμβά και στρώνει το πάτωμα προκειμένου να πατήσει στέρεα και να σαρώσει ο Στάθης Μαυρόπουλος στον ρόλο του Γιάννη. Ένας Μαυρόπουλος σε τρανς, που για μία ώρα και ένα τέταρτο βρίζει, ραδιουργεί, τεντώνεται, συρρικνώνεται, προστάζει ή σκύβει δουλικά το κεφάλι, προκειμένου να εκδικηθεί τον πληγωμένο του έρωτα και να γκρεμίσει τον μικροαστικό καθωσπρεπισμό. (Ο Ρεμπό, ο Μποντλέρ και τα Άνθη του Κακού που λέγαμε).

Αμαρτία να μην τους τιμήσετε. Σε μια Θεσσαλονίκη, που πέραν του Κρατικού Θεάτρου, επικρατεί μια άκρα του τάφου (πλην εξαιρέσεων) θεατρική σιωπή, οι Γκραν Γκινιόλ κρατούν την ανεξάρτητη φλόγα δυνατή. Στο Θείο Τραγί εκλύεται ενέργεια και παράγεται μοναδική θεατρική τέχνη αξιόμαχη, αξιοπρεπής και άξια για απανωτά χειροκροτήματα, ανκόρ και υποκλίσεις.

Info
Θείο Τραγί από τους Γκραν Γκινιόλ, Πεστών 66, Κάτω Τούμπα, Παρασκευή 22/5, Σάββατο 23/5 και Κυριακή 25/5