Boots On The Ground | Massive Attack & Tom Waits: Όταν η οργή γίνεται τραγούδι

Η μουσική που μιλάει για τους αγώνες δεν φτιάχνεται στα στούντιο. Φτιάχνεται στους δρόμους, εκεί όπου ξεσπάει ο θυμός για την αδικία. Το νέο τραγούδι των Massive Attack με τον Tom Waits, το «Boots on the Ground», είναι ένα πολύ σημαντικό τραγούδι δρόμου. Η ιστορία του ξεκινάει από τις εξεγέρσεις στο Μπρίστολ και το Λος Άντζελες.

Το Μπρίστολ θυμάται καλά μέχρι σήμερα την εξέγερση του Σεντ Πολ'ς το 1980. Σε μια γενικότερη εποχή ρατσισμού και καταστολής, η αστυνομική έφοδος στο Black and White Café έκανε το ποτήρι να ξεχειλίσει.

Η εξέγερση συνέδεσε στενά τις δυτικοϊνδικές με τις λευκές κοινότητες και γέννησε την κουλτούρα του underground. Από τα πάρτι με τα sound systems γεννήθηκε η ομάδα Wild Bunch, από την οποία αργότερα προέκυψαν οι Massive Attack. Η μουσική τους είχε μέσα της αυτή τη σκοτεινή, ασφυκτική αλλά και επαναστατική ατμόσφαιρα της συνοικίας Σεντ Πολ'ς.

Στην Αμερική, το Λος Άντζελες έζησε τη δική του μεγάλη έκρηξη το 1992. Αυτό έγινε όταν αθωώθηκαν οι αστυνομικοί που είχαν ξυλοκοπήσει άγρια τον Ρόντνεϊ Κινγκ. Οι ταραχές στο L.A. έδειξαν πόσο βαθιές ήταν στην αμερικανική κοινωνία οι κοινωνικές ανισότητες και πόσο υπέβοσκε ο συστημικός ρατσισμός.

Οι Massive Attack, και ειδικά ο Robert «3D» Del Naja, ποτέ δεν έκρυψαν τις πολιτικές τους απόψεις. Η μουσική τους ήταν πάντα ένα μέσο για να ασκούν κριτική στην κοινωνία. Έχουν αντιταχθεί σε κάθε πόλεμο και έχουν στηρίξει ενεργά τους Παλαιστίνιους. Πρόσφατα, ο Del Naja συνελήφθη μαζί με εκατοντάδες άλλους στη διαδήλωση της οργάνωσης Palestine Action στο Λονδίνο.

Οι ήρωες των τραγουδιών του Tom Waits είναι οι κάθε λογής περιθωριακοί, τα θύματα του αμερικανικού ονείρου. Η δική του «εξέγερση» είναι πιο εσωτερική. Αν και δεν παρεμβαίνει τόσο άμεσα στην πολιτική, έχει δείξει ξεκάθαρα πού στέκεται.

Το 2018 συμμετείχε στο άλμπουμ «Songs of Resistance» του Marc Ribot, όπου τραγούδησε τον αντιφασιστικό ύμνο «Bella Ciao», παίρνοντας με τον τρόπο αυτό θέση για όσα συμβαίνουν γύρω μας.

Η συνεργασία του με τους Massive Attack δεν είναι καθόλου τυχαία. Είναι μια συνειδητή επιλογή να ενώσει τη φωνή του με καλλιτέχνες με τους οποίους μοιράζεται αντίστοιχες ανησυχίες για τον κόσμο.

Το «Boots on the Ground» δεν είναι ένα συνηθισμένο τραγούδι διαμαρτυρίας. Δεν προσπαθεί να παιχτεί από τα ραδιόφωνα, αλλά να λειτουργήσει σαν ένα «χαστούκι» που θα μας ξυπνήσει από την παθητικότητά μας. Πρόκειται για ένα αργό, απειλητικό soundscape, πάνω στο οποίο η τραχιά φωνή του Waits απαγγέλλει στίχους γεμάτους θυμό και ειρωνεία:
«Now who the hell are these federal pricks? / Hiding in the senate like a bloated ass tick... A coal to a diamond, a vote into law / They campaign up all the blood they can draw».

Οι στίχοι αντιτίθενται στον μιλιταρισμό αλλά και την κρατική καταστολή, που αναπτύσσεται σε πολλές αμερικανικές πόλεις. Το «Boots on the Ground» αναφέρεται τόσο στις διεθνείς στρατιωτικές επεμβάσεις όσο και στην αστυνομική βία, ειδικά στις επιδρομές της υπηρεσίας μετανάστευσης (ICE).

Οι Massive Attack δηλώνουν ότι το τραγούδι «δημιουργεί μια ατμόσφαιρα χάους», όπου «ο κρατικός αυταρχισμός και η στρατιωτικού τύπου δράση της αστυνομίας απηχούν τις κυρίαρχες νεοφασιστικές πολιτικές». Το μικρού μήκους φιλμ που το συνοδεύει, με φωτογραφίες από τις διαδηλώσεις του Black Lives Matter και τις επιδρομές της ICE, ενισχύει αυτό το μήνυμα. Έτσι, το τραγούδι μετατρέπεται σε καταγγελία της σημερινής δυστοπίας.

Σε μια εποχή που οι πληροφορίες καταναλώνονται γρήγορα και ο θυμός του κόσμου εξαντλείται στα social media, το «Boots on the Ground» είναι το σοκ που χρειάζεται για να αφήσουμε τα πληκτρολόγια και να ενεργοποιηθούμε. Δεν είναι απλά ένα τραγούδι για τις εξεγέρσεις του χθες. Δείχνει ότι η τέχνη μπορεί να δρα καταλυτικά ακόμα και στις χειρότερες καταστάσεις. Είναι ένα κάλεσμα για δράση, μια υπενθύμιση ότι η απάθεια είναι συνενοχή. Και ότι, απέναντι στον αυξανόμενο αυταρχισμό, τους αδικαιολόγητους πολέμους και τις γενοκτονίες, χρειαζόμαστε περισσότερους ανθρώπους στους δρόμους για να υπερασπιστούμε τη δημοκρατία και τα ανθρώπινα δικαιώματα.