Ηρώ Σκάρου: «Η Κάρπαθος μπορεί ακόμη και θεούς να αρπάξει»

Ένα από τα καλά του να κατάγεται κάποιος από νησί είναι ότι έχει έναν οικείο και φιλόξενο τόπο που τον περιμένει κάθε καλοκαίρι. Ένα από τα κακά του να κατάγεται κάποιος από νησί είναι ο ίδιος ακριβώς λόγος. «Πού να τρέχουμε τώρα;» είναι η συνήθης απόκριση όταν πέφτει η ιδέα ενός καινούργιου προορισμού. «Στην Κάρπαθο», αντέτεινα δυο χρόνια πριν με σθένος και κανείς απ’ την παρέα δεν το μετάνιωσε. Γιατί η ομορφιά αυτού του τόπου ικανοποιεί και τον πιο απαιτητικό ταξιδιώτη.

Σε 160 χλμ. ακτογραμμής απλώνονται παραλίες για κάθε γούστο. Αμμουδερές και οργανωμένες για κοσμικούς, βραχώδεις και απομονωμένες για φιλέρημους, ρηχές κι απάνεμες για οικογένειες, με δυνατούς ανέμους για λάτρεις του σερφ. Προσωπικά απόλαυσα περισσότερο αυτές στο νότιο τμήμα του νησιού, κοντά στο αεροδρόμιο. Δεν θυμάμαι πώς έμαθα για την παραλία Αράκι – δεν αναφερόταν στον χάρτη που συμβουλευόμουν. Βότσαλο, κρυστάλλινα νερά και μια χούφτα ήσυχοι άνθρωποι. Πήγα βέβαια και στις πιο διάσημες παραλίες της Καρπάθου. Πώς να μην επισκεφτεί κανείς την Άπελλα ή την Κυρα-Παναγιά; Εξωτικές και πολυφωτογραφημένες, κυκλωμένες κι οι δύο από πευκόφυτα βουνά.

Μείναμε στην Αρκάσα, μια παραθαλάσσια περιοχή στο νοτιοδυτικό τμήμα του νησιού, με ιστορικά μνημεία και μοναστήρια καθώς και αρκετά ενοικιαζόμενα δωμάτια, εστιατόρια και μπαράκια. Καλή βάση για εξορμήσεις. Από εκεί πήγαμε αρκετές φορές στο Φοινίκι, ένα μικρό ψαρολίμανο, όπου γνωρίσαμε την οικογένεια Καουκάκη και την ταβέρνα τους, το Δελφίνι. Αφού πληροφορήθηκαν το επώνυμό μου, μας πρόσφεραν σκάρους σε διάφορες εκδοχές: καρπάτσιο, ψητό, πλακί.

Οι ντόπιοι τρώνε και τα εντόσθια. Το λέει άλλωστε και η φράση του θυμόσοφου λαού: «Σκάρος είμαι, ψήσε με και βάλε με στο πιάτο, μπόλικο λάδι ρίξε μου και τ' άντερό μου φά’ το!». Τ’ αφήσαμε για την επόμενή μας επίσκεψη. Αντ’ αυτού φάγαμε γαριδάκι Καρπάθου (σαν το συμιακό, μικρό και τραγανό) και μακαρονάδα με θαλασσινά.

Ένας άλλος από τους οικισμούς που ξεχώρισα είναι οι Μενετές. Πολύχρωμα σπίτια χτισμένα σε υψόμετρο 350 μέτρων στη βορινή πλαγιά του όρους Προφήτης Ηλίας. Αξίζει να επισκεφτεί κανείς τον Ιερό Ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου με την εικόνα της Παναγιάς του Βράχου. Από την αυλή του θα απολαύσει μοναδική θέα προς την πρωτεύουσα της Καρπάθου, τα Πηγάδια.

Τριγυρίσαμε σε κάμποσα χωριά, το καθένα με τον δικό του χαρακτήρα, ιδιαίτερη αρχιτεκτονική και μοναδική θέα. Όλα με κοινό παρονομαστή νησιώτες αυθεντικούς, γλεντιστές και μερακλήδες. Τυχεροί όσοι επισκέπτες βρεθούν σε καρπάθικο γλέντι με λυροτσάμπουνα και μαντινάδες. Το καλοκαίρι γίνονται αρκετά πανηγύρια στο νησί, με πιο φημισμένο αυτό στην Όλυμπο τον Δεκαπενταύγουστο. Στο μυθικό αυτό χωριό δεν γίνεται να μην πάει κανείς.

Το επισκεφτήκαμε λοιπόν κι εμείς, κι αφού ανηφορίσαμε το λιθόστρωτο καλντερίμι, απολαύσαμε χειροποίητες μακαρούνες κι ανεπανάληπτη θέα. Ρωτώντας τους κατοίκους του νησιού για την ετυμολογία του ονόματός του, πήρα αρκετές διαφορετικές απαντήσεις. Θα σας μεταφέρω μία απ’ αυτές: έκλεψαν κάποιοι κάποτε τους ολύμπιους θεούς και τους κατέβασαν στο νησί τους. Ονομάστηκαν έτσι «Αρπάθεοι». Αργότερα «Καρπάθεοι» και τέλος «Καρπάθιοι». Όταν αντίκρισα τις Ολυμπίτισσες με τις παραδοσιακές τους ενδυμασίες και διέκρινα μέσα τους αυτή τη δύναμη που διατηρεί ζωντανή την πολιτισμική ταυτότητα του τόπου τους, είπα πως ναι, αυτές μπορούν και θεούς ν’ αρπάξουν.

→ Η Ηρώ Σκάρου είναι συγγραφέας