Πέθανε η δημιουργός του «Περσέπολις», Μαρζάν Σατραπί

Πέθανε σε ηλικία μόλις 56 ετών η Μαρζάν Σατραπί, η οποία γνώρισε διεθνή αναγνώριση με τα πολυβραβευμένα αυτοβιογραφικά της έργα και την ταινία της «Περσέπολις».

Η οικογένεια της Μαρζάν Σατραπί έκανε γνωστή την είδηση στο AFP.  «Η Μαρζάν Σατραπί πέθανε από θλίψη λίγο περισσότερο από ένα χρόνο μετά τον θάνατο του Ματίας Ρίπα, του συζύγου της και έρωτα της ζωής της», αναφέρει ανακοίνωση της οικογένειάς της. Ο παραγωγός, ηθοποιός και σεναριογράφος Ματίας Ρίπα πέθανε στις 8 Απριλίου 2025.

Ποια ήταν η Μαρζάν Σατραπί 

Η Mαρζάν Σατραπί ήταν συγγραφέας παιδικών βιβλίων, γελοιογράφος, εικονογράφος και κινηματογραφική σκηνοθέτις. Γεννήθηκε στις 22 Νοεμβρίου 1969 στο Ιράν και διέμενε στη Γαλλία.

Η Σατραπί γεννήθηκε στην πόλη Ραστ του Ιράν. Μεγάλωσε στην Τεχεράνη σε μεσοαστική ιρανική οικογένεια μεσαίας τάξης. Και οι δύο γονείς της ήταν πολιτικά δραστήριοι και υποστήριζαν μαρξιστικά κινήματα εναντίον της μοναρχίας του τελευταίου Σάχη. Όταν η Ιρανική Επανάσταση έλαβε χώρα το 1979, εκφοβίστηκαν από τους μουσουλμάνους φονταμενταλιστές, που ανέλαβαν την εξουσία.

Κατά τα νεανικά της χρόνια, η Σατραπί εκτέθηκε στις αυξανόμενες βιαιότητες διαφόρων καθεστώτων. Πολλοί από τους οικογενειακούς φίλους τους διώχθηκαν, συνελήφθησαν, ακόμη και δολοφονήθηκαν. Βρήκε ένα ηρωικό ίνδαλμα στον θείο από την πλευρά του πατέρα της, Ανούς, ο οποίος ήταν πολιτικός κρατούμενος και έζησε για κάποιο διάστημα στην εξορία στη Σοβιετική Ένωση. Η νεαρή Μαρζάν θαύμαζε πολύ τον θείο της και εκείνος αντίστοιχα την έβλεπε σαν κόρη του. Όπως περιέγραψε στην αυτοβιογραφία της, ο θείος της συνελήφθη και εκτελέστηκε, κάτι που την τάραξε βαθιά. Ως έφηβη, η Μαρζάν άρχισε να αντιδρά και να μπαίνει σε μπελάδες με την αστυνομία, επειδή παραβίαζε τους κώδικες μετριοφροσύνης και αγόραζε μουσική απαγορευμένη από το καθεστώς.

Οι γονείς της ανησυχούσαν ότι θα τα έβρισκε σκούρα με τους αυστηρούς νέους δημόσιους κώδικες για τις γυναίκες. Την έστειλαν στο εξωτερικό για σπουδές και το 1983 βρέθηκε στη Βιέννη και φοίτησε στο Γαλλικό Λύκειο της Βιέννης. Σύμφωνα με το αυτοβιογραφικό της graphic novel Περσέπολις, παρέμεινε στη Βιέννη και έμενε σε σπίτια φίλων, ενώ πέρασε και τρεις μήνες στο δρόμο. Αφότου ανέκαμψε από μια μια σχεδόν θανατηφόρα πνευμονία, επέστρεψε στο Ιράν. Σπούδασε οπτική επικοινωνία και απέκτησε μεταπτυχιακό δίπλωμα από το Ισλαμικό Πανεπιστήμιο Αζάντ στην Τεχεράνη.

Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, η Σατραπί πήγαινε σε παράνομα πάρτι φίλων της, όπου γνώρισε τον Ρεζά, βετεράνο του πολέμου Ιράν-Ιράκ . Τον παντρεύτηκε σε ηλικία 21 ετών, αλλά χώρισαν δύο χρόνια αργότερα. Η Σατραπί μετακόμισε στο Στρασβούργο της Γαλλίας.

Η Σατραπί είχε παντρευτεί τον σουηδικής εθνικότητας Ματίας Ρίπα και ζούσαν στο Παρίσι μέχρι τον θάνατο του παραγωγού πριν από έναν χρόνο. Εκτός από τη μητρική της γλώσσα, τα περσικά, μιλούσε γαλλικά, αγγλικά, σουηδικά, γερμανικά και ιταλικά.

Η Σατραπί έγινε διάσημη παγκοσμίως εξαιτίας των πολυβραβευμένων αυτοβιογραφικών της graphic novels, τα οποία δημοσιεύθηκαν αρχικά στα γαλλικά σε τέσσερα μέρη το 2000-2003 και σε αγγλική μετάφραση σε δύο μέρη το 2003 και το 2004 αντίστοιχα ως Περσέπολις και Περσέπολις 2, τα οποία περιγράφουν την παιδική της ηλικία στο Ιράν και την εφηβεία της στην Ευρώπη. Το Περσέπολις κέρδισε το βραβείο Angoulême Coup de Coeur' στο Διεθνές Φεστιβάλ Κόμικς της Ανγκουλέμ.

Το 2013, οι σχολές στο Σικάγο των ΗΠΑ διατάχθηκαν να αφαιρέσουν το Περσέπολις από το σχολικό πρόγραμμα εξαιτίας βίαιας γλώσσας και υπέρμετρης βίας. Το γεγονός προκάλεσε διαμαρτυρίες και διαμάχες.