9η Μπιενάλε Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης: Το πρόγραμμα της τελευταίας εβδομάδας και η γιορτή λήξης

Advertorial

Η 9η Μπιενάλε Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης ανακοινώνει το πρόγραμμα με το οποίο ολοκληρώνει τον χρόνο υλοποίησής της. Με σημείο έναρξης το πρελούδιο της το φθινόπωρο του 2025, με ενδιάμεσες δράσεις και συμπράξεις με την Ταινιοθήκη της Ελλάδος και το Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, η Μπιενάλε παρουσιάζει την κύρια έκθεσή της από τις 22 Μαΐου έως τις 5 Ιουλίου 2026, στο MOMUS-Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης και στα Περίπτερα 2 και 3 στη ΔΕΘ-HELEXPO, στη Θεσσαλονίκη.

9η Μπιενάλε Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης: όλα πρέπει να αλλάξουν. Ριζοσπαστική Νοημοσύνη. Σαλονίκη 9

Το πρόγραμμα της τελευταίας εβδομάδας λειτουργίας της διοργάνωσης από την Τρίτη 30 Ιουνίου έως και την Κυριακή 5 Ιουλίου περιλαμβάνει διευρυμένες ώρες λειτουργίας, μέρες με ελεύθερη είσοδο, πρόγραμμα προβολών, περφόρμανς και μια γιορτή λήξης με DJ set την τελευταία μέρα.

Αναλυτικά το πρόγραμμα λήξης της 9ης Μπιενάλε Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης ΕΔΩ.

Η φετινή διοργάνωση, με γενικό τίτλο «όλα πρέπει να αλλάξουν. Ριζοσπαστική Νοημοσύνη. Σαλονίκη 9», σε επιμέλεια της ανεξάρτητης επιμελήτριας Νάντιας Αργυροπούλου, εμπλέκεται με ένα κοινό (τοπο) και επαναλαμβανόμενο, αλλά ταυτόχρονα επίκαιρο, επείγον και πολυσύνθετο αίτημα που, με τη δυναμική διατύπωσή του, μπορεί να ακούγεται σαν επαναστατική κραυγή και να αντηχεί σαν κενό σύνθημα, να ηχεί σαν ψηφιακό δόλωμα οργής και να λειτουργεί σαν αποτροπαϊκό ξόρκι· καθένας μπορεί να βρει κάτι σ’ αυτό και δεν ανήκει αποκλειστικά σε κανέναν.

Είναι μια φράση που, σήμερα περισσότερο από ποτέ, κραδαίνεται εξίσου από κοινωνικούς επαναστάτες και από τεχνοφεουδάρχες, από διωκόμενους ακτιβιστές και από φασίζοντες δημαγωγούς, από αντίπαλες κοινωνικές τάξεις και από αντιδιαμετρικές συλλογικές μορφές έκφρασης, από αντικουλτούρες και από τη θεσμική προπαγάνδα. Η Μπιενάλε 9 ασχολείται με την ασυμμετρία ανάμεσα στο διαθέσιμο λεξιλόγιό μας και σ’ αυτό που μας ζητείται να περιγράψουμε και να ζήσουμε, αλλά και με την ασαφή θέση της τέχνης, κεντρική και περιθωριακή ταυτόχρονα, σε ένα κόσμο βίαιων μετατοπίσεων και διευρυνόμενων ανισοτήτων. H Μπιενάλε 9 μετέρχεται έναν τρόπο αφήγησης σε εγγύτητα, υιοθετεί τη στάση του εξεγερσιακού επείγοντος. Χρησιμοποιεί τη μέθοδο της κριτικής μυθοπλασίας και διαμορφώνεται αυτοσχεδιαστικά από αυτό που προτείνει και ερευνά.

Η Μπιενάλε 9 συγκροτείται από έργα κάθε είδους που εξερευνούν αποκλίνουσες, ή και αντιφατικές ιστορίες, τρόπους να απευθύνονται με παρρησία στην εξουσία· έργα που υπαινίσσονται πότε να ξεσπάσεις και πώς να ψιθυρίσεις, πότε να γελάσεις και πώς να αγαπήσεις. Η έκθεση συμβαίνει κυρίως ανάμεσά τους και όχι σε καθένα χωριστά, στις ορατές και αόρατες συνδέσεις και αντιπαραθέσεις τους.

Τ@ συμμετέχοντ@ στην έκθεση είναι: Basma al-Sharif, Μίνως Αργυράκης (†1998), Νάνος Βαλαωρίτης (†2019), Μαρίνα Βελησιώτη, Meriem Bennani, Danielle Brathwaite-Shirley, The Callas (Λάκης και Άρης Ιωνάς), Disobedience Archive, Errands Group, Forensic Architecture, Pierre Huyghe, Arthur Jafa, Διονύσης Καβαλλιεράτος, Μαρία Καραβέλα (†2012), Χρήστος Καρακόλης, Κατερίνα Κομιανού, Δημήτρης Κορρές, Πάνος Κουτρουμπούσης (†2019), Μαρία Κριαρά, Στέφανος Λεβίδης, Ligia Lewis, Le Nemesiache, Σοφία Ντώνα, Εύα Παπαμαργαρίτη, Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης (†1993), Agnieszka Polska, Oliver Ressler, Ben Rivers, Jakob Steensen, Κώστας Σφήκας (†2009), Αντιγόνη Τσαγκαροπούλου, Ελένη Τωμαδάκη, Στέλιος Φαϊτάκης (†2023), Αλέξης Φιδετζής, Μάτση Χατζηλαζάρου (†1987) με τον Ανδρέα Εμπειρίκο (†1975), Λεωνίδας Χρηστάκης (†2009), VASKOS (Βασίλης Νούλας, Κώστας Τζημούλης), Lewis Walker, Phillip Warnell και Juri Akiyama, Marie Wilson (†2017), Anna Zemánková (†1986), και ένας ανώνυμος καλλιτέχνης [έργο: Ανών., Ζάκυνθος (;), 18ος αι., Τριπρόσωπος Χριστός, Συλλογή Λοβέρδου, Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο, Αθήνα].

Στην έκθεση περιλαμβάνονται ακόμη οι εγκαταστάσεις έργων:

Pan Daimonium. surrealism as a state of mind, με αρχεία και έργα των: Samuel Beckett, Victor Brauner, André Breton, Marcel Duchamp, Νίκου Εγγονόπουλου, Max Ernst, Νικόλαου Κάλας, Wifredo Lam, André Masson, Mario Prassinos, Jean Tinguely, κ.ά. Στην ίδια ενότητα παρουσιάζεται το άγνωστο εν πολλοίς art film Δαφνί (1951, σκηνοθ. Άγγελος Προκοπίου και George Hoyningen-Huene) και το Υπερρεαλιστικό happening του Δήμου Θέου (1983) για το σουρρεαλιστικό κίνημα στην Ελλάδα.

Μουσείο της Φιλίας, με έργα από τη συλλογή του Jean-Marie Drot (1929-2015) που στεγάζεται στην Ίο.

Η Γη σε Αναβρασμό και οι μηχανές Αγκιτπρόπ, με έργα της Ρωσικής Πρωτοπορίας από τη συλλογή Γ. Κωστάκη του MOMUS-Μουσείου Μοντέρνας Τέχνης, Θεσσαλονίκη

Flipper Zone. Παίζοντας ενάντια στο θέαμα, με πρωτότυπες εκδόσεις και ανατυπώσεις από την Καταστασιακή Διεθνή και τους Guy Debord, Jacqueline de Jong, Asger Jorn, Ivan Chtcheglov, και καλλιτεχνικά έργα σε διάφορα μέσα που έχουν δημιουργήσει οι: Νίκος Αρβανίτης, Μαρίνα Γιώτη (διάλεξη-περφόρμανς), Echelle Inconnue, Experimental Jetset, Forensic Architecture, Μαρία Παπανικολάου, Εύα Στεφανή, Hito Steyerl. (συνεπιμέλεια: Νάντια Αργυροπούλου, Βανέσσα Θεοδωροπούλου).

Φυγές, μια σειρά από επιμελημένους χώρους ανάγνωσης μέσα στην έκθεση όπου οι επισκέπτες μπορούν να διαβάσουν (ή να ακούσουν) κείμενα, κόμικς, ποιήματα, βιβλία, αρχεία, στίχους. Μεταξύ αυτών, οι Φυγές αφιερωμένες στην ποιήτρια και συγγραφέα Κατερίνα Γώγου (1940-1993), στην καλλιτέχνιδα Μαρία-Ηλέκτρα Ζογλοπίτου (1970-1997) καθώς και οι Φυγές σε επιμέλεια από την Προσωρινή Ακαδημία Τεχνών, «ResigNation / A script on the dead» και την Basma al-Sharif.

Moving in Riot — πρόγραμμα προβολών που ξεκίνησε στο προοίμιο της Μπιενάλε τον Οκτώβριο του 2025, με συνεργασίες με το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης και την Ταινιοθήκη της Ελλάδος και συνεχίστηκε καθ’ όλη τη διάρκεια της Μπιενάλε 9 στο Αμφιθέατρο «Ξανθίππη Χόιπελ» του MOMUS-Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης. Το πρόγραμμα αυτό περιλαμβάνει πολύ σημαντικές ταινίες και θεματικές που ολοκληρώνουν το σκεπτικό της Μπιενάλε 9.

Τα χρονικά προσδιορισμένα έργα και προγράμματα της έκθεσης - Rap Riot, Playing Otherwise (Παίζοντας αλλιώς), Wayward Waters (Απείθαρχα νερά) και τα συμμετέχοντ@ σε αυτά αποτελούν επίσης αναπόσπαστο κομμάτι της έκθεσης και περιγράφονται αναλυτικά στην γενική ανακοίνωση έναρξης της Μπιενάλε 9.

Το βιβλίο που σχεδιάζεται για την διοργάνωση θα περιλαμβάνει κείμενα και λεπτομέρειες για όλα τα παραπάνω.

• Επιμέλεια: Νάντια Αργυροπούλου.
• Οπτική Ταυτότητα: studio precarity.
• Αρχιτεκτονικός Σχεδιασμός: Y2K.
• Βοηθός Επιμελήτριας: Έβελυν Ζέμπου.
• Σχεδιασμός Φωτισμών: Edeko Lighting Studio.
• Σύμβουλος Οπτικοακουστικών: Μάκης Φάρος.
• Διόρθωση/Mετάφραση Kειμένων: Φωτεινή Πίπη.
• Οργάνωση/Υλοποίηση: MOMUS.
• Ομάδα Παραγωγής MOMUS: Αγγελική Χαριστού, Ευτυχία Πετρίδου, Σίλια Φασιανού.

Η Μπιενάλε Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΣΠΑ – Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Κεντρική Μακεδονία»).

• Πληροφορίες: thessalonikibiennale.com | Facebook@ThessalonikiBiennale | Instagram@thessalonikibiennale | YouTube@thessalonikibiennalecom
• Φωτογραφίες: Όλγα Δέικου, Φώτης Βλαχάκης