Open Cosmos: Ένας δορυφόρος την ημέρα στην Ελλάδα έως το 2029

Πριν από μερικά χρόνια, η ιδέα ότι η Ελλάδα θα μπορούσε να κατασκευάζει δορυφόρους για διεθνείς πελάτες θα ακουγόταν μάλλον υπερβολικά φιλόδοξη. Σήμερα, στην Παλλήνη, μια ομάδα περίπου 40 ανθρώπων σχεδιάζει, κατασκευάζει και υποστηρίζει δορυφορικές αποστολές, ενώ η εταιρεία στην οποία εργάζονται προετοιμάζεται για μια πολύ μεγαλύτερη επένδυση.

Η Open Cosmos, με δραστηριότητα σε τέσσερις ευρωπαϊκές χώρες, θέλει να μετατρέψει την ελληνική παραγωγική της βάση σε έναν από τους σημαντικούς κόμβους της διεθνούς ανάπτυξής της.

Στην εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε την περασμένη Πέμπτη στην Αθήνα, παρουσία του υπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης Δημήτρη Παπαστεργίου, η εταιρεία ανακοίνωσε ότι σχεδιάζει να οκταπλασιάσει το προσωπικό της στην Ελλάδα έως το 2030, ξεπερνώντας τους 300 εργαζομένους.

Παράλληλα, προγραμματίζει την επέκταση των εγκαταστάσεών της στα 4.000 τετραγωνικά μέτρα, με ειδικό χώρο καθαρής παραγωγής, το λεγόμενο clean room, τουλάχιστον 600 τετραγωνικών μέτρων.

Πρόκειται για μια επένδυση που εντάσσεται στον ευρύτερο σχεδιασμό της Open Cosmos, η οποία πρόσφατα ολοκλήρωσε γύρο χρηματοδότησης ύψους 300 εκατομμυρίων ευρώ.

«Η Ελλάδα έχει εξαιρετικό ανθρώπινο δυναμικό»

Ο Αλέις Μεχίας, συνιδρυτής και Γενικός Διευθυντής Επιχειρήσεων (COO / VP of Operations) της Open Cosmos με καταγωγή από τη Βαρκελώνη, εξηγεί στην ATHENS VOICE τους λόγους για τους οποίους η εταιρεία αποφάσισε να επενδύσει στην Ελλάδα. Η συζήτησή μας ξεκινά από την οικονομική κρίση και την αλλαγή της εικόνας της χώρας την τελευταία δεκαετία.

«Η Ελλάδα διαθέτει εξαιρετικό ανθρώπινο δυναμικό. Αυτός είναι ένας από τους λόγους που ήρθαμε εδώ. Διαπιστώσαμε ότι υπήρχε ένα πολύ γόνιμο βιομηχανικό οικοσύστημα, σε συνδυασμό με τη σωστή στρατηγική καθοδήγηση από την κυβέρνηση, η οποία κατανοούσε τις ανάγκες σε επίπεδο καινοτομίας και τεχνολογίας».

Τον ρωτώ ποιο θεωρεί το σημαντικότερο συστατικό αυτής της εξέλιξης. «Η στρατηγική ηγεσία για επενδύσεις σε κρίσιμες τεχνολογίες. Το Διάστημα είναι σήμερα κρίσιμη τεχνολογία για πολλές πολιτικές εφαρμογές, αλλά και για εφαρμογές ασφάλειας».

Επιμένω στο ζήτημα της ταχύτητας. Η ελληνική γραφειοκρατία δεν φημίζεται ακριβώς για τις επιδόσεις της. Πώς βλέπει ένας ξένος επιχειρηματίας την πρόοδο που έχει συντελεστεί; Ο Μεχίας αναγνωρίζει ότι η Ελλάδα διαθέτει μακρά παρουσία στον ευρωπαϊκό διαστημικό τομέα, κυρίως μέσω της συμμετοχής της στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος (ESA).

Θεωρεί, ωστόσο, ότι η ουσιαστική αλλαγή σημειώθηκε την τελευταία διετία ή τριετία, με την υλοποίηση ενός εθνικού προγράμματος που επέτρεψε την ανάθεση σημαντικών συμβάσεων κατασκευής δορυφόρων.

Η επόμενη προοπτική, εξηγεί, είναι οι εξαγωγές. Η εταιρεία βλέπει σημαντικές εμπορικές δυνατότητες στην ανάπτυξη δορυφορικών υποδομών στην Ελλάδα για λογαριασμό άλλων χωρών.

Πότε θα κατασκευάζεται ένας δορυφόρος την ημέρα;

Η συζήτηση φτάνει στον πιο φιλόδοξο στόχο της επένδυσης: τη δυνατότητα κατασκευής ενός δορυφόρου ημερησίως. Ο Μεχίας εξηγεί ότι η επέκταση των clean rooms θα επιτρέψει την κατασκευή μεγαλύτερων δορυφόρων, αλλά και περισσότερων ταυτόχρονα. Η εταιρεία εφαρμόζει στις ευρωπαϊκές εγκαταστάσεις της μια νέα προσέγγιση βιομηχανικής παραγωγής, η οποία διαφέρει ριζικά από τις παραδοσιακές μεθόδους κατασκευής διαστημικού εξοπλισμού.

«Μοιάζει περισσότερο με την κατασκευή drones παρά με τον τρόπο που παραδοσιακά κατασκευάζαμε δορυφόρους», παρατηρεί, εξηγώντας ότι οι μικροί δορυφόροι μπορούν πλέον να παράγονται πολύ ταχύτερα από ό,τι πριν από 10 ή 20 χρόνια.

Πόσο κοντά βρίσκεται όμως στην υλοποίησή του; «Μπορείτε σήμερα να κατασκευάζετε έναν δορυφόρο ημερησίως στην Ελλάδα;», ρωτώ τον Αλέις Μεχίας. «Όχι ακόμη, αλλά θα μπορούμε», απαντά. «Πότε;». «Μέσα στα επόμενα τρία χρόνια».

Οι πρώτες εικόνες από τον ελληνικό Hyperion GR-1

Μία από τις σημαντικότερες στιγμές της εκδήλωσης ήταν η παρουσίαση των πρώτων εικόνων από τον Hyperion GR-1, τον δορυφόρο που εκτοξεύθηκε τον Ιούλιο στο πλαίσιο του Εθνικού Προγράμματος Μικροδορυφόρων.

Η Μαρία Καλαμά, διευθύνουσα σύμβουλος της Open Cosmos Aegean, περιέγραψε τη σημασία του εγχειρήματος για την ελληνική ομάδα, επισημαίνοντας ότι ο Hyperion GR-1 αποτελεί, σύμφωνα με την ίδια, τον πιο προηγμένο δορυφόρο που έχει αναπτύξει μέχρι σήμερα η Open Cosmos.

Οι εικόνες που παρουσιάστηκαν ανέδειξαν τις δυνατότητες γεωεπισκόπησης υψηλής ανάλυσης, με την Καλαμά να αναφέρεται στη δυνατότητα διάκρισης ακόμη και μικρών αντικειμένων και μεμονωμένων δέντρων.

Ο Hyperion GR-1 είναι ο πρώτος από τους επτά δορυφόρους που αναπτύσσει η εταιρεία για το ελληνικό πρόγραμμα. Οι υπόλοιποι έξι βρίσκονται, σύμφωνα με την Open Cosmos, είτε σε κατάσταση ετοιμότητας για εκτόξευση είτε στα τελικά στάδια συναρμολόγησης.

Η επέκταση της παραγωγικής βάσης δεν σημαίνει εγκατάλειψη των υφιστάμενων συνεργασιών. Η εταιρεία συνεργάζεται ήδη με ελληνικές επιχειρήσεις όπως η ELFON και η Adamant Composites, ενώ συνολικά 13 ελληνικές εταιρείες συμμετέχουν στο υφιστάμενο πρόγραμμα.

Το Space2 και τα επιπλέον 350 εκατομμύρια ευρώ

Στο περιθώριο της εκδήλωσης, ο Δημήτρης Παπαστεργίου μίλησε στην ATHENS VOICE για την εξέλιξη της ελληνικής διαστημικής βιομηχανίας.

«Η Open Cosmos είναι μία από τις εταιρείες με τις οποίες συνεργαστήκαμε στενά και επιτυχημένα», είπε, υπογραμμίζοντας ότι η εταιρεία δεν περιορίστηκε στη δημιουργία γραφείων στην Ελλάδα, αλλά ανέπτυξε πραγματική παραγωγική δραστηριότητα. Στόχος, όπως εξηγεί, είναι η Ελλάδα να μην παραμένει απλός καταναλωτής τεχνολογίας, αλλά να παράγει η ίδια καινοτομία.

Αποκαλύπτει επίσης το αυξημένο ενδιαφέρον για το επόμενο ελληνικό διαστημικό πρόγραμμα, Space2. Όπως λέει, η συμμετοχή στην ενημερωτική εκδήλωση του υπουργείου ξεπέρασε τις αρχικές εκτιμήσεις, με περισσότερους από 250 ενδιαφερομένους.

Στη ομιλία του, ο κ. Παπαστεργίου αναφέρθηκε και στη χρηματοδότηση του επόμενου προγράμματος, σημειώνοντας ότι μετά τα 200 εκατομμύρια ευρώ του Ταμείου Ανάκαμψης εξασφαλίστηκαν επιπλέον 350 εκατομμύρια ευρώ για το Space2.

Οι 192 δορυφόροι και η ευρωπαϊκή αυτονομία

Η ελληνική επέκταση συνδέεται με ένα ευρύτερο σχέδιο της Open Cosmos: το ConnectedCosmos, ένα δορυφορικό δίκτυο χαμηλής τροχιάς με βασικό πυρήνα 192 δορυφόρων. Σύμφωνα με την εταιρεία, περισσότεροι από 96 προβλέπεται να βρίσκονται σε τροχιά έως το τέλος του 2028, με στόχο την παγκόσμια κάλυψη έως το 2030.

Το δίκτυο σχεδιάζεται ώστε να συνδυάζει ασφαλείς τηλεπικοινωνίες, γεωεπισκόπηση και μεταφορά δεδομένων, αξιοποιώντας μεταξύ άλλων οπτικές συνδέσεις απευθείας μεταξύ δορυφόρων. Η αρχιτεκτονική αυτή φιλοδοξεί να περιορίσει την εξάρτηση από ευάλωτες επίγειες υποδομές.

Η ελληνική ομάδα συμμετέχει ήδη στον σχεδιασμό και στην ανάπτυξη υποσυστημάτων του ConnectedCosmos. Το ζητούμενο πλέον είναι πόσο μεγάλο μέρος αυτής της δραστηριότητας θα πραγματοποιείται στην Ελλάδα.