Πέθανε ο Τίντο Μπρας, ο σκηνοθέτης του «Καλιγούλα», σε ηλικία 93 ετών

Ο Τίντο Μπρας, ο Ιταλός σκηνοθέτης που συνέδεσε το όνομά του με τον «Καλιγούλα» και το «Σαλόν Κίτι», πέθανε σε ηλικία 93 ετών. Την είδηση ανακοίνωσαν την Τετάρτη στο ιταλικό πρακτορείο ANSA η σύζυγός του, Κατερίνα Βάρτσι, και τα παιδιά του, Μπονιφάτσιο και Μπεατρίτσε Μπρας.

Προτού γίνει γνωστός για τις ερωτικές ταινίες του, ο Μπρας είχε διαγράψει μια πορεία στον πειραματικό κινηματογράφο που του χάρισε ακόμη και τον χαρακτηρισμό «Αντονιόνι της δεκαετίας του ’70». Η αναρχική κινηματογραφική του ματιά προηγήθηκε της στροφής στο είδος που τελικά καθόρισε τη δημόσια εικόνα του.

Από την Ταινιοθήκη του Παρισιού στον Ροσελίνι

Γεννημένος στο Μιλάνο και μεγαλωμένος στη Βενετία, ο Μπρας άρχισε να εργάζεται στον κινηματογράφο αφού μετακόμισε στο Παρίσι, όπου απασχολήθηκε ως μοντέρ και αρχειονόμος στην Ταινιοθήκη. Επιστρέφοντας στην Ιταλία, συνεργάστηκε με τον Ρομπέρτο Ροσελίνι ως μοντέρ και βοηθός σκηνοθέτη.

Η πειραματική προσέγγισή του τράβηξε γρήγορα την προσοχή. Το 1964, ο Ουμπέρτο Έκο τού ανέθεσε να δημιουργήσει δύο ταινίες μικρού μήκους για την Τριενάλε του Μιλάνου, με αντικείμενο τον πειραματισμό στην οπτική γλώσσα.

Σύμφωνα με τον Guardian, η Warner Bros φέρεται επίσης να τον προσέγγισε για τη σκηνοθεσία του «Κουρδιστού πορτοκαλιού». Οι υποχρεώσεις του, όμως, δεν επέτρεψαν τη συνεργασία και η ταινία προτάθηκε στη συνέχεια στον Στάνλεϊ Κιούμπρικ.

Ο ερωτισμός ως κινηματογραφική γλώσσα

Τη δεκαετία του 1970, ο Μπρας στράφηκε στον ερωτικό κινηματογράφο. Οι πρώτες ταινίες του στο είδος, παρά την προκλητική αισθητική και το εκτεταμένο γυμνό, διερευνούσαν και τις σχέσεις ανάμεσα στο σεξ, την εξουσία και το χρήμα.

Μιλώντας στη La Repubblica, είχε εξηγήσει ότι γύρισε τόσες ερωτικές ταινίες επειδή θεωρούσε τον ερωτισμό βασικό κλειδί της ανθρώπινης έκφρασης και, κυρίως, έναν τρόπο να απεικονίσει τις γυναίκες — το θέμα που, όπως έλεγε, τον ενδιέφερε περισσότερο.

Το «Σαλόν Κίτι» του 1976 βασίστηκε στην πραγματική ιστορία ενός οίκου ανοχής στο Βερολίνο, τον οποίο χρησιμοποίησαν οι ναζί για να κατασκοπεύουν ξένους συμμάχους και δικούς τους αξιωματούχους. Η ταινία προσέλκυσε το ενδιαφέρον του παραγωγού και ιδρυτή του Penthouse, Μπομπ Γκουτσιόνε, ανοίγοντας τον δρόμο για τον «Καλιγούλα».

Ο «Καλιγούλας» και η σύγκρουση με τον παραγωγό

Με τον Μάλκολμ ΜακΝτάουελ στον ομώνυμο ρόλο και συμπρωταγωνιστές τη Χέλεν Μίρεν, τον Πίτερ Ο’Τουλ και τον Τζον Γκίλγκουντ, ο «Καλιγούλας» επιχείρησε να συνδυάσει ένα διάσημο καστ με πορνογραφικό περιεχόμενο και την ιστορία ενός από τους πιο διαβόητους αυτοκράτορες της Ρώμης.

Το σενάριο προερχόταν από τον Γκορ Βιντάλ, αλλά ο Μπρας το επεξεργάστηκε προσθέτοντας σκηνές οργίων, φαλλικά διακοσμητικά στοιχεία και εκτεταμένο γυναικείο γυμνό. Ο Βιντάλ αποκήρυξε την ταινία. Το ίδιο έκανε αργότερα και ο Μπρας, όταν ο Γκουτσιόνε γύρισε επιπλέον σκηνές πραγματικών σεξουαλικών πράξεων και τις ενσωμάτωσε χωρίς την άδεια του σκηνοθέτη.

Η ταινία κυκλοφόρησε στη Βρετανία και στις ΗΠΑ το 1980, με τον Μπρας να αναφέρεται στους τίτλους μόνο για τα κύρια γυρίσματα. Το 2023 παρουσιάστηκε μια νέα εκδοχή, χωρίς τις προσθήκες του Γκουτσιόνε, στην οποία ο σκηνοθέτης δεν συμμετείχε και την οποία επίσης δεν ενέκρινε.

Η επιθυμία να επιστρέψει στη λιμνοθάλασσα της Βενετίας

Τα τελευταία χρόνια ο Μπρας ζούσε στην Ίζολα Φαρνέζε, στα περίχωρα της Ρώμης. Είχε παντρευτεί την Κατερίνα Βάρτσι το 2017, η οποία φρόντιζε και το αρχείο του.

Σε συνέντευξη με αφορμή τα 90ά γενέθλιά του, είχε εκφράσει την επιθυμία οι στάχτες του να σκορπιστούν στη λιμνοθάλασσα της Βενετίας, της πόλης όπου μεγάλωσε.

Πηγή: The Guardian