Ο Άγιος Αύγουστος

- Από Μάρτη καλοκαίρι και από Αύγουστο χειμώνα.
-Αύγουστε καλέ μου μήνα, να ‘σουν δυο φορές το χρόνο.
-Πώς λάμπει ο ήλιος του Μαγιού, τ’ Αυγούστου το φεγγάρι.
-Ο Αύγουστος είναι η Κυριακή του καλοκαιριού.
- Κάθε πράγμα στον καιρό του κι ο κολιός τον Αύγουστο.

-Κ.Π.Καβάφης: Δέρμα σαν καμωμένο από ιασεμί... Εκείνη του Αυγούστου — Αύγουστος ήταν; — η βραδιά...
Μόλις θυμούμαι πια τα μάτια· ήσαν, θαρρώ, μαβιά...
Α ναι, μαβιά· ένα σαπφείρινο μαβί.

-Νίκος Καζαντζάκης: Ο Αύγουστος ήταν για μένα, όταν ήμουν παιδί, κι είναι ακόμα, ο πιο αγαπημένος μου μήνας· αυτός φέρνει, μαθές, τα σταφύλια και τα σύκα, τα πεπόνια, τα καρπούζια· τον ονομάτισα Άγιον Αύγουστο· αυτός ο προστάτης μου, έλεγα, σε αυτόν θα κάνω την προσευκή μου· όταν θέλω τίποτα, από αυτόν θα το ζητώ, κι αυτός θα το ζητήσει από το Θεό, κι ο Θεός θα μου το δώσει. Και μια φορά πήρα νερομπογιές και τον ζωγράφισα...

 -Νίκος Καρούζος: Αυτός ο αγέρωχος μήνας Αύγουστος...
Φρικώδης του μεγάλου θέρους αναφώνηση
o τέττιγας που γίνεται ελέφαντας κοινοτοπίας
Προβοσκίδα η υπνώττουσα σκια μες το χορτάρι.

-Νίκος Καβαδίας: Ανέμισες για μια στιγμή το μπολερό
Και το βαθύ πορτοκαλί σου μισοφόρι
Αύγουστος ήτανε δεν ήτανε θαρρώ
Τότε που φεύγανε μπουλούκια οι Σταυροφόροι

-Ουμπέρο Έκο: Τον Αύγουστο δεν υπάρχουν ειδήσεις.

-Οδυσσέας Ελύτης; Ο Αύγουστος ελούζονταν μες στην αστροφεγγιά. Κι από τα γένια του έσταζαν άστρα και γιασεμιά.

Ο Αύγουστος φέρνει μαζί του συναισθήματα. Είναι γιορταστικός. Ο Αύγουστος είναι ίσως ο πιο πολυσήμαντος μήνας του έτους. Συμπυκνώνει την αφθονία της φύσης, την ωριμότητα του χρόνου, τη συγκομιδή των καρπών, αλλά και τη νοσταλγία για το τέλος του καλοκαιριού. Από την αρχαιότητα έως σήμερα υπήρξε μήνας θρησκευτικών εορτών, ιστορικών γεγονότων και καλλιτεχνικής έμπνευσης.

-Ο σημερινός Αύγουστος αντιστοιχούσε περίπου στον αττικό μήνα Μεταγειτνιώνα και εν μέρει στον Βοηδρομιώνα. Τότε τελούνταν γιορτές προς τιμήν του Απόλλωνα, του Διονύσου και του Δία, ενώ η εποχή συνδεόταν με τον θερισμό, τον τρύγο που πλησίαζε και την ολοκλήρωση του γεωργικού κύκλου. Η κορύφωση των Παναθηναίων γινόταν στις 28 Εκατομβαιώνος, ημέρα αφιερωμένη στη θεά Αθηνά. Στο σημερινό ημερολόγιο αυτό αντιστοιχεί συνήθως στα τέλη Ιουλίου ή στις αρχές Αυγούστου.

-Στο ρωμαϊκό ημερολόγιο ο μήνας ονομαζόταν αρχικά Sextilis (έκτος μήνας). Το 8 π.Χ. μετονομάστηκε σε Augustus, προς τιμήν του πρώτου Ρωμαίου αυτοκράτορα Οκταβιανού Αύγουστου.

-Στην Ελλάδα ο Αύγουστος χαρακτηρίζεται συχνά ως «ο μήνας της Παναγίας». Η εορτή της Κοίμησης της Θεοτόκου στις 15 Αυγούστου θεωρείται το «Πάσχα του καλοκαιριού», ενώ προηγείται η δεκαπενθήμερη νηστεία και οι παρακλήσεις. Έτσι, ο μήνας συνδυάζει την πληρότητα της φύσης με μια έντονη πνευματική διάσταση.

Ο ελληνικός λαός τον ονόμασε: Συκολόγο, επειδή ωριμάζουν τα σύκα και Τραπεζοφόρο, για την αφθονία των καρπών.

Ο Αύγουστος στη λογοτεχνία και στις τέχνες: Ο Αύγουστος ενέπνευσε πλήθος δημιουργών: Οδυσσέας Ελύτης, Γιώργος Σεφέρης, Γιάννης Ρίτσος, Κωνσταντίνος Π. Καβάφης, Νίκος Καζαντζάκης, Μαρσέλ Προυστ, Αλμπέρ Καμύ. Το τραγούδι «Αύγουστος» του Νίκου Παπάζογλου είναι εμβληματικό για τη μελαγχολική ομορφιά του τέλους του καλοκαιριού.

Φιλοσοφική σημασία. Ο Αύγουστος δεν είναι απλώς ο τελευταίος μεγάλος μήνας του καλοκαιριού. Είναι ο μήνας της ωριμότητας. Η φύση έχει ολοκληρώσει τον κύκλο της, οι καρποί έχουν φθάσει στην πληρότητα και ο άνθρωπος καλείται να αναλογιστεί τι απέδωσε ο δικός του εσωτερικός «θερισμός». Γι' αυτό ο Αύγουστος, περισσότερο από κάθε άλλο μήνα, συνδέεται ταυτόχρονα με τη χαρά της πληρότητας και με τη διακριτική μελαγχολία ότι κάθε κορύφωση προαναγγέλλει μια νέα αρχή.