Athens Jazz 2026: (Και) φέτος χορεύουμε

(Και) φέτος χορεύουμε. Ή τουλάχιστον αυτό καταλαβαίνουμε, προς τα εκεί μας κλείνει εύγλωττα το μάτι το πρόγραμμα του φετινού Athens Jazz που επιστρέφει στην Τεχνόπολη Δήμου Αθηναίων για την εξαιρετικά ενδιαφέρουσα 25η διοργάνωσή του. Και για αυτό μπορούμε να είμαστε σίγουροι αν θυμηθούμε εντυπωσιακές εμφανίσεις από την περσινή διοργάνωση που έκαναν σαφείς τις προθέσεις του εμβληματικού φεστιβάλ να ψάξει και να χτίσει πάνω σε σύγχρονες δημιουργικές στροφές που οδηγούν ένα παραδοσιακό τζαζ φεστιβάλ στον νέο, ενδιαφέροντα δρόμο που ζητούν οι καιροί και οι άνθρωποί τους.

Η αλήθεια είναι ότι αν υπήρχε μια στιγμή σε αυτή τη μακρόχρονη ιστορία του αθηναϊκού μουσικού θεσμού που έγινε απολαυστικά σαφές ότι το φεστιβάλ ψάχνει την στοχευμένη κίνηση προς έναν διευρυμένο περίβολο των κουτιών τζαζ φόρμας, αυτή ήταν το βράδυ της εκρηκτικής εμφάνισης των Δανών Smag På Dig Selv στην περσινή διοργάνωση που με ένα έντονο, ιδρωμένο, ξέφρενο set έδειξαν πέρα από κάθε αμφιβολία ότι η τζαζ πια έχει και μπορεί να ξεφύγει από οποιοδήποτε κλισέ perception, ότι οι λέξεις punk ακόμα και techno κάθε άλλο παρά παράταιρες ηχούν δίπλα στο genre που γεννήθηκε ιστορικά στις φυτείες της Νέας Ορλεάνης στα τέλη του 19ου αιώνα και σημάδεψε τη σύγχρονη μουσική ιστορία με αλλεπάλληλες καλλιτεχνικές επαναστάσεις, ότι ένα τζαζ φεστιβάλ μπορεί –και ενδεχομένως οφείλει και στην ιστορία του– να είναι κάτι ολοζώντανο που πάλλεται, ιδρώνει και χορεύει.

Σε αυτό το πλαίσιο το φετινό, επετειακό Athens Jazz κατεβαίνει στην Τεχνόπολη με έναν σαφή «χορευτικό» πυλώνα και μια σαφή πρόθεση να κάνει κάποιες από τις βραδιές του να προσεγγίσουν περισσότερο την έννοια μιας νυχτερινής εξόδου που θα συνομιλήσει ακόμα περισσότερο με τις διασταλτικές σύγχρονες rave τάσεις. Ο πυλώνας αυτός θα αναπτυχθεί την Πέμπτη 28 και το Σάββατο 30 Μαΐου ανοίγοντας το βράδυ της Πέμπτης με τους Kosmonauci, ένα ταχύτατα ανερχόμενο, ολόφρεσκο αλλά και ήδη πολυβραβευμένο κουαρτέτο από την Πολωνία, ένα εναλλακτικό boy band που χρησιμοποιεί την jazz κουλτούρα του ως εφαλτήριο για έναν πειραματικό κόσμο όπου το σαξόφωνο και το βιμπράφωνο ταιριάζουν φούστα - μπλούζα με την drum and bass και το hip hop επιστρέφει στους πολυρυθμικούς προγόνους του.

Αμέσως μετά στη σκηνή της Τεχνόπολης θα ανέβουν για να κλείσουν με ιδανικό τρόπο το βράδυ της Πέμπτης οι Jazzbois, το jazz – hip hop trio από τη Βουδαπέστη που από τα υπόγεια club της πόλης τους βρέθηκαν στο ραντάρ του Gilles Peterson και από εκεί στα μεγαλύτερα jazz φεστιβάλ του κόσμου, από το Montreux μέχρι το Montreal Jazz Festival. Ο ήχος τους πνιγμένος στα βαριά, απολαυστικά beats και κεντημένος με σχεδόν ψυχεδελικό αυτοσχεδιασμό θρέφει πλούσια τον live παλμό που χρειάζεται κάθε show για να μείνει στη μνήμη του κοινού του. Και κάτι μας λέει ότι αυτό το βράδυ Πέμπτης στο Athens Jazz και στην Τεχνόπολη θα μας μείνει.

Κι ύστερα έρχεται το Σάββατο, η παραδοσιακή ημέρα της εξόδου, του πάρτι, του κλαμπ. Και το Athens Jazz τιμάει τη σαββατιάτικη φύση με ένα triple bill που δεν έχει τίποτα να ζηλέψει από τα μεγάλα φεστιβάλ του είδους. Οι Amphitrio από το Βουκουρέστι, ένα σχήμα που κινείται παντρεύει τη τζαζ με τη βαλκανική παράδοση αλλά και τα ροκ και ηλεκτρονικά διδάγματα έρχεται για να αποδείξει ότι υπάρχει τρόπος να μετασχηματιστούν πληθωρικές επιρροές σε μια νέα άσκηση τζαζ ελευθερίας. Αμέσως μετά ξεκινάει αυτό που αναμένεται να γίνει ό, τι πιο κοντά σε techno πάρτι έχει ζήσει ποτέ τζαζ σκηνή στην Αθήνα.

H κολλεκτίβα των the Big Tusk φέρνει στην Αθήνα το εκρηκτικό γαλουχημένο με Aphex Twin και Kurt Cobein jazz & electronics μείγμα της με το οποίο ως όχημα χτίζει εδώ και σχεδόν μια δεκαετία μια ηλεκτρισμένη πειραματική πρόταση. Και τέλος ένα μεγάλο δώρο τόσο για τους μυημένους της κουλτούρας που θα μπορούσαμε να ονομάσουμε ίσως ποιητική αδεία live techno όσο και για τους ανυποψίαστους περαστικούς με ανοιχτές καρδιές, αυτιά κα μυαλά.

Οι Electro Guzzi από την Αυστρία, που εδώ και χρόνια ήταν εκεί και έκαναν ακριβώς αυτό, διασταυρώνοντας τη μαγεία του live των κλασσικών οργάνων ενός σύγχρονου σχήματος -μπάσο, ντραμς, κιθάρα- με την σωματική εθιστική διάσταση της λιτής techno επαναληπτικότητας, αναμένεται να κυριαρχήσουν στο line up του Σαββάτου πάνω από κεφάλια και σώματα, τραβώντας τα σε έναν υπνωτικό χορό.

Και ίσως αυτό να είναι τελικά το πιο ενδιαφέρον στοιχείο της σύγχρονης jazz: η επιστροφή στο σώμα και η επανεφεύρεση των δρόμων αυτής της επιστροφής. Η jazz που για χρόνια αντιμετωπίστηκε με τον φακό της βιομηχανίας να ζουμάρει στα εγκεφαλικά της στοιχεία, καταχωρίσθηκε ανά περιόδους στα τεφτέρια της συλλογικής ακρόασης ως κάτι που περισσότερο θαυμάζεις -ενίοτε δε με έναν μουσειακό τρόπο- παρά βιώνεις, πολλώ δε μάλλον έντονα. Τα τελευταία χρόνια μια νέα γενιά μουσικών μοιάζει να διεκδικεί σταθερά και όλο και πιο δυναμικά την ιδέα της jazz ως κοινής εμπειρίας, όχι μόνο διανοητικής αλλά και σωματικής, εξερευνώντας στη δικιά τους γλώσσα και ως παιδιά της δικιάς τους εποχής τις διαστάσεις της ελευθερίας και της έκστασης που είναι άλλωστε άρρηκτα συνδεδεμένες με πυρηνικές ιστορικές περιόδους του είδους.

Το Athens Jazz φαίνεται να καταλαβαίνει αυτό το momentum καλύτερα από ποτέ, ανοίγοντας όλο και περισσότερο σε νέες ιδέες και ενδιαφέρουσες προσμίξεις χωρίς ωστόσο να απολύει τη θεμελιώδη ταυτότητα του. Αυτή τη στιγμή γιορτάσουμε στο φετινό 25ο Athens Jazz μάλλον θα χορεύοντας για μια ακόμη χρονιά πολύ περισσότερο απ’ ό,τι θα περίμενε κάποιος. Και ίσως αυτή να είναι η πιο jazz στιγμή από όλες.