Πίνακας που θεωρούνταν αντίγραφο αποδίδεται τελικά στον Ρέμπραντ

Ένα πορτρέτο σε συλλογή του Ηνωμένου Βασιλείου, το οποίο επί σειρά ετών απορριπτόταν ως αντίγραφο εργαστηρίου ενός σχεδόν πανομοιότυπου πίνακα του Ρέμπραντ, φιλοτεχνήθηκε στην πραγματικότητα από τον ίδιο τον Ολλανδό δάσκαλο του 17ου αιώνα, σύμφωνα με κορυφαίο μελετητή.

Και οι δύο πίνακες του Ρέμπραντ, με τίτλο «Γέρος με χρυσή αλυσίδα» και χρονολογία τις αρχές της δεκαετίας του 1630, απεικονίζουν σε σχεδόν φυσικό μέγεθος έναν ηλικιωμένο άνδρα που φοράει χρυσή αλυσίδα και καπέλο με πτέρωμα. Για πρώτη φορά μετά από σχεδόν τέσσερις αιώνες, τα δύο πορτρέτα επανενώθηκαν στο Ινστιτούτο Τέχνης του Σικάγο, το οποίο κατέχει την αδιαμφισβήτητη εκδοχή του έργου.

Το άλλο πορτρέτο, το οποίο είναι ελαφρώς μικρότερο και ζωγραφισμένο σε καμβά, αποτελεί δάνειο από τον σερ Φράνσις Νιούμαν, έναν επιχειρηματία με έδρα το Κέιμπριτζ, και έφερε μέχρι σήμερα την ένδειξη «αντίγραφο» από καλλιτέχνη του εργαστηρίου του Ρέμπραντ.

Ωστόσο, ο μελετητής του Ρέμπραντ, Γκάρι Σβαρτς, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι και τα δύο έργα ανήκουν στον δάσκαλο. Πέραν της ποιότητας της πινελιάς, ο Σβαρτς υποστήριξε ότι πολλοί Ολλανδοί καλλιτέχνες της περιόδου δημιουργούσαν αντίγραφα των δικών τους πινάκων. «Είναι απλώς θέμα του αν θα αποδεχτούμε ότι το έκανε ο Ρέμπραντ. Είναι συναρπαστικό και ανοίγει νέες δυνατότητες για την επανεξέταση πολλών έργων», δήλωσε στον Guardian.

Η ανάλυση με ακτίνες Χ και υπέρυθρη απεικόνιση έδειξε ότι στον πίνακα του Σικάγο υπήρχαν διορθώσεις κατά τη διάρκεια της δημιουργίας, οι οποίες απουσιάζουν από τον καμβά του Νιούμαν. «Αν το έκανε μαθητής, θα είχε κάνει λάθη που ο δάσκαλος θα ήθελε να διορθώσει. Αυτό το έργο είναι υπερβολικά ακριβές», εξήγησε ο Σβαρτς.

Ο προπάππος του Νιούμαν είχε αγοράσει τον πίνακα ως αυθεντικό Ρέμπραντ το 1898, έναντι σημαντικού ποσού. Όμως, όταν εμφανίστηκε ο δεύτερος πίνακας το 1912, ο διακεκριμένος Γερμανός ιστορικός τέχνης Βίλχελμ Μπόντε αποφάνθηκε ότι το έργο του Νιούμαν ήταν μια «έξυπνη αναπαραγωγή», χωρίς ωστόσο να παραθέσει σοβαρή τεκμηρίωση.

Μελέτη του Ινστιτούτου Hamilton Kerr στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ επιβεβαίωσε ότι ο καμβάς και οι χρωστικές ουσίες του βρετανικού πίνακα ταυτίζονται με εκείνες που χρησιμοποιούσε ο Ρέμπραντ και το εργαστήριό του.

Από την πλευρά του, ο σερ Φράνσις Νιούμαν δήλωσε πως πάντα απολάμβανε το «μυστήριο» γύρω από τον πίνακα που κοσμούσε τον τοίχο του, προσθέτοντας πως αν επιβεβαιωθεί επίσημα η αυθεντικότητά του, το έργο θα καταλήξει σε μουσείο.

(Πηγή: The Guardian)