Σκυλιά της νύχτας: Η γλυκιά αλητεία της Οπισθοδρομικής Κομπανίας

Παρόλο που το 1985 η Οπισθοδρομική Κομπανία διαλύθηκε με γκρίνιες και μούτρα, σε λίγο καιρό η λογική και οι έντονες και τολμηρές στιγμές που είχαμε ζήσει επέτρεψαν στην κεντρομόλο δύναμη να μας ξαναμαζέψει.

Η πρώτη πρόταση που μας ξανασυγκέντρωσε ήρθε από το Ισραήλ. Ζητούσαν την Οπισθοδρομική Κομπανία για 8 συναυλίες. Επτά εμφανίσεις μόνοι μας και μια κορυφαία με τον Yehuda Poliker. Το ελληνικό του όνομα είναι Λεωνίδας Πολικάρης, γόνος Ελλήνων Εβραίων υπό διωγμό, από τη Θεσσαλονίκη. Είχε μεγάλη επιτυχία μεταγλωττίζοντας ελληνικά τραγούδια στα εβραϊκά, κυρίως το ρεπερτόριο του Νταλάρα.

Το Φεστιβάλ ήταν «Οι νύχτες της Γιάφας». Πήγαμε με την Ελένη Τσαλιγοπούλου και τους πήραμε τα κεφάλια.

Ύστερα μας κάλεσε ο Κώστας Χατζηδουλής, ο γνωστός «ρακοσυλλέκτης» στα Νέα Δειλινά όπου εμφανιστήκαμε μόνοι, αλλά και με την Ελευθερία σε ένα πρόγραμμα «γκράντε» με Μητσιά, Δήμου, Λιδάκη, Μπίγαλη, Γαϊτάνο. Ο δημιουργικός πυρήνας της Κομπανίας (Γιάννης, Θοδωρής, Άγγελος) φτιάξαμε το σχήμα «Οι Οπισθοδρομικοί» γιατί τα τραγούδια μας είχαν ένα πνεύμα κοινό. Στήνουμε μια μπάντα με φοβερούς φίλους μουσικούς. Γιάννης Ζευγόλης βιολί, Σπύρος Γκούμας κιθάρα, μπουζούκι, Θανάσης Σοφράς κοντραμπάσο, Παναγιώτης Παπαγεωργίου πιάνο, ακορντεόν. Ηχογραφούμε το «Πάλι μπρος» για την Polygram που συνεργαζόταν η Ελευθερία. Ενορχηστρώνει ο Παναγιώτης Καλαντζόπουλος. Ενώ χιτάρουν «Ο Μιχάλης», η «Ικαριά μου» και «η Βροχή», με την εταιρία δεν τα πήγαμε καθόλου καλά. Στα Νέα Δειλινά μάς θέλουν και για την ερχόμενη χρονιά που ξεκίνησε το σχήμα Μαρίνος, Μητροπάνος και στου δρόμου τα μισά έγινε Μητροπάνος, Μαρίνος γιατί έγινε απίστευτη επιτυχία το «Σ’ αναζητώ στη Σαλονίκη». Το χρηματιστήριο των τραγουδιών.

Μας προτείνει συνεργασία η Γλυκερία και περιοδεύουμε στην Ελλάδα και στο Ισραήλ. Αποφασίζουμε να συνεργαστούμε για την νέα μας έκδοση με τον Στέλιο Φωτιάδη και την Eros.

Τίτλος του δίσκου «SANTE». Με εξώφυλλο το γνωστό πακέτο ελληνικών άφιλτρων τσιγάρων με τη «φλογερή ξανθιά», Ζωζώ Νταλμάς. Για «Τα σκυλιά» υπήρχε ένα θεώρημα, που η αρχή του ήταν η διαπίστωση ότι το λαϊκό αστικό τραγούδι ξεκίνησε με τραγούδια διαμάντια, γραμμένα κατά βάση από μπουζουξήδες.

Το σενάριο για «Τα σκυλιά της νύχτας» ξεκίνησε σαν καλαμπούρι στη σχολή του Θέμη Παπαβασιλείου. Ο Θέμης αναβάθμισε τον όρο «μπουζουξής» και έφτιαξε μια νέα γενιά μουσικών ολοκληρωμένων που διάβαζαν παρτιτούρα και είχαν σύστημα στη μελέτη και στην επίδοσή τους. Εκεί λοιπόν έπεσε η νοσταλγική ιδέα, πού είναι ο Ωνάσης, πού ήταν φιλαράκια με τον Ζαμπέτα, να τους μάζευε, λέει, τους μπουζουξήδες όλους στη θαλαμηγό του. Ο Εμμανουηλίδης εμπνέεται από αυτό και κάνει ένα τραγούδι σύνθημα ανυπακοής. Αν κερδίσει το λαχείο, θα γίνει ο κηδεμόνας τους και έπεται «Η εκδίκηση των μπουζουξήδων». Σαν γουέστερν!

Σε αυτό το επικό στόρι, σκεφτήκαμε να αξιοποιήσουμε τη φιλία μας με τους Αδελφούς Κατσιμίχα. Με τον Πάνο είχαμε βρεθεί πρώτη φορά το '81, στον Μουσικό Αύγουστο του Μάνου Χατζιδάκι. Εκεί ξανανέβασε ο Σαββόπουλος τους «Αχαρνείς», στο Κηποθέατρο Καζαντζάκη στο Ηράκλειο. Ένας λαμπρός θίασος: Παπάζογλου, Κατσιμίχας, Λιούγκος, Γεωργίου, Ξύδης και η Οπισθοδρομική Κομπανία.

Παρ' ολίγον θα κάναμε κοινές εμφανίσεις με τους Κατσιμίχα, όταν έβγαλαν τα «Ζεστά Ποτά», αλλά τελικά πήγαν με τον Νταλάρα.

Ακόμα θυμάμαι το μέρος του μαντολίνου στο «Μια βραδιά στο Λούκι» που προβάραμε στην Κυψέλη.

Τα παιδιά ήρθαν με χαρά και τραγούδησαν σε ένα μικρό ημιυπόγειο στούντιο που γράφαμε.

Το mini Studio του Χρήστου Λαγού που έκανε και τον προγραμματισμό και τις ενορχηστρώσεις. Στο σημείωμα του δίσκου ο Χάρης και ο Πάνος γράφουν: «Η Οπισθοδρομική Κομπανία ήταν και είναι (για πολλούς λόγους) το σημαντικότερο συγκρότημα στο είδος του. Γι’ αυτό κι εμείς που ανήκουμε στους φανατικούς θαυμαστές των "Οπισθοδρομικών" είμαστε ευτυχείς που συμμετέχουμε στην εκπληκτική φαντασίωση του πλοίου που ταξιδεύει, έχοντας για μουσαφιραίους "μπουζουξήδες" τους πιο ωραίους.
Παιδιά, σας ευχαριστούμε για την εμπιστοσύνη και κυρίως για την αληθινή και σταθερή φιλία δεκαπέντε χρονών (και βάλε...)
Χάρης-Πάνος».

Το τραγούδι αγαπήθηκε κεραυνοβόλα. Η αγάπη που είχε ο κόσμος στους Αφούς Κατσιμίχα αλλά και η χαριτωμένη εξυπνάδα και η τρέλα του τραγουδιού το βοήθησαν να μπει γρήγορα στις καρδιές του κόσμου. Πέρασε από τα ραδιόφωνα, τα πάλκα, μπήκε σαν χορευτικό στα προγράμματα. Αλλά εμείς δεν μπορούσαμε να το χρησιμοποιήσουμε στις τηλεοπτικές εκπομπές, ούτε να καλούμε τα παιδιά κάθε τόσο να μας στηρίζουν στις προωθητικές μας κινήσεις.

Μιλήσαμε με τον Στέλιο να κάνουμε και μια δική μας βερσιόν αφού συνεννοηθούμε με τους φίλους μας. Έχουμε και την τρελή ιδέα να το οπτικοποιήσουμε με τον Κλεόβουλο Ζαμίδη που ήμασταν συμφοιτητές στη Δραματική του Κατσέλη. Στο ενεργητικό του είχε και τον «Μιχάλη». Ο Κλεόβουλος βρήκε το μαύρο καΐκι. Μαζέψαμε 21 μπουζουξήδες. Βετεράνοι, καθιερωμένοι, νέα αστέρια, μαθητές του Θέμη, φίλοι, αδέσποτοι και ξέμπαρκοι κι ο μικρός Παύλος Εμμανουηλίδης. 

Όλοι εθελοντές γιατί γουστάρουν. Χωράγαμε, δεν χωράγαμε στο κατάστρωμα. Κάναμε και την έπαρση μιας πειρατικής σημαίας.

Ένα τραγούδι που σάρκασε την τότε (;) πραγματικότητα του λαϊκού τραγουδιού. Μια τραγουδιστική διαμαρτυρία, μια γλυκιά αλητεία της «Οπισθοδρομικής Κομπανίας».