Φλεξάρεις κάργα: Ποιος είναι ο ιερέας Διονύσιος Ταμπάκης που θα εμφανιστεί live στο Λονδίνο

«Η κιθάρα φτιάχτηκε από τον Θεό», λέει ο πατήρ Διονύσιος Ταμπάκης, καθισμένος στο σαλόνι του διαμερίσματός του στο Ναύπλιο, μια πόλη στις ακτές της Πελοποννήσου, περιτριγυρισμένος από μια τεράστια συλλογή μουσικών οργάνων και θρησκευτικών εικόνων. Ντυμένος με μακριά μαύρα άμφια και με μια λεπτή, γκρίζα, αέρινη γενειάδα, ο Ταμπάκης ακούγεται σαν να μιλάει από τον άμβωνα: «Ο διάβολος δεν μπορεί να δημιουργήσει κάτι. Ο Θεός έχει δημιουργήσει τα πάντα».

Ποιος είναι όμως ο Ταμπάκης που λέει όλα τα παραπάνω στον Guardian; Πρώτος είχε γράψει για τη σπουδαία περίπτωση ο Δημήτρης Καραθάνος εδώ στην Athens Voice και μετά ο ιερέας με την πειραγμένη Harley Benton R 457, άρχισε το δικό του viral ταξίδι έξω από τα σύνορα της χώρας μας. Αυτή την τρομερή κιθάρα την απέκτησε με μόλις 135 ευρώ. Ο Ταμπάκης παρομοιάζει τον ήχο της με τα «κύματα» της ανθρώπινης φωνής.

Οι χαρακτηριστικές κυματιστές παραμορφώσεις της R 457 απλώνονται παντού στο Paradise Metal, ένα άλμπουμ ηχογραφημένο στο σπίτι, που συνδυάζει doom metal, χριστουγεννιάτικους ύμνους και θρησκευτικό dubstep. Το άλμπουμ εκτόξευσε τον πατέρα Ταμπάκη από την απόλυτη αφάνεια σε cult φήμη νωρίτερα φέτος, όταν η «βίβλος» της πειραματικής μουσικής Pitchfork του έδωσε βαθμολογία κριτικών 7,6 — υψηλότερη από το Drukqs του Aphex Twin ή το Discovery των Daft Punk.

Αυτό που περιπλέκει το πάθος του πατέρα Ταμπάκη για την κιθάρα είναι ότι ο 53χρονος είναι χειροτονημένος ιερέας της Ελληνορθόδοξης Εκκλησίας, ενός κλάδου του χριστιανισμού που παραδοσιακά θεωρεί όλα τα μουσικά όργανα και τα κοσμικά τραγούδια σατανικά και απειλή για τη σεμνότητα της οικογενειακής ζωής. «Η ηλεκτρική κιθάρα είναι λίγο παρεξηγημένη μέσα στην Εκκλησία», λέει. «Θεωρείται ‘του διαβόλου’».

Ο πατήρ Ταμπάκης και το metal του Θεού

Ο πατέρας Ταμπάκης έχει βάλει στόχο να το αλλάξει αυτό μόνος του. Όπως εξήγησαν στον Guardian από τη δισκογραφική του, δεν τον είχαν συναντήσει ποτέ ούτε μιλήσει μαζί του στο τηλέφωνο. Έχει ένα κανάλι στο YouTube αλλά καμία άλλη αξιοσημείωτη διαδικτυακή παρουσία. Μετά την κυκλοφορία του άλμπουμ τον Απρίλιο, δέχτηκε σωρεία προσκλήσεων από τα ΜΜΕ, αλλά απέρριψε τις περισσότερες, φοβούμενος ότι θα τον γελοιοποιούσαν στην τηλεόραση.

Ένας από τους περίπου 8.000 πρεσβυτέρους που είναι καταγεγραμμένοι στη αιωνόβια ελληνική Εκκλησία, ο Ταμπάκης είναι αφοσιωμένος στην ιεροσύνη του, την οποία αναφέρει συλλογικά ως «εμείς». Αν και δεν είναι άγαμος -είναι παντρεμένος με τη Φωτεινή εδώ και 32 χρόνια και έχουν τρία παιδιά- το ιδεώδες της ερημικής ζωής είναι κάτι που τον ελκύει. Κάνει ετήσια προσκυνήματα στο Άγιον Όρος και θαυμάζει ασκητές και ιερείς που αφοσιώθηκαν πλήρως στην πίστη τους, όπως ο πεθερός του, που ζούσε ανάμεσα σε αρκούδες και λύκους στα σύνορα με την Αλβανία. «Αυτοί είναι οι πραγματικοί ιερείς», λέει. Τα δικά του χαρίσματα, προσθέτει ντροπαλά, είναι «πιο θεαματικά».

Γεννημένος το 1972, ο Ταμπάκης μεγάλωσε στο λιμάνι του Πειραιά, σε ένα σπίτι τόσο φτωχό που οι γονείς του είχαν από κοινού αποφασίσει να τερματίσουν την κύηση που θα τον έφερνε στον κόσμο. «Δύο φορές!» λέει και συνεχίζει: «Και τις δύο, ο γιατρός έλειπε».

Ο Πειραιάς έσφυζε από Έλληνες που είχαν φύγει από τη Σμύρνη, όταν η πόλη παραδόθηκε στις φλόγες από τις τουρκικές ένοπλες δυνάμεις το 1922. Ο παππούς του ήταν ένας από αυτούς. Όλη αυτή η βυζαντινή κουλτούρα συνεχίζει να ρέει μέσα στον Ταμπάκη. «Από εκεί είμαι», λέει. «Είναι στο DNA μου».

Η μουσική έγινε τρόπος να εκφράσει την πολιτιστική του κληρονομιά. Στο γυμνάσιο, ιερείς της ενορίας του τον μύησαν στη βυζαντινή μουσική, και από τότε έχει μάθει μόνος του μια σειρά από σπάνια βυζαντινά όργανα: το cümbüş σε σχήμα μπάντζο, το kabak kemane, το μακρύ yayli tanbur, τον ζουρνά, το νέι και διάφορους τύπους λύρας. Ορμάει με ενθουσιασμό να δείξει στον δημοσιογράφο του Guardian τη διαφορά ανάμεσα σε δύο από τους 15 τύπους νέι που έχει απλωμένους κάτω από ένα τεράστιο εικόνισμα της Παναγίας.

Ο γιος του, ένας γείτονας, μια φοιτήτρια και ο Ταμπάκης στις χορδές

Ο Ταμπάκης αποδίδει στη μητέρα του Ιησού όχι μόνο το ότι ζει και η μητέρα του τελικά, δεν κατάφερε να προχωρήσει σε άμβλωση, όσο και την πρόσφατη μουσική του επιτυχία.
Πριν από περίπου τέσσερα χρόνια, άρχισε να ηχογραφεί τα δικά του τραγούδια με τον πιο DIY τρόπο. Ο γιος του τού έδειξε πώς να χρησιμοποιεί λογισμικά παραγωγής και ο γείτονας από τον επάνω όροφο τού έμαθε κιθάρα. Η Ευγενία Σιμέλα Αρμένη, μια 23χρονη που γνώρισε στην εκκλησία, του πρόσφερε φωνητικά, ηχογραφώντας τη φωνή της με το κινητό μέσα στο φοιτητικό της διαμέρισμα.

Άρχισε να ανεβάζει τα τραγούδια του στο YouTube περίπου την ίδια περίοδο, αν και λέει: «Δεν είχα ποτέ φιλοδοξίες να γίνω διάσημος». Το κανάλι του συγκέντρωσε έναν σεμνό αριθμό 4.000 ακολούθων, αλλά ανάμεσά τους ήταν ο Νικόλας Ραφαήλ, ιδρυτής της υπερ-κουλ δισκογραφικής Elhellell στη Θεσσαλονίκη, ο οποίος μαγεύτηκε αμέσως. «Οι μουσικοί σήμερα ανήκουν σε πολύ συγκεκριμένα αρχέτυπα», λέει. «Όλοι είναι ένα αντίγραφο ενός αντιγράφου ενός αντιγράφου ενός αντιγράφου». Ο Ταμπάκης ανατρέπει αυτή τη νόρμα.

«Είναι μια ωραία διαφοροποίηση από τον τυπικό καλλιτέχνη». Βρήκε το email του Ταμπάκη σε ένα χριστιανικό φόρουμ και του πρότεινε να κάνουν έναν δίσκο.

Το Paradise Metal είναι μια ξέφρενη διαδρομή, που παντρεύει βυζαντινή μουσική, χριστιανική ορθοδοξία, heavy metal, rap και techno. Αντηχητικές επικλήσεις εμφανίζονται στα περισσότερα κομμάτια, αλλά υπάρχουν απρόσμενες στροφές σε κάθε λεπτό. Ένα κομμάτι με τίτλο Techno in a Monastery ξεκινά με ένα κάλεσμα που θυμίζει λίγο... Σάκη Ρουβά -«Είστε έτοιμοι;»- πριν βουτήξει σε ρυθμικό ψαλμωδικό μέλος πάνω σε ένα δυσοίωνο, συνθετικό beat.

Το Pitchfork στη σχετική κριτική του για το κομμάτι, έγραψε χαρακτηριστικά ότι πρόκειται για «ένα απόλυτο playground», για μια μουσική δημιουργία που καταφέρνει να είναι ταυτόχρονα φιλόδοξο και εντελώς χαλαρό απέναντι στον εαυτό του.

«Προσπαθώ να πειραματίζομαι και να εξερευνώ», λέει ο Ταμπάκης, ο οποίος παραθέτει έναν στίχο του Γιάννη Ρίτσου. «Ποτέ δεν ζήλεψα τα μεγάλα σπίτια, αλλά τα μεγάλα παράθυρα», προσθέτοντας: «και κάθε μουσικό όργανο είναι ένα παράθυρο, μέσα από το οποίο βλέπεις ένα κομμάτι του σύμπαντος, ένα κομμάτι του ουρανού». Το metal «προέρχεται από το μεταλλεύομαι, που σημαίνει εξορύσσω, εξερευνώ».

Οι τίτλοι κάποιων τραγουδιών του («Φλεξάρεις κάργα, Εκκλησιαστικό Ραπ») και «Πάει το Ντουμπάι», όπως εξηγεί είναι εμπνευσμένα από την πραγματική ζωή και την ειδησεογραφία της. Εξηγεί ότι το πρώτο το εμπνεύστηκε από τη τάση των νεαρών να ρέπουν σε τέτοια ακούσματα και το δεύτερο από τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή και τη μαζική φυγή ανθρώπων όταν έπεσαν βόμβες στην πόλη των πολυτελών τρόπων ζωής. «Μου θύμισε τη Βαβυλώνα στην Αποκάλυψη, που άδειασε, τρόπον τινά. Είναι μια σάτιρα για τη ματαιότητα του πλούτου».

Ίσως το πιο απροσδόκητο είναι πόσο απουσιάζει ο θρησκευτικός διδακτισμός από το άλμπουμ του ιερέα. Το κίνητρό του για να μπει στα μονοπάτια της ραπ, λέει, ότι ήταν να προσπαθήσει να γεφυρώσει το χάσμα ανάμεσα στις μεγαλύτερες γενιές, που θεωρεί ότι μπορεί να είναι αδιάλλακτες, και στις νεότερες, που μιλούν μια διαφορετική γλώσσα. «Έπρεπε να βρω κάποιες ρίμες», λέει, «που ήταν δύσκολο. Μπήκα στο ίντερνετ να βρω λίγη slang και έκανα ό,τι μπορούσα».

Τα παιδιά του, η σύζυγός του και οι άλλοι ιερείς στο Ναύπλιο

Κανένα από τα παιδιά του δεν είναι ιδιαίτερα θρησκευόμενο: η κόρη του είναι μια 25χρονη φωτογράφος με τατουάζ που ζει στην Αθήνα. Εσκεμμένα δεν τους επέβαλε τις δικές του πεποιθήσεις και τη δική του θέαση για τη ζωή.
Τι λένε οι άλλοι ιερείς για την επιτυχία του; «Δεν μας έχουν πει, αν τους άρεσε», εξηγεί ο Ταμπάκης.

«Δεν είμαστε από εδώ, οπότε δεν τους ξέρουμε και τόσο καλά», προσθέτει, παρότι ζουν στο Ναύπλιο 27 χρόνια. Υπονοεί ότι υπάρχει κάποιος ανταγωνισμός μέσα στην Εκκλησία συνολικά, ότι κάποιοι δεν είναι εκεί για τους σωστούς λόγους ή ίσως ενδιαφέρονται περισσότερο για την εξουσία.

Η παλιά εξίσωση της Ορθόδοξης Εκκλησίας που ταυτίζει την κοσμική μουσική με τον διάβολο δεν τον απασχολεί καθόλου. Ο Θεός «έχει γούστο», επιμένει. «Του αρέσουν τα ωραία πράγματα. Δεν είναι κιτς». Δημιουργώντας κάτι όμορφο, ακόμα και με μουσικά όργανα, ο Ταμπάκης θεωρεί ότι τιμά την πίστη του. Και παραμένει ασαφής για το μέλλον του ως καλλιτέχνης. Όσο επιτυχημένη κι αν γίνει η μουσική του πορεία, δεν θα εγκατέλειπε ποτέ την Εκκλησία για να αφοσιωθεί πλήρως στη μουσική.

«Λένε ότι ένας ιερέας είναι καλύτερος από έναν βασιλιά, γιατί μπορεί να μετατρέψει το ψωμί σε σώμα Χριστού. Ούτε άγγελος δεν μπορεί να το κάνει αυτό». Όταν βγαίνει βόλτα με τη γυναίκα του, καταλήγει πάντα, με κάποιον τρόπο, στην εκκλησία του.

Όταν τον ρωτούν για ένα λάιβ που έχει ήδη προγραμματισμένο στο Λονδίνο και για το πώς νιώθει γι’ αυτό, ο Ταμπάκης απαντά με συστολή.
«Νιώθω σαν να έχουν βγάλει ένα ψάρι από τα νερά του για να το πάρουν βόλτα να πάρει λίγο αέρα». Σταματά και προσθέτει: «Νιώθω πολύ άβολα. Αλλά αν δίνει χαρά στους ανθρώπους, τότε είμαι μέσα».
*Το Paradise Metal κυκλοφορεί από τις Heat Crimes/Elhellell. Ο πατέρας Διονύσιος Ταμπάκης εμφανίζεται στο Iklectik, Λονδίνο, στις 13 Νοεμβρίου.

ΠΗΓΗ: theguardian.com