Η Apple TV «εισβάλλει» στο μυαλό του Μάρτιν Σκορσέζε

Στο Queens της δεκαετίας του 1950 ένα μικρό αγόρι μεγαλώνει στους κόλπους μιας κλασικής ιταλοαμερικανικής, καθολικής οικογένειας της εποχής. Εμιγκρέδες δεύτερης και τρίτης γενιάς από τη Σικελία, με όνομα διαφορετικό από αυτό με το οποίο ξεκίνησαν το ταξίδι προς τη νέα γη της επαγγελίας, που κατά το ακούσιο μεταναστευτικό έθιμο της εποχής κατοχυρώθηκε μέσα από ασυνεννοησίες με τις αρμόδιες υπηρεσίες κατά την είσοδο στο αμερικανικό έδαφος και τις σχετικές ανορθρογραφίες. Το αγόρι υποφέρει από άσθμα, κάτι που του στερεί τη δυνατότητα να ξεδίνει με σπορ και παιχνίδι στους δρόμους, όπως οι συνομίληκοί του. Αντ’ αυτού περνάει τον χρόνο του στους κινηματογράφους, αναπτύσσοντας και θρέφοντας το πάθος του για τις ταινίες. Σε ένα άριστο παράδειγμα του λαϊκού κανόνα με τις δεκάδες παραλλαγές «κάτι χάνεις κερδίζεις» –«Τhank God for Asthma», όπως εύστοχα το θέτει ο Spike Lee–, το πάθος αυτό θα μετουσιωθεί στο όχι και τόσο μακρινό μέλλον σε σπουδαία τέχνη και συγκεκριμένα σε μια σειρά από τα αρτιότερα και σπουδαιότερα δείγματα της έβδομης κατά σειρά. Το αγόρι αυτό δεν είναι άλλο από τον Μάρτιν Σκορσέζε.

Επτά δεκαετίες και πάνω από 50 συνολικά ταινίες μετά, ο Μάρτιν Σκορσέζε κάθεται στον καναπέ απέναντι από τον φακό της Αμερικανίδας κινηματογραφίστριας Rebecca Miller με όλη τη χαρακτηριστική άνεση που χαρίζει μια ζωή γεμάτη επιτυχίες αλλά και αποτυχίες, που μέσα από τις αριθμητικές πράξεις του χρόνου δίνουν κάτι παραπάνω από θετικό πρόσημο: έναν από τους μετρημένους στα δάχτυλα GOATs του κινηματογράφου του 20ού και 21ου αιώνα που, ευτυχώς για εμάς, βρίσκεται ακόμα εν ζωή ώστε να μας διηγηθεί την ιστορία του.

Αυτό κάνει στα πέντε απολαυστικά μέρη του ντοκιμαντέρ «Mr. Scorcese», αυτοαναλυόμενος, αυτοσαρκαζόμενος, σχεδόν αυτοβιογραφούμενος, αναδεικνυόμενος στο τέλος στην πιο πολύτιμη πρώτη ύλη του εξαιρετικού αποτελέσματος που παραδίδει η Rebecca Miller. Σε μια διακριτική αλλά σταθερή αφήγηση που εξελίσσεται χρονογραμμικά αλλά καθόλου βαρετά ο Σκορσέζε σκιαγραφείται το κατά βάση «φιλμικό» αλλά και όχι μόνο πορτρέτο του Σκορσέζε, το πορτρέτο ενός μεγάλου auteur αλλά και ενός ανθρώπου με ελαττώματα και αδυναμίες, πληγές και προσωπικές μάχες.

Από παιδικά καλοκαίρια στη Μικρή Ιταλία του Κάτω Μανχάταν –όπου έμαθε να παρατηρεί τον κόσμο μέσα από το παράθυρο περισσότερο απ’ ό,τι να τον ζει πραγματικά– μέχρι τα φοιτητικά του χρόνια στο παρθένο έδαφος του ΝΥU μόλις τον δεύτερο χρόνο λειτουργίας του με την μπογιά να μην έχει καλά καλά στεγνώσει από τα πρώτα φοιτητικά φιλμ και τολμηρούς πειραματισμούς με την αφηγηματική φόρμα μέχρι το ορόσημο του «Μean Streets», από τον «Ταξιτζή» και το «Οργισμένο Είδωλο» στο «New York, New York» και στον «Βασιλιά της Κωμωδίας», από τα «Καλά Παιδιά» στις «Συμμορίες της Νέας Υόρκης» κι από εκεί στον «Ιρλανδό», η αφήγηση διατρέχει την καριέρα του σταθμό σταθμό, μην παραλείποντας διεισδυτικούς και καθόλου αυτονόητους παραλληλισμούς μεταξύ της μεγάλης οθόνης και της ζωής του.

Δεν πρόκειται για ένα απλό κινηματογραφικό αφιέρωμα ούτε για ένα νερόβραστο ή μονόπλευρο επαινετικό ντοκιμαντέρ, περισσότερο πρόκειται για μια πεντάωρη εσωτερική διαδρομή στο δημιουργικό νου του Σκορσέζε, με απαλά σπρωξίματα από το κινηματογραφικό χέρι της σκηνοθέτριας και διαφορετικές γωνίες λήψεις από τη στρατιά όλων σχεδόν των ανθρώπων που είδαν τις ζωές τους να διασταυρώνονται μαζί του: από τα παιδιά του και τις πρώην συντρόφους του, μέχρι τους σταθερούς συνοδοιπόρους του στο μοντάζ και στο σενάριο κι από τους δεμένους μαζί του με σχέσεις τέχνης και ζωής Ρόμπερτ Ντε Νίρο και Λεονάρντο Ντι Κάπριο μέχρι και συναδέλφους, περισσότερο ή λιγότερο «ανταγωνιστές» όπως ο Στίβεν Σπίλμπεργκ και ο Μπράιαν Ντε Πάλμα, αλλά και σε σχεδόν όλους τους ηθοποιούς στον ενδιάμεσο χώρο η πολυφωνία και οι συμμετοχές στο «Mr. Scorcese» είναι αυτές ακριβώς που χρειάζεται ένα τέτοιο ντοκιμαντέρ αξιώσεων, αυτές ακριβώς που χρειάζονται για να τιμηθεί το φαινόμενο Σκορσέζε.

Το φαινόμενο που τελικά να έχει συνοψίσει ο ίδιος ο Martin Σκορσέζε καλύτερα από τον καθένα σε μια ντουζίνα λέξεις τις οποίες ανακαλείς χαμογελώντας καθώς οι τίτλου του τέλους με το «Gimme Shelter» –προς τιμήν των ταινιών που του έδωσαν το καταφύγιο της ζωής του για να φτιάξει κι εκείνος με τη σειρά του ταινίες καταφύγια για εκατομμύρια ανθρώπους– πέφτουν.

«I have a desire to tell stories. And I'm never quite satisfied».