Διακοπές στην Πρίστινα

Σαν σχολική έκθεση. Το φετινό καλοκαίρι ήταν διαφορετικό από τα προηγούμενα. Οι μουσικές του Μπρέγκοβιτς. Το «Underground» του Κουστουρίτσα. Ένα καταπράσινος χορός, ένα γλέντι που δεν λέει να τελειώσει. Φύση σαν φίδι που ξετυλίγεται και ξετυλίγεται. Όμορφα, τακτοποιημένα χωριά. 

Πρώτος σταθμός, Βελιγράδι. Αυτή η πόλη έχει μια ανεξήγητη ενέργεια. Από το παράθυρο του ξενοδοχείου στο κέντρο δεν χορταίνω να ρουφάω τις εικόνες της. Την κίνησή της. Νεοκλασικά κτίρια, ψηλά μπλλλοκ (με βαρύ «λ») και ουρανοξύστες, ανάμεσά τους πάρκα και η εντυπωσιακή συνάντηση του Σάβα με τον Δούναβη. Παρά την υγρασία και τη ζέστη η βόλτα με το ποταμόπλοιο αποζημιώνει. Στο μακρύ πεζόδρομο Κνεζ Μιχαήλοβα τα κτίρια του 19ου αιώνα κάνουν το περπάτημα απόλαυση. Πολλά και ενδιαφέροντα βιβλιοπωλεία. Ναι, πολλά βιβλιοπωλεία. Καφέ, ξενοδοχεία. Στο Μπέτον Χάλα, στις αποβάθρες του Σάβα μια συστάδα από όμορφα εστιατόρια, μπαράκια και καφετέριες. Όλα παλιές αποθήκες. Και μια ηρεμία. Χωρίς άγχος, χωρίς ιδρώτα. Την ίδια περίοδο η Αθήνα μουγκρίζει από τον καύσωνα, στο Βελιγράδι έχει λίγη ζέστη. Αυτή η πόλη έχει χαρακτήρα. Και είναι αληθινά όμορφη. 

Διανύοντας χιλιόμετρα με έλατα και άγρια φύση και μετά από συνεχείς ελέγχους και σφραγίδες (στην ΕΕ έχουμε ξεμάθει) στα σύνορα, το Σεράγεβο σε καλωσορίζει σε μια κοιλάδα στεφανωμένη από καταπράσινους λόφους. Η Ιερουσαλήμ της Ευρώπης, σε μια βόλτα συναντάς καθολικό ναό, συναγωγή και τζαμί, η ατμόσφαιρα μυρίζει κάφα, τον αρωματικό βοσνιακό καφέ, και λουκούμι τριαντάφυλλο. Το Σεράγεβο είναι μαγευτικό και ταλαιπωρημένο. Το βλέπεις. Βλέπεις σε κάποια κτίρια τρύπες από τα πυροβόλα στους τοίχους. Παρά τις πληγές της που κλείνουν σιγά-σιγά παραμένε μια αριστοκρατική πόλη, με το ποτάμι της, τις γέφυρές της. Και το παρελθόν να φυσά ανάμεσα. Σε ένα σημείο του ποταμού Μιλιάκα, στη γωνία της οθωμανικής Latin Bridge, στα όρια με την Παλιά Πόλη, μια ταμπέλα θυμίζει ότι στο σημείο αυτό δολοφονήθηκε το 1914 ο αρχιδούκας της Αυστρίας Φραγκίσκος Φερδινάνδος, πυροδοτώντας την έναρξη του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Αυτά τα λίγα για Σεράγεβο και τη μοναδικά καταπράσινη Βοσνία-Ερζεγοβίνη. Από τη γιουροβίζιον είχα το απωθημένο. Ακουγόταν κάπως εξωτική. Βοσνία-Ερζεγοβίνη ντουζ πουά. Χιλιόμετρα με έλατα. Τύφλα να ’χει η Ελβετία. 

Και κάπου εδώ το ταξίδι τελειώνει στο Κόσοβο, που δεν το λες και τρελό προορισμό. Και όμως αποδείχθηκε τρελός προορισμός. Το Κόσοβο έχει πλάκα. Έχει τον δικό του αέρα. Πρώτα από όλα τα χάνεις από την οργιώδη ανοικοδόμηση. Νεόδμητες μονοκατοικίες με έξι έως 10 δωμάτια στα προάστια, στα χωριά, παντού. Χιλιάδες επί χιλιάδων να ανεγείρονται. Στην πρωτεύουσα υψώνονται καινούριοι, πελώριοι και μάλλον τρομακτικοί ουρανοξύστες. Τέτοια ανοικοδόμηση …δεν υπάρχει. Οι ομοιότητες μεταξύ Πρίστινας και ελληνικών πόλεων, πάρα πολλές. Σου θυμίζει Ελλάδα. Κάτι που δεν σου θύμιζε το Βελιγράδι και το Σεράγεβο. Η έκρηξη ανοικοδόμησης και ανάπτυξης οφείλεται κατά κύριο λόγο στα χρήματα που στέλνουν οι Κοσοβάροι που έχουν μεταναστεύσει και εργάζονται στο εξωτερικό. Οι κάτοικοι εξαιρετικά φιλικοί και το βουλεβάρτο της μητέρας Τερέζας με κοσμοπολίτικη εσάνς, ένα πολυτελές ξενοδοχείο, το κτίριο που στεγάζεται η κυβέρνηση, πολλά καφέ, ένα πελώριο πανό με τον Ιμπραήμ Ρουγκόβα και έναν από τους καλύτερους εσπρέσο που έχω πιει. Οι ίδιοι υποστηρίζουν ότι σερβίρουν τον καλύτερο μακιάτο του κόσμου.