Όλα όσα κάνουν το Πάσχα στην Κέρκυρα μοναδικό

Η Κέρκυρα είναι ίσως ο πιο εντυπωσιακός προορισμός στην Ελλάδα για το Πάσχα. Κάθε χρόνο χιλιάδες επισκέπτες από όλη τη χώρα αλλά και από το εξωτερικό φτάνουν στο νησί για να ζήσουν μια μοναδική εμπειρία, όπου η θρησκευτική κατάνυξη συναντά τη μουσική, τα τοπικά έθιμα και την ιδιαίτερη ατμόσφαιρα της Παλιάς Πόλης.

Τα πασχαλινά έθιμα στο νησί ξεκινούν ήδη από το Σάββατο του Λαζάρου και κορυφώνονται το βράδυ της Ανάστασης. Κατά τη διάρκεια της Μεγάλης Εβδομάδας πρωταγωνιστικό ρόλο έχουν οι περίφημες φιλαρμονικές της Κέρκυρας, οι οποίες συνοδεύουν τις λιτανείες παίζοντας μουσική, με μελωδίες που αλλάζουν από πένθιμες σε χαρμόσυνες ακολουθώντας το κλίμα των ημερών. Οι φιλαρμονικές, άλλωστε, αποτελούν μια από τις πιο χαρακτηριστικές παραδόσεις του νησιού, με ιστορία που ξεκινά από τον 19ο αιώνα και συνεχίζεται μέχρι σήμερα.

Από τα Βάγια μέχρι τη Μεγάλη Εβδομάδα

Η πασχαλινή περίοδος ουσιαστικά ξεκινά την Κυριακή των Βαΐων, όταν πραγματοποιείται η μεγάλη λιτανεία του Αγίου Σπυρίδωνα, πολιούχου της Κέρκυρας. Η παράδοση αυτή χρονολογείται από το 1630 και καθιερώθηκε για να τιμηθεί το θαύμα του αγίου, ο οποίος, σύμφωνα με την παράδοση, έσωσε το νησί από λιμό. Η περιφορά του ιερού σκηνώματος του αγίου ακολουθεί μια μακρά διαδρομή, συνοδεία των φιλαρμονικών και πλήθος πιστών.

Παράλληλα, στα σπίτια και στους φούρνους του νησιού ξεκινούν οι προετοιμασίες για τα παραδοσιακά πασχαλινά εδέσματα. Ανάμεσα στα πιο γνωστά είναι η φογάτσα, ένα γλυκό ψωμί που θυμίζει τσουρέκι και πανετόνε και μαρτυρά τις έντονες βενετσιάνικες επιρροές του νησιού.

Η κατανυκτική ατμόσφαιρα της Μεγάλης Εβδομάδας

Από τη Μεγάλη Τετάρτη το νησί αλλάζει όψη. Ο φωτισμός της Παλιάς Πόλης, στο Λιστόν, στα Ανάκτορα και στο Παλαιό Φρούριο γίνεται πιο χαμηλός και πένθιμος, δημιουργώντας μια ιδιαίτερη ατμόσφαιρα που θυμίζει βυζαντινή τελετουργία.

Τη Μεγάλη Πέμπτη, ενώ στις εκκλησίες ψάλλονται τα Δώδεκα Ευαγγέλια, οι φιλαρμονικές κάνουν τις τελευταίες πρόβες των πένθιμων εμβατηρίων που θα ακουστούν την επόμενη ημέρα.

Η Μεγάλη Παρασκευή στην Κέρκυρα είναι μια εμπειρία μοναδική. Στα καντούνια του νησιού πραγματοποιούνται συνολικά 33 περιφορές επιταφίων –όσα και τα χρόνια του Χριστού–, που ξεκινούν από νωρίς το απόγευμα και τελειώνουν αργά το βράδυ. Οι δρόμοι της Παλιάς Πόλης γεμίζουν από κόσμο που κρατά κεριά και οι επιτάφιοι συναντιούνται στο κέντρο της Πόλης δημιουργώντας ένα ιδιαίτερα συγκινητικό σκηνικό.

Ο τεχνητός σεισμός και η Πρώτη Ανάσταση

Το πρωί του Μεγάλου Σαββάτου η Κέρκυρα ξυπνά μ’ ένα ακόμη ξεχωριστό έθιμο. Στην εκκλησία της Παναγίας των Ξένων πραγματοποιείται η αναπαράσταση ενός σεισμού, ώστε να αποδοθεί η στιγμή της Πρώτης Ανάστασης, με την αναστάτωση που περιγράφεται στα Ευαγγέλια. Η λεγόμενη Πρώτη Ανάσταση συνοδεύεται από το περιβόητο έθιμο του νησιού: το σπάσιμο των Μπότηδων.

Οι Μπότηδες: Το πιο διάσημο έθιμο της Κέρκυρας

Στις 11 το πρωί του Μεγάλου Σαββάτου, με το χτύπημα των καμπανών, οι κάτοικοι πετούν από τα μπαλκόνια μεγάλες πήλινες στάμνες γεμάτες νερό – τους περίφημους μπότηδες. Ο θόρυβος από τα κανάτια που σπάνε στα πλακόστρωτα είναι εντυπωσιακός και για λίγα δευτερόλεπτα η πόλη μοιάζει να πάλλεται.

Τα μπαλκόνια είναι στολισμένα με κόκκινα υφάσματα και οι χιλιάδες θεατές συγκεντρώνονται κυρίως στην πλατεία Σπιανάδα και στο Λιστόν για να απολαύσουν το έθιμο, που πιθανότατα έχει τις ρίζες του στην περίοδο της ενετικής κυριαρχίας. Το σπάσιμο των μπότιδων συμβολίζει το τέλος του παλιού και την αρχή της νέας ζωής. Μάλιστα τα κομμάτια από τα σπασμένα κανάτια θεωρείται ότι φέρνουν τύχη και πολλοί επισκέπτες κρατούν ένα ως ενθύμιο.

Αμέσως μετά, οι φιλαρμονικές βγαίνουν ξανά στους δρόμους παίζοντας το εμβατήριο «Μη φοβάστε Γραικοί», μετατρέποντας την πόλη σε τόπο μεγάλης γιορτής.

Η Ανάσταση στην Πάνω Πλατεία

Το βράδυ του Μεγάλου Σαββάτου η κορύφωση των εορτασμών γίνεται στην Πάνω Πλατεία της Σπιανάδας. Χιλιάδες πιστοί συγκεντρώνονται με αναμμένες λαμπάδες, ενώ την ώρα που ακούγεται το «Χριστός Ανέστη» ο ουρανός φωτίζεται από πυροτεχνήματα. Οι φιλαρμονικές παίζουν πλέον χαρούμενα εμβατήρια, σε μια ατμόσφαιρα γεμάτη ενθουσιασμό.

Μετά την Ανάσταση, οι Κερκυραίοι στρώνουν τα τραπέζια τους και απολαμβάνουν παραδοσιακά εδέσματα, όπως τα τσιλίχουρδα –τοπική εκδοχή της μαγειρίτσας– ή οι φογάτσες, κόκκινα αυγά και άφθονο κρασί.

Η Κυριακή του Πάσχα

Οι εορτασμοί, φυσικά, συνεχίζονται και την Κυριακή του Πάσχα, με την περιφορά της εικόνας της Αναστάσεως στους δρόμους της πόλης, και πάλι με τη συνοδεία μουσικής. Όταν η πομπή επιστρέψει στον ναό του Αγίου Σπυρίδωνα, οι φιλαρμονικές συγκεντρώνονται στο Λιστόν και δίνουν μια τελευταία μουσική παράσταση προς τιμήν των κατοίκων και των επισκεπτών που συμμετείχαν στις γιορτές.

Το Πάσχα στην Κέρκυρα δεν είναι απλώς μια θρησκευτική γιορτή. Είναι μια εμπειρία γεμάτη ιστορία, μουσική και έντονα συναισθήματα – συνδυασμός που κάνει το νησί να ξεχωρίζει ως ένας από τους πιο ιδιαίτερους πασχαλινούς προορισμούς της Ευρώπης.