Φίλιππος Τσιάρας: «Η Κεφαλονιά έχει μια όψη αδρή και συγχρόνως εκλεπτυσμένη»

Όπως λέει η ιταλική παροιμία «una faccia, una razza», αν πράγματι οι Έλληνες και οι Ιταλοί είναι «μία φάτσα, μία ράτσα», αυτό στην Κεφαλονιά γίνεται πιο εμφανές από οπουδήποτε. Το μεγαλύτερο νησί του Ιονίου δεν είναι μόνο ένα γεωλογικό και τεκτονικό θαύμα που τρέμει διαρκώς, αλλά και ένας τόπος διαποτισμένος από το άρωμα της Βενετίας και με ντελικάτη ιταλική κομψότητα. Η Κεφαλονιά βρισκόταν υπό βενετική κατοχή για τέσσερις αιώνες, γεγονός που της χάρισε έναν χαρακτήρα ρομαντικά μελαγχολικό και γοητευτικά μεθυστικό. Η βενετσιάνικη επιρροή παραμένει ακόμη εμφανής σε μεγάλο μέρος της αρχιτεκτονικής –σε κάστρα, αρχοντικά και δημόσια κτίρια– με αψίδες, κιονοστοιχίες και παστέλ αποχρώσεις.

Αυτή η ανάμειξη ελληνικού και ιταλικού αίματος είναι ουσιαστικά ένα γενετικό μονοπάτι που χάνεται ως τον 8ο αι.π.Χ., στην εποχή της Μεγάλης Ελλάδας, όταν τμήματα της Νότιας Ιταλίας βρίσκονταν υπό ελληνική κυριαρχία και είχαν εποικιστεί από Έλληνες. Η Κεφαλονιά παρέμεινε υπό βενετσιάνικη κυριαρχία έως το 1794, όταν κατοχή έληξε με τον Ναπολέοντα. Το μοναδικό, έσχατο ίχνος ιταλικής επιρροής που διατηρείται ανέπαφο βρίσκεται στον βορρά, στο Φισκάρδο. Όταν η Κεφαλονιά καταστράφηκε από τον μεγάλο σεισμό το 1953, το Φισκάρδο έμεινε αξιοσημείωτα ανέπαφο.

Οι πολιτιστικές αντιθέσεις συχνά μπορούν να δημιουργήσουν έναν ασυνήθιστο παράδεισο, με τοπία εξαιρετικής ομορφιάς. Η Κεφαλονιά έχει μια όψη αδρή και συγχρόνως εκλεπτυσμένη. Το νησί είναι καταπράσινο, με μονοπάτια για κατσίκες, ψαροχώρια και επιβλητικά βουνά με αμέτρητα κυπαρίσσια. Οι δρόμοι του νησιού ακολουθούν στενά αυτές τις τραχιές, επιβλητικές κορυφές, προκαλώντας στον απροετοίμαστο οδηγό πραγματική ακροφοβία – τόσο τρομακτική όσο και μαγευτική.

Ως Νεοϋορκέζος και καλλιτέχνης, είχα την ευχαρίστηση να την επισκεφτώ πολλές φορές. Πριν από μερικά χρόνια είχα μια επιτυχημένη έκθεση στην πρωτεύουσά της, το Αργοστόλι, στην γκαλερί Aria, όπου γνώρισα δύο σημαντικούς Έλληνες καλλιτέχνες, που δυστυχώς δεν βρίσκονται πλέον μαζί μας – τον Γιώργο Ζογγολόπουλο και τον Μιχάλη Κατζουράκη. Έχω εξερευνήσει την Κεφαλονιά απ’ άκρη σ’ άκρη: από την Άσσο μέχρι τη Σκάλα, απ’ το Ληξούρι μέχρι τη Σάμη, με τις παραλίες της, που μοιάζουν απέραντες και κρυστάλλινες.

Δεν είναι περίεργο που το Χόλιγουντ την επέλεξε για να γυρίσει την ταινία «Το μαντολίνο του λοχαγού Κορέλι», με πρωταγωνιστή τον Νίκολας Κέιτζ, ένα πολεμικό έργο που διαδραματίζεται σ’ έναν επίγειο παράδεισο. Πόσο ειρωνικό…

Τέλος, δεν υπάρχει μέρος πιο εξωπραγματικό στην Κεφαλονιά από την παραλία του Μύρτου, μια από τις πιο διάσημες του κόσμου. Ανεξάρτητα από το πότε θα πάτε, η κατάβαση από το ασβεστολιθικό βουνό προς την τεράστια, απέραντη, τιρκουάζ θάλασσα είναι μια μοναδική εμπειρία. Ξαπλώνεις πάνω στα μικρά λευκά  και λεία βότσαλά της –που μοιάζουν σαν να τα έχει πλάσει το χέρι του Θεού– και ρεμβάζεις το απέραντο γαλάζιο αγναντεύοντας προς το σημείο απ’ όπου οι θεοί οδήγησαν τον Οδυσσέα στην πατρίδα του.

* Ο Φίλιππος Τσιάρας είναι εικαστικός