Η Εύα Κέκου μας ξεναγεί στην καλοκαιρινή έκθεση της Roma Gallery

Πώς μπορεί να εμπνεύσει η καλοκαιρινή ραστώνη νέους καλλιτέχνες που είτε μόλις αποφοίτησαν από την ΑΣΚΤ είτε ακόμη σπουδάζουν; Ποιες είναι εκείνες οι συζητήσεις που κάνουμε το κατακαλόκαιρο μεταξύ σοβαρού και χαλαρού, περνώντας από το τι καιρό θα κάνει σήμερα μέχρι τις αιώνιες φιλοσοφικές αναζητήσεις του ανθρώπου; Αυτό είναι το ερώτημα που κλήθηκαν να απαντήσουν οι καλλιτέχνες που συμμετέχουν στην έκθεση «Midsummer Party: Reflections on Space and Time – Don’t Ask Me Why» στη Roma Gallery, σε επιμέλεια της Εύας Κέκου. Η επιμελήτρια με ξενάγησε στην έκθεση και με μύησε στο σκεπτικό πάνω στο οποίο εργάστηκαν οι καλλιτέχνες, ο καθένας και η καθεμία με τα δικά του εκφραστικά μέσα. Κοινό στοιχείο που διαπερνά όλα τα έργα είναι η σχέση με τη φύση, όσον αφορά τόσο και τα υλικά -σε αρκετές περιπτώσεις- όσο και τις σκέψεις που συνοδεύουν τα έργα.

«Midsummer Party: Reflections on Space and Time – Don’t Ask Me Why» στη Roma Gallery

Ο μεγάλος τίτλος της καλοκαιρινής αυτής έκθεσης στη Roma Gallery, σε επιμέλεια της Εύας Κέκου, μαρτυρά και όλα τα σημεία πάνω στα οποία στάθηκαν οι καλλιτέχνες ώστε να τα αποτυπώσουν στη συνέχεια στον χώρο με τα έργα τους. Από τη μια είναι ένα καλοκαιρινό πάρτι, στην καρδιά του καλοκαιριού, που όπως όλα τα πάρτι ενδέχεται να σε οδηγήσει πολλές φορές σε στιγμές μελαγχολίας ή φιλοσοφικής αναζήτησης ή να ανοίξουν συζητήσεις με αναπάντητα ρητορικά ερωτήματα που δεν οδηγούν πουθενά. Οι σκέψεις στον χώρο και τον χρόνο, ο υπότιτλος της έκθεσης, είναι ακριβώς αυτό. Οι καλλιτέχνες καλούνται να σκεφτούν πάνω στον χώρο και τον χρόνο, ο καθένας με τα δικά του εργαλεία και τα δικά του εκφραστικά μέσα και να το αποτυπώσουν μέσα στα έργα τους. Το τρίτο σκέλος του τίτλου είναι οριακά σαν να αναιρεί το δεύτερο και να μας μεταφέρει πίσω στην καλοκαιρινή ραστώνη και στην ατμόσφαιρα χαλαρότητας του πάρτι. Ας κάνουμε τις σκέψεις μας και τις φιλοσοφικές μας συζητήσεις αλλά μη μας ρωτήσεις και γιατί, μην το πας πιο βαθιά... Ή αν το πας -γιατί όλα τα έργα της έκθεσης δεν μένουν στην επιφάνεια και έχουν μια δεύτερη ανάγνωση- να θυμάσαι ότι είναι καλοκαίρι και πνέει ένας ούριος άνεμος αισιοδοξίας, όπως άλλωστε προμηνύει το πρώτο ή τελευταίο έργο της έκθεσης (αναλόγως πώς θα ξεκινήσεις την ξενάγηση) με τα neon πράσινα φώτα, εμπνευσμένο από ένα σχετικά άγνωστο και σπάνιο λογοτεχνικό βιβλίο του Ιουλίου Βερν. 

Ουσιαστικά το κλειδί της έκθεσης βρίσκεται στις δυο τελευταίες φράσεις του τίτλου, που ουσιαστικά αναιρούν η μια την άλλη. Όπως μου αναφέρει η Εύα Κέκου, ο υπότιτλος "Reflections on time and space" αναφέρεται σε ζητήματα που αγγίζουν το τραύμα και που βρίσκουμε τον χώρο και τον χρόνο να τα εξομολογηθούμε. Ωστόσο, με το "don't ask me why" στο τέλος αφαιρείται η βαρύτητα από αυτές της εξομολογήσεις. Έτσι, «το Midsummer Party δεν είναι ένα φιλοσοφικό συμπόσιο, στο οποίο επιζητούμε να έχουμε απαντήσεις ακαδημαϊκού τύπου, αλλά είναι ένα ανάλαφρο, χαλαρό πάρτι, μια συνεύρεση. Σαν ένα instantane, μπαίνουμε στο πάρτι και αποτυπώνουμε κάποια ερωτήματα μέσα από τη συζήτηση με τα εικαστικά αυτά έργα».

Η έκθεση μπορεί να «διαβαστεί» με ποικίλους τρόπους και η περιήγηση να ξεκινήσει από διαφορετικά σημεία, όπως άλλωστε συμβαίνει σε αυτές τις καλοκαιρινές συζητήσεις, στις οποίες άλλωστε κάποιος καλεσμένος μπορεί να ενταχθεί και αφού έχουν ήδη ξεκινήσει. 

Η ξενάγηση από την επιμελήτρια Εύα Κέκου ξεκινά από το έργο που βρίσκεται δεξιά μόλις μπαίνουμε στην γκαλερί. Είναι δυο έργα της Ελένης Καραδήμα. Για να το πω τώρα πολύ απλοϊκά -γιατί έχει πάρα πολλά πράγματα από πίσω- πρόκειται για μια μονάδα μέτρησης, φτιαγμένη με εντελώς φυσικά αντικείμενα. Ξεκινώντας από την μυθολογία στην Αρχαία Αίγυπτο και τρόπους που είχαν βρει τη μέτρηση μέσα από το φως, το οποίο αποτυπώνεται εδώ και πραγματικά. Και μετά κάνει αυτό ακριβώς το αποτύπωμα της αγκαλιάς στο δέντρο, αγκαλιάζοντας το δέντρο, είναι η αγκαλιά της Ελένης. Μάλιστα το έργο αυτό έχει και ένα δεύτερο πεδιο ανάγνωσης, πέρα από το οπτικό. Έχει και το στοιχείο της όσφρησης, καθώς είναι εμποτισμένο με ρετσίνι, ώστε να κάνει την εμπειρία με τον επισκέπτη ακόμη πιο φυσική.

Ακολουθούν τα έργα της Γιώτας Σιάπκα. Στο μεγάλο επιτείχιο έργο της βλέπουμε πέντε απλωμένα χρωματιστά «πανιά» τα οποία δίνουν την οπτική ψευδαίσθηση ότι είναι υφάσματα αλλά έχουν φτιαχτεί με βιο-διασπώμενα υλικά και φυσικά χρώματα, ακολουθώντας τα χρώματα του καλοκαιριού, αυτά που θα μπορούσαμε να βρούμε να κυριαρχούν στη φύση, το πράσινο, το μπλε, το κίτρινο, το καφέ. Όλο το σκεπτικό της έχει να κάνει με την κλιματική αλλαγή και την οικολογική κρίση.

Στη μέσα αίθουσα υπάρχει τόσο η αφίσα της έκθεσης -που έχει φτιαχτεί- με πολλή μελέτη, όσο και το έργο της Ελένης Νικολάου, που «θα μπορούσε να σταθεί ως επίλογος στην έκθεση, καθώς αποτυπώνει μία εικόνα, φιλική του καλοκαιριού, του θέρους, με πολλά ετερόκλιτα στοιχεία, τα οποία καλείσαι να ονοματίσεις και ενδεχομένως να ταξινομήσεις. Θα έλεγα ότι ανακινεί τη συζήτηση». 

Ακολουθούν τα έργα του Αντώνη Βασιλάκη, που εικονοποιούν το τραύμα. Δουλεύει με βασικό υλικό την πετονιά, που τη χρησιμοποιούμε στα δίχτυα ψαρέματος. Πρόκειται για ένα υλικό που τον συνδέει με τον πατέρα του, που είναι ψαράς, ενώ η σχέση τους δεν διακρίνεται από ιδιαίτερη στοργή. Στη μέση των δυο έργων όπου κυριαρχεί η πετονιά και σκιαγραφεί το πρόσωπο του πατέρα του, εκθέτει ένα κρητικό μαχαίρι, πάνω στο οποίο έχει ο ίδιος χαράξει μια μαντινάδα. Το έργο λέγεται επιθυμία και μιλάει για το πώς μπορεί να κόψει τη σάρκα του, ώστε να βγει νέα σάρκα. Το δέρμα άλλωστε είναι ένα περίβλημα και αφαιρώντας το μπορεί να προκύψει κάτι καινούριο. 

Πηγαίνουμε στο έργο της ... , που η Εύα Κέκου χαρακτηρίζει ως κεντρικό της έκθεσης καθώς είναι το μόνο που απεικονίζει ένα σώμα, το οποίο μάλιστα φαίνεται σαν να ίπταται, έχει βγει από την ανθρώπινη κατάσταση και προσπαθεί να ισορροπήσει σε ένα κόσμο συνεχώς μεταβαλλόμενο. Το ζωγραφικό αυτό έργο συμπληρώνεται από μια ολόκληρη γλυπτική εγκατάσταση αντικειμένων μικρού μεγέθους που μοιάζουν με εργαλεία αλλά είναι ουσιαστικά αντικείμενα που μας κρατούν δέσμιους, όπως αλυσίδες, γάντζοι κλπ... 

Και φτάνουμε στο τελευταίο έργο της έκθεσης που την ανοίγει ή την κλείνει ανάλογα με το πώς θα το δει κανείς. Με τίτλο «And I still love», εμπνέεται από την ταινία του Ερίκ Ρομέρ, ο οποίος με τη σειρά του έχει μεταφέρει στη μεγάλη οθόνη το μυθιστόρημα του Ιουλίου Βερν «Η πράσινη ακτίδα». Εδώ ο μεγάλος λογοτέχνης προσεγγίζει με τον δικό του μοναδικό τρόπο ένα σπάνιο υπαρκτό φυσικό φαινόμενο: την πράσινη ακτίδα. Σε τι συνίσταται αυτό; Την ώρα της ανατολής ή της δύσης όταν είναι πολύ καθαρός ο ορίζοντας ενδέχεται να εμφανιστεί στον ουρανό για δευτερόλεπτα μια πράσινη ακτίδα, σε έναν χρωματισμό τόσο μοναδικό που ποτέ δεν θα το ξεχάσεις αν καταφέρεις να το δεις. Ο θρύλος λέει ότι αν το δεις, τότε μπορείς να καταλάβεις καλύτερα και τα συναισθήματά σου αλλά και εκείνα των άλλων.