Πώς η Μάρθα Μπουζιούρη αποφάσισε να κάνει μια παράσταση θεάτρου ντοκιμαντέρ με αφετηρία την τρομοκρατική επίθεση στο Παρίσι (και στο Μπατακλάν) τον Νοέμβριο του 2015
Belle Equipe: Η παράσταση της Μάρθας Μπουζιούρη στο θέατρο ΕΛΕΡ στην Πλάκα.
«Πετάω λέξεις και φράσεις στο χαρτί. Με το ζόρι βάζω τελείες και κόμματα. Δεν υπάρχει χρόνος. Μόνο η ανάγκη ν’ αδειάσω το κεφάλι μου που ξεχειλίζει. Το γράψιμο είναι ο τρόπος να καταφέρω, αυτός ο καινούργιος άνθρωπος που γίνομαι, και που ακόμη δε γνωρίζω καλά, να κρατηθεί όρθιος. Γράφω για να μη χάσω την ισορροπία μου. Να μην πέσω. Έχω 20 νεκρούς μέσα στο σώμα μου και δεν ξέρω τι να κάνω. Ήταν όλοι τους ωραίοι άνθρωποι, η γενιά μας, που αντιπροσώπευε το πνεύμα του Παρισιού. Αντιπροσώπευε αυτό ακριβώς που μισούν οι τρομοκράτες: τη διαφορετικότητα, το μοίρασμα, την ανθρωπιά και την αγάπη. Όχι, δεν έχω μίσος για τους τρομοκράτες. Μόνο μίσος για τον τρόπο που βλέπουν τον κόσμο. Όμως δεν γίνεται να ζούμε κρυμμένοι. Ο φόβος στα σωθικά δεν είναι επιλογή. Πρέπει να αναγεννηθούμε από τις στάχτες μας. Το Belle Equipe ήταν και θα παραμείνει ένας χώρος ζωής».
Τέτοιες σκέψεις ξετύλιγε ο Grégory Reibenberg, ο ιδιοκτήτης του café La belle équipe το οποίο βρέθηκε, όπως και το Μπατακλάν, στο στόχαστρο της φονικής τρομοκρατικής επίθεσης της 13ης Νοεμβρίου 2015 στην καρδιά του Παρισιού, που κόστισε τη ζωή σε 130 ανθρώπους. Ο Grégory επέζησε. Όχι όμως η γυναίκα της ζωής του και οι κοντινοί φίλοι και συνεργάτες του, η “όμορφη ομάδα” του. Και αυτή η κατάθεση στο ομότιτλο αυτοβιογραφικό βιβλίο του γίνεται η αφετηρία για τη νέα παράσταση της Μάρθας Μπουζιούρη στο θέατρο ΕΛΕΡ στην Πλάκα.
Πιστή στην ενασχόλησή της με το θέατρο ντοκιμαντέρ (Τα Ταξίδια της Πηνελόπης στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά, Αμάρυνθος στο Φεστιβάλ Αθηνών, Traces στο DOME EVENT/Athens Biennale, Υπόθεση Φαρμακονήσι ή Το Δίκαιο του Νερού στο Φεστιβάλ Αθηνών/Πειραματική Σκηνή Εθνικού Θεάτρου), καταπιάνεται αυτή τη φορά με το ευαίσθητο θέμα της τρομοκρατίας, αγγίζοντας το πολιτικό μέσα από το ανθρώπινο και καταθέτει ένα έργο - ύμνο στη ζωή και ταυτόχρονα ηχηρό μήνυμα κόντρα στη διαιώνιση του φόβου και του μίσους.
Προϊόν εκτεταμένης έρευνας στη Γαλλία, η παράσταση αναμετριέται με την επώδυνη όσο και αισιόδοξη διαδικασία της αναγέννησης μετά την καταστροφή. Αντλεί το υλικό της από το βιβλίο του Grégory Reibenberg (σύντομα αναμένεται η κινηματογραφική μεταφορά του στη Γαλλία), καθώς και από οπτικοακουστικά ντοκουμέντα και συζητήσεις με τον ίδιο τον συγγραφέα. Ο Grégory δεν είναι ούτε ήρωας ούτε θύμα. Είναι ένας άνθρωπος εν μεταμορφώσει, η προσωπική τραγωδία του οποίου τέμνεται με τη συλλογική πραγματικότητα της ανόδου της τρομοκρατίας και της μισαλλοδοξίας. Δραματουργικά, το «Belle Equipe» ακολουθεί το ταξίδι ενός ανθρώπου ο οποίος ψάχνει το βηματισμό του ανάμεσα στην παλιά του ζωή και στις νέες αναμνήσεις που διψάει να φτιάξει, διαγράφοντας μια θραυσματική, εναλλασσόμενη πορεία από το σκοτάδι προς το φως και αναδεικνύοντας το πολιτικό μέσα από το ανθρώπινο.
Η παράσταση είναι μια παραγωγή της εταιρείας PLAYS2PLACE και επιχορηγείται από το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού. Η ανάπτυξή της υποστηρίχτηκε από τον οργανισμό CENTQUATRE PARIS και το ευρωπαϊκό πρόγραμμα καλλιτεχνικής κινητικότητας i-portunus artistic mobility grant.
Το Νοέμβρη του 2019, κι ενώ μελετούσα το ευαίσθητο ζήτημα της τρομοκρατίας μέσα από τη φόρμα του θεάτρου ντοκιμαντέρ, ανακάλυψα το αυτοβιογραφικό βιβλίο του Grégory Reibenberg.
Ο Grégory επέζησε της πολύνεκρης επίθεσης της 13ης Νοεμβρίου 2015 στο Παρίσι,. Όχι όμως και οι άνθρωποί του, η “ωραία ομάδα” του. Ανάμεσά τους η Djamila, η γυναίκα της ζωής του, που πέθανε κρατώντας το χέρι του. Εκείνος εβραϊκής καταγωγής, εκείνη γεννημένη από γονείς μουσουλμάνους, αλγερινούς μετανάστες. Αν η μοίρα(;) δεν είχε ρίξει λίγες μέρες νωρίτερα μια μπάλα του μπόουλινγκ στο πόδι της οκτάχρονης κόρης τους, εκείνη θα βρισκόταν μαζί τους το μοιραίο βράδυ. «Nα φροντίζεις την Tess». Το όνομα της κόρης τους ήταν η τελευταία της λέξη. Αυτή έμελλε να είναι και η τελευταία λέξη του βιβλίου που έγραψε ο Grégory, προκειμένου να κρατήσει την υπόσχεσή του.
Όμως, πώς ζει κανείς μετά από αυτό; Από πού κρατιέται; Πώς μεταμορφώνεται η ζωή του και μαζί ο ίδιος; Τι περιεχόμενο αποκτούν η μνήμη, η συγχώρεση, η συμφιλίωση; Ο Grégory είχε βρει τις λέξεις για το ανείπωτο, καταφεύγοντας στη γραφή ως αντανακλαστικό επούλωσης της δικής του πληγής. Μέσα σε 200 σελίδες, ο Grégory μοιράζεται τη θλίψη, την απελπισία, το θυμό, τις ενοχές του, τα υπαρξιακά και καθημερινά του αδιέξοδα, το πάθος του για τη ζωή, τις απόψεις του για την τυφλή βία και τις πολιτικές αντιμετώπισής της, ξεγυμνώνοντας έναν άνθρωπο που ανοικοδομεί τον εαυτό του, και ταυτόχρονα, τον τόπο του δράματος.“Φαντάζεσαι να περνάνε μπροστά από το πρώην La belle équipe και να βλέπουν μια τράπεζα; Ή ένα κατάστημα με οπτικά; Αυτό θα με σκότωνε για δεύτερη φορά. Ε λοιπόν, θα το ξανανοίξω το La belle équipe. Θα το ξανανοίξω και το γέλιο θα βρει τον χώρο που του ανήκει δικαιωματικά. Πρέπει να βρούμε τον τρόπο αυτός εδώ ο χώρος να παραμείνει ένας χώρος ζωής”.
Διαβάζοντας το βιβλίο του, «γνώρισα» έναν γενναίο, ευάλωτο και τρυφερό άνθρωπο, με αιχμηρή πολιτική σκέψη και αφοπλιστική αίσθηση του χιούμορ, που μέσα από την προσωπική του τραγωδία μας παραδίδει ένα συγκλονιστικό εγχειρίδιο συμβίωσης με την απώλεια, ένα έργο-ύμνο στη ζωή και ταυτόχρονα ένα ηχηρό χαστούκι κόντρα στη διαιώνιση του φόβου και του μίσους. Τα λόγια του μιλάνε κατευθείαν στην καρδιά μου. Τον αναζητώ στο Facebook και του στέλνω ένα αυθόρμητο μήνυμα ζητώντας να τον γνωρίσω. Παραμονές της επετείου της 13ης Νοεμβρίου, συναντιόμαστε στο ανακαινισμένο La belle équipe, με φόντο μια τοιχογραφία με λουλούδια στη μνήμη των θυμάτων. Του εξηγώ πως θα ήθελα να μεταφέρω την ιστορία του στη σκηνή, αναγνωρίζοντας πως του απευθύνω ένα ευαίσθητο αίτημα. Εκείνος ανταποκρίνεται με εμπιστοσύνη. Μου εξομολογείται πως η πρόθεση να γίνει η ιστορία του παράσταση, τον συγκινεί. Από εκείνη την πρώτη συνάντηση έχουν μεσολαβήσει πάνω από δύο χρόνια, στη διάρκεια των οποίων η παράσταση «Belle Equipe» πήρε σχήμα, μπολιασμένη από συζητήσεις, video-κλήσεις, ανταλλαγές μηνυμάτων και υλικά από το προσωπικό αρχείο του παλιού και του νέου Grégory.
Σε λίγες μέρες, η παράστασή μας ανεβαίνει στη σκηνή του Θεάτρου ΕΛΕΡ. Ο Grégory αποφάσισε να είναι μαζί μας στην πρεμιέρα. Η συγκίνησή μου είναι μεγάλη. Ο θαυμασμός κι η ευγνωμοσύνη μου για εκείνον ακόμα μεγαλύτερες…
Ναταλία Γεωργοσοπούλου, Σάββας Στρούμπος και Φανή Βοβώνη μετέφρασαν για πρώτη φορά στα ελληνικά τις επιστολές που συνέταξε η Ουλρίκε Μάινχοφ μέσα στις φυλακές υψίστης ασφαλείας
Ο Βαγγέλης Παπαδάκης και η Νάνα Παπαδάκη πρωταγωνιστούν στο καλύτερο έργο του Τενεσί Ουίλιαμς μετά το «Λεωφορείο ο Πόθος» όπως ο ίδιος ο συγγραφέας το χαρακτήρισε
Πώς οι θεραπευόμενοι βλέπουμε τους θεραπευτές μας, τι είναι αυτή η περίεργη σχέση που αναπτύσσεται ανάμεσα στις πολυθρόνες και τι ιδιόμορφος χρόνος που είναι ο Αόριστος.
17°
