Ταξίδι στην Τιφλίδα: Τι να δεις, πού να πας και γιατί αξίζει να επισκεφθείς τη Γεωργία

«Γιατί;» με ρωτούσαν οι φίλοι μου όταν μάθαιναν ότι ετοιμαζόμουν να επισκεφθώ την Τιφλίδα. «Γιατί θέλω να τη δω». Αυτή ήταν και η απάντηση της παρέας με την οποία ταξίδεψα μέχρι τη Γεωργία. Μια παρέα ανθρώπων που αγαπούν τις εκδρομές και αναζητούν νέους προορισμούς – όχι απαραίτητα τουριστικούς. Αν και, όπως ανακάλυψα, η Τιφλίδα αποτελεί πόλο έλξης αρκετών ταξιδευτών. Δεν συνηθίζω ν’ αναζητώ εκ των προτέρων πολλές πληροφορίες για τους τόπους που επισκέπτομαι. Θα αγχωνόμουν στην ιδέα του ότι είναι τόσα αυτά που πρέπει να δω αλλά όχι αρκετός χρόνος για να το κάνω. Χώρια που υπάρχουν στην παρέα άτομα που έχουν ψάξει τα πάντα και μαθαίνω ό,τι θέλω απ’ αυτούς. Δεν είχα λοιπόν προσδοκίες πηγαίνοντας εκεί. Κι εντυπωσιάστηκα.

Η άφιξη στην Τιφλίδα και η πρώτη εικόνα της πόλης

Απευθείας πτήση με Sky Express (πετάει και η Aegean). Αναχώρηση 21:00 ώρα Ελλάδος – άφιξη 1:45 ώρα Γεωργίας. Διάρκεια πτήσης μία ώρα και σαραπέντε λεπτά. Θα μπορούσαμε να είχαμε φτάσει στο κέντρο της πόλης σε μισή ώρα. Μας πήρε λίγο παραπάνω. Δεν μάθαμε ποτέ αν ο οδηγός ήθελε να μας δείξει το Tbilisi by night ή αν απλώς χάθηκε. Γεγονός πάντως είναι ότι οι διαστάσεις του οχήματος δεν του επέτρεπαν να ελιχθεί στα στενά της παλιάς πόλης όπου είχαμε επιλέξει να μείνουμε.

Από τον ρεσεψιονίστ που μας υποδέχτηκε με ένα ποτήρι κρασί μάθαμε ότι τo ξενοδοχείο Blue Balcony χτίστηκε τον 18ο αιώνα από τον βασιλιά Ηράκλειο Β’ και έχει αναγνωριστεί ως μνημείο πολιτιστικής κληρονομιάς. Είναι χτισμένο πάνω σε ένα παλαιότερο αμυντικό τείχος της πόλης, στη δεξιά όχθη του ποταμού Kura (ή Mtkvari όπως είναι γνωστός στα γεωργιανά). Από τα ξύλινα μπλε μπαλκόνια του η θέα είναι εκπληκτική. Στ’ αριστερά το όρος Mtatsminda (Ιερό Βουνό) και στα δεξιά ο καθεδρικός ναός Sameba. Κι ακόμα το κάστρο Narikala, το άγαλμα Kartlis Deda (Μητέρα της Γεωργίας), το μνημείο του Αγίου Γεωργίου, όλα ήταν εκεί ορατά από τη βεράντα μας.

Περπατώντας στην καρδιά της Τιφλίδας

Μετά από ξεκούραση λίγων ωρών ξεκινήσαμε για περίπατο στην οδό Rustaveli. Η κεντρική λεωφόρος της πόλης ξεκινάει από την Πλατεία Ελευθερίας με το εντυπωσιακό άγαλμα του Αγίου Γεωργίου και εκτείνεται σε μήκος 1,5 χλμ.Περιβάλλεται από ιστορικά κτίρια, μουσεία, θέατρα, καφετέριες και καταστήματα. Σε πινακίδες κατά μήκος του δρόμου διαβάσαμε στίχους από το μεσαιωνικό έπος του Σότα Ρουσταβέλι «Ο ιππότης με δέρμα τίγρη» (στα γεωργιανά ვეფხისტყაოსანი). Πόσο όμορφο το γεωργιανό αλφάβητο! Έχει 33 γράμματα εκ των οποίων τα 28 είναι σύμφωνα που εμφανίζονται σε συστάδες ακόμα και στην αρχή των λέξεων. Ένα παράδειγμα, η λέξη brdzeni (σοφός). Θυμηθείτε τη.

Από τη λεωφόρο Rustaveli πήραμε το τελεφερίκ για το πάρκο Mtatsminda, το υψηλότερο σημείο στην Τιφλίδα (770 μέτρα). Το εισιτήριο κοστίζει 12 GEL, γύρω στα 4 ευρώ (1 EUR = 3.1381 GEL). Η διαδρομή, λιγότερο από πέντε λεπτά, μας προϊδέασε για την πανοραμική θέα που μας περίμενε στην κορυφή. Από το προηγούμενο βράδυ είχαμε δει τον Πύργο τηλεπικοινωνιώνμε ύψος 275 μέτρα και τη ρόδα του λούναπαρκ ύψους 80 μέτρων εντυπωσιακά φωτισμένα. Το πάρκο ενδείκνυται για οικογενειακές εξορμήσεις προσφέροντας διασκέδαση αλλά και χαλάρωση. Το καφέ Funicular σερβίρει μεταξύ άλλων ponchiki- ελαφριά, φουσκωτά ντόνατς γεμιστά με γλυκιά κρέμα, απομεινάρι της σοβιετικής εποχής.

Συνέχεια του περιπάτου στην παλιά πόλη και μια στάση στον Πύργο του Ρολογιού, μέρος του κουκλοθέατρου. Κάθε μία ώρα ανοίγει ένα πορτάκι στην κορυφή του και εμφανίζεται ένας άγγελος για να χτυπήσει τη μαγική καμπάνα. Σύμφωνα με τους ντόπιους δεν βλάπτει να κάνεις μια ευχή στον ήχο του κώδωνα. Οι εικόνες στην παλιά πόλη είναι αντιφατικές. Καλόγουστα καφέ και εστιατόρια, σύγχρονα boutiquehotels αλλά και ετοιμόρροπα κτίρια, σκουριασμένες στέγες πάνω από υπαίθριες ξύλινες σκάλες, εσωτερικές αυλές που εκτελούν χρέη αποθήκης.

Αλλά και σε όλη την Τιφλίδα είναι αισθητή αυτή η αντίφαση στην αρχιτεκτονική. Γιγαντιαία σοβιετικά μπλοκ αλλά και σύγχρονα φουτουριστικά κτίρια. Ένας διάφανος θόλος σε σχήμα αυγού σκεπάζει το προεδρικό μέγαρο, ομπρελοειδείς σκεπές καλύπτουν το κτίριο Δημόσιων Υπηρεσιών, και δύο τεράστιοι σωλήνες στεγάζουν αίθουσες πολιτιστικών εκδηλώσεων. Ιδιαίτερη μνεία αξίζει στη Γέφυρα της Ειρήνης, μια σύγχρονη πεζογέφυρα από γυαλί και ατσάλι που συνδέει την Παλιά Πόλη με το Πάρκο Rike πάνω από τον ποταμό Kura. Σχεδιασμένη να μοιάζει με φύλλο που πετάει πάνω από το νερό αποτελεί σημαντικό αρχιτεκτονικό ορόσημο και ένα από τα κύρια αξιοθέατα της πόλης.Παντού αδέσποτα γατιά και σκυλιά που παραδόξως συμβιώνουν αρμονικά μεταξύ τους και με τους ανθρώπους γύρω τους.

Την επόμενη μέρα το τελεφερίκ από το πάρκο Rike μας ανέβασε στον λόφο Sololaki όπου βρίσκεται το κάστρο Narikala και το μνημείο της Μητέρας Γεωργίας. Το σύμβολο της Τιφλίδας, κατασκευασμένο από αλουμίνιο, καταδεικνύει το πνεύμα του γεωργιανού λαού· γενναιόδωροι, φιλόξενοι αλλά και ετοιμοπόλεμοι, έτοιμοι να υπερασπιστούν την πατρίδα τους. Η Kartlis Deda κρατά στο αριστερό της χέρι μια κούπα κρασί καλωσορίζοντας τους φίλους και στο δεξί ένα σπαθί προειδοποιώντας τους εχθρούς. Πίσω από το άγαλμα βρίσκεται ο Βοτανικός Κήπος της Τιφλίδας, μια καταπράσινηόαση που φιλοξενεί χιλιάδες είδη χλωρίδας - αυτοφυή και από όλο τον κόσμο. Περπατήσαμε σε ελικοειδή μονοπάτια, διασχίσαμε πεζογέφυρες και φτάσαμε μέχρι τον καταρράκτη.

Στην επιστροφή χαθήκαμε και βρεθήκαμε να κατηφορίζουμε σε έναν δρόμο που μας έβγαλε στην περιοχή Abanotubani που μεταφράζεται ως «περιοχή των λουτρών». Ο θρύλος λέει ότι οι θειούχες θερμές πηγές ανακαλύφθηκαν τον 5ο αιώνα από τον βασιλιά Vakhtang Gorgasali, όταν κατά τη διάρκεια κυνηγετικής εξόρμησης το γεράκι του έπεσε μέσα σε μία απ’ αυτές. Εντυπωσιασμένος από το ζεστό νερό, ο βασιλιάς αποφάσισε να ιδρύσει τη νέα του πρωτεύουσα σε αυτό ακριβώς το σημείο. Έτσι πήρε και το όνομά της η Τιφλίδα, από τη λέξη «tbili», που σημαίνει «ζεστό μέρος». Πέρα από τα ίδια τα λουτρά, μια βόλτα στην περιοχή καταδεικνύει τις ποικίλες πολιτιστικές επιρροές που έχουν διαμορφώσει την Τιφλίδα ανά τους αιώνες. Ένα μείγμα θρησκευτικών και ιστορικών κτιρίων τόσο κοντά το ένα στο άλλο. Άλλος ένας καταρράκτης ρέει πίσω από τα λουτρά στην περιοχή που είναι γνωστή ως Leghvtakhevi.

Εκδρομές εκτός Τιφλίδας: Mtskheta, Jvari, Uplistsikhe, Gori

Τρίτο πρωινό στη Γεωργία ξεκινήσαμε για ημερήσια εκδρομή που είχαμε κλείσει την προηγούμενη μέρα από την πλατφόρμα Getyourguide. Πρώτη στάση το μοναστήρι Jvari. Ο Χριστιανισμός στη Γεωργία έχει βαθιές ρίζες. Ξεκινά από τον 4ο αιώνα κατόπιν ιεραποστολικής δράσης της Αγίας Νίνας εκ Καππαδοκίας. Οι περισσότεροι Γεωργιανοί είναι Χριστιανοί (σε ποσοστό 88,5%). Jvari σημαίνει σταυρός και λέγεται πως εκεί έστησε τον ξύλινο σταυρό της η Αγία Νίνα. Το μοναστήρι στέκεται στην άκρη ενός ψηλού βράχου στους πρόποδες του οποίου συναντιούνται οι ποταμοί Kura και Aragvi.

Ακριβώς απέναντι εκτείνεται η πόλη Mtskheta που επισκεφθήκαμε στη συνέχεια. Ένας από τους παλαιότερους οικισμούς της Υπερκαυκασίας, η Mtskheta ήταν η πρωτεύουσα της Γεωργίας από τον 2ο έως τον 5ο αιώνα μ.Χ. Εκεί βρίσκεται ο καθεδρικός ναός Svetitskhoveli, τόπος ενθρόνισης των πατριαρχών και ταφής αυτών καθώς και πολλών βασιλιάδων της Γεωργίας. Svetitskhoveli σημαίνει ζωοδόχος στύλος και οι εκδοχές γι’ αυτή την ονομασία είναι πολλές και θα χρειαζόταν ξεχωριστό κείμενο για ν’ αναπτυχθούν. Θα αναφέρω μονάχα πως, όπως πληροφορηθήκαμε από τον ξεναγό μας, ο ναός είναι κτισμένος πάνω από τον τάφο της Αγίας Σιδωνίας μαζί με τον χιτώνα που φορούσε ο Ιησούς στη σταύρωσή του.

Τέλος θρησκευτικού τουρισμού για τη μέρα και επόμενη στάση η Uplistsikhe (Φρούριο του Κυρίου), μια αρχαία σπηλαιοπόλη στην περιοχή Shida Kartli. Η πόλη χρονολογείται από τον 6ο αιώνα π.Χ. και αποτελούσε σημαντικό εμπορικό και πολιτιστικό κέντρο στον «Δρόμο του Μεταξιού». Είναι χτισμένη σε έναν βραχώδη λόφο με θέα στον ποταμό Kura και αποτελείται από ένα σύνθετο δίκτυο σπηλαίων και τούνελ. Η πόλη χρησίμευε ως κατοικία της άρχουσας τάξης, καθώς και ως κέντρο λατρείας και μάθησης. Εκτείνεται σε 19,8 στρέμματα και βρίσκεται περίπου 10 χιλιόμετρα ανατολικά της πόλης Γκόρι που επισκεφθήκαμε στη συνέχεια.

Το Γκόρι είναι ίσως πιο διάσημο ως η γενέτειρα του Ιωσήφ Στάλιν. Η πόλη διαθέτει ένα μουσείο αφιερωμένο στον πρώην Σοβιετικό ηγέτη, το οποίο περιλαμβάνει εκθέματα για τη ζωή του και την ιστορία της Σοβιετικής Ένωσης. Έξω από το μουσείο στέκεται το αλεξίσφαιρο τραίνο με το οποίο ο Στάλιν ταξίδεψε το 1945 στη Γιάλτα για τη δεύτερη σύνοδο κορυφής και τις διαπραγματεύσεις με Ρούσβελτ και Τσόρτσιλ. Λίγο πιο πέρα, το σπίτι όπου γεννήθηκε και έζησε τα πρώτα χρόνια της ζωής του.

Γεωργιανή κουζίνα: Τι να δοκιμάσεις στην Τιφλίδα

Αργά το απόγευμα επιστρέψαμε στην Τιφλίδα – η εκδρομή διήρκησε λίγο παραπάνω από εννέα ώρες. Σύντομη ξεκούραση και δείπνο στο εστιατόριο Pasanauri (ένα από τα πέντε της αλυσίδας που βρίσκονται στην πόλη). Το όνομα προέρχεται από μια μικρή πόλη περίπου 90 χιλιόμετρα βόρεια της Τιφλίδας που θεωρείται η γενέτειρα των Khinkali, των γεωργιανών ντάμπλινγκ. Ζυμαρένια πουγκιά γεμιστά με κρέας, ψάρι, τυρί ή λαχανικά και πολλά μπαχαρικά. Δοκιμάσαμε αρκετά τις μέρες που μείναμε εκεί όπως και κάμποσα Khachapuri, κάτι μεταξύ τυρόπιτας και πίτσας. Κάποια έχουν γέμιση φασόλια, άλλα πατάτα και ένα απ’ αυτά μοιάζει με πεϊνιρλί σε σχήμα βάρκας με κρόκο μελάτου αυγού και ένα κομμάτι βούτυρο να επιπλέει στο λιωμένο τυρί.

Το Kharcho είναι άλλο ένα πιάτο που γευτήκαμε, βοδινό συνήθως κρέας σε κόκκινη σάλτσα με πουρέ δαμάσκηνου και αλεσμένα καρύδια. Τα ξηροκάρπια βρίσκουν πολλές εφαρμογές στη γεωργιανή κουζίνα και στη ζαχαροπλαστική. Από το παραδοσιακό Churchkhela (ξηροί καρποί περασμένοι σε σπάγκο και μαγειρεμένοι σε ένα πηχτό μείγμα χυμού σταφυλιών με αλεύρι, έως το Gozinaki (μπάρες καραμελωμένων καρυδιών με μέλι). Το κόστος ενός πλήρους γεύματος δύσκολα ξεπερνά τα 15-20 ευρώ ανά άτομο.

Ψώνια και τοπικά προϊόντα στο κέντρο της πόλης

Τέταρτη και τελευταία μέρα στην πόλη ξεκινήσαμε την περιήγησή μας από την πλατεία Meidani όπου πριν από αιώνες, οι έμποροι συγκεντρώνονταν για να ανταλλάξουν τα αγαθά τους. Και σήμερα μια πληθώρα προϊόντων είναι διαθέσιμη για τους τουρίστες στα γύρω μαγαζιά και την υπόγεια αγορά. Διασχίζοντας τη γέφυρα Metekhi φτάσαμε στην ομώνυμη εκκλησία. Αφιερωμένη στη Γέννηση της Θεοτόκου, βρίσκεται σε ένα βραχώδες ύψωμα με θέα στον ποταμό Kura. Κοντά της δεσπόζει ένα μπρούτζινο άγαλμα, φόρος τιμής στον ιδρυτή της πόλης, βασιλιά Vakhtang Gorgasali που τον αναπαριστά έφιππο και μεγαλοπρεπή.

Περπατώντας κατά μήκος του ποταμού βρεθήκαμε στη μονή καλογραιών King David, όπου ξεκουραστήκαμε προτού ανηφορήσουμε ως τον καθεδρικό ναό της Αγίας Τριάδας (Sameba) στην ιστορική περιοχή Avlabari. Η κατασκευή του ξεκίνησε το 1995 και ολοκληρώθηκε το 2004.Ένας συνδυασμός παραδοσιακής γεωργιανής και σύγχρονης αρχιτεκτονικής με τον χαρακτηριστικό χρυσό τρούλο του, φτάνει τα 101 μέτρα ύψος και μπορεί να φιλοξενήσει έως και 15.000 άτομα.

Στο Café Natra που βρίσκεται δίπλα σε μία από τις εισόδους του ναού δοκίμασα μαζί με τον καφέ και το ομώνυμο γλυκό τους, έναν ζυμαρένιο κύλινδρο γεμιστό με καρύδια και κανέλα και στο πλάι Churchkhela και Gozinaki. Πήρα και μερικές κουταλιές από τα Medoki (κέικ μελιού) που προτίμησαν οι άλλοι.

Το υπόλοιπο της ημέρας ήταν αφιερωμένο στο shopping. Οι ματιές μας είχαν πέσει και τις προηγούμενες μέρες σε βιτρίνες με ιδιαίτερα ρούχα Γεωργιανών σχεδιαστών. Στο πολυκατάστημα Galleria ανακάλυψα μια γωνιά αφιερωμένη σε κάποιους από αυτούς σε τιμές που με οδήγησαν στο να ξεπεράσω ελαφρά τα επιτρεπόμενα κιλά της βαλίτσας μου για την επιστροφή.

Δοκιμάσαμε και γεωργιανά κρασιά εκείνη τη μέρα. Η Γεωργία είναι από τις παλαιότερες οινοπαραγωγικές περιοχές στον κόσμο. Λέγεται ότι η παραγωγή ξεκίνησε τυχαία πριν από 8.000 χρόνια. Στη διασταύρωση της ανατολικής Ευρώπης και της δυτικής Ασίας, η Γεωργία έχει 12 διαφορετικές κλιματικές ζώνες και 49 τύπους εδάφους. Μέχρι σήμερα, έχουν καλλιεργηθεί πάνω από 500 διαφορετικές ποικιλίες σταφυλιών. Σε γευσιγνωσία οίνου απολαύσαμε μεταξύ άλλων Mukuzani από σταφύλια Saperavi και Chacha (γεωργιανή γκράπα). Ο σομελιέ μας πληροφόρησε ότι οι Γεωργιανοί αποκαλούν τη χώρα τους Sakartvelo, όρος που προέρχεται από το αρχαίο γεωργιανό βασίλειο του Κάρτλι και την Ελλάδα Saberdzneti όρος που προήλθε από τη γεωργιανή λέξη brdzeni-θυμάστε;- και σημαίνει η γη όπου κατοικούν οι σοφοί.

Σοφά ποιήσαμε και επισκεφθήκαμε τη Γεωργία. Σοφά θα πράξουμε να την επισκεφθούμε ξανά. Είναι τόσα αυτά που δεν προλάβαμε να δούμε και να κάνουμε.