Οι παράξενες πεποιθήσεις των Χριστιανών για τη σεξουαλική επαφή: ένα νέο τολμηρό βιβλίο

Οι πρώτοι Χριστιανοί ήταν πολύ σαφείς σε ορισμένα θέματα. Γνώριζαν ότι το Άγιο Πνεύμα είχε επισκεφθεί την Παναγία και λίγο μετά η Χάρη της ήταν έγκυος, χωρίς ποτέ να αμφισβητηθεί η παρθενία της.

Εκείνο που δεν ήταν σαφές, ούτε στους πρώτους Χριστιανούς, ήταν το πώς μπορούσαν να ισχύουν και τα δύο, ταυτοχρόνως.

Οι θεολόγοι άρχισαν να επιλύουν αυτό το αίνιγμα με έντονες συζητήσεις και μια υγιή αδιαφορία για τη βιολογία. Ο Θεός θα μπορούσε να έχει αφήσει τον σπόρο του Υιού του στη Μαρία μέσω των ματιών της, σύμφωνα με ένα κείμενο. Ένας άλλος μελετητής πίστευε ότι είχε εισέλθει μέσω του αυτιού της. Ένας τρίτος πρότεινε ότι είχε γονιμοποιήσει τη Μαρία μέσω της μύτης της – κάτι που ήταν ευρηματικό, αν και δύσκολο να το κάνει εικόνας κάποιος, ακομα και πολύ πολύ πιστός.

Όπως παρατηρεί και ο Diarmaid MacCulloch στη μελέτη του με τίτλο ‘’Lower than the Angels: A History of Sex and Christianity’’ (σ.σ.: Χαμηλότερα από τους Αγγέλους: Μια ιστορία για το Σεξ και τον Χριστιανισμό), ο Θεός είναι περίεργος όσον αφορά την ανθρώπινη σεξουαλική δραστηριότητα. Αν όλη αυτή η παραδοξότητα επηρέαζε μόνο τους πιστούς, θα ήταν αρκετά σημαντική. Με περισσότερους από 2 δισεκατομμύρια πιστούς, ο Χριστιανισμός είναι η μεγαλύτερη θρησκεία στον κόσμο και – αν και μπορεί να μην φαίνεται πάντα έτσι στον υπερφίαλο εκκοσμικευμένο Δυτικό κόσμο – εξακολουθεί να αναπτύσσεται σε πολλές περιοχές.

Αλλά οι σεξουαλικές εμμονές του Χριστιανισμού – σε όλα τα θέματα, από την αγαμία έως την αντισύλληψη, την ομοφυλοφιλία και άλλα – έχουν συνέπειες πέρα από το ποίμνιο.

Και οι σύγχρονοι Χριστιανοί πόσα πραγματικά γνωρίζουν για το σεξ;

Στην Αμερική, η άμβλωση θα μπορούσε να επηρεάσει τις εκλογές. Στη Ρωσία, ο Βλαντιμίρ Πούτιν υπέγραψε νομοθεσία κατά των «μη παραδοσιακών σεξουαλικών σχέσεων». Στη Βρετανία, μαίνεται μια διαμάχη για την κατάργηση των περιορισμών στην άμβλωση. Αυτή είναι μια καλή στιγμή για να προσπαθήσουμε να κατανοήσουμε το σεξ και τον Χριστιανισμό.

Οι σύγχρονοι χριστιανοί συχνά αναζητούν στη Βίβλο σαφείς απαντήσεις σε ερωτήματα σχετικά με το σεξ. Ωστόσο, είναι αδύνατο να βρεθούν σαφείς απαντήσεις, υποστηρίζει ο MacCulloch, ακαδημαϊκός του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης και από τους πλέον σοβαρούς μελετητές της επίδρασης του χριστιανισμού στη σύγχρονη ζωή ανά τον κόσμο. Τα ογκώδη βιβλία του MacCulloch για τον χριστιανισμό είναι σχεδόν πάντα μεγάλη υπόθεση, κερδίζοντας βραβεία και πρωταγωνιστικούς ρόλους σε τηλεοπτικές σειρές.

Το πρόβλημα είναι ότι η Βίβλος, η οποία περιλαμβάνει περίπου 60 βιβλία που συντάχθηκαν σε μια περίοδο χιλιετίας και πλέον, είναι λιγότερο ένα βιβλίο και περισσότερο μια βιβλιοθήκη — και παρουσιάζει ένα αντίστοιχα ευρύ φάσμα νοοτροπιών για τις σεξουαλικές σχέσεις μεταξύ των ανθρώπων. Για την ακρίβεια, υπάρχουν αναφορές σε μονογαμικούς γάμους, πολυγαμικούς γάμους, βιασμούς, πικάντικη ποίηση, καταδίκες της ομοφυλοφιλίας και τρυφερές περιγραφές του πάθους ενός άνδρα για τον άνδρα εραστή του. Υπάρχει, γράφει ο MacCulloch, «κάτι τέτοιο όπως μια ενιαία χριστιανική θεολογία του σεξ».

Όχι ότι μια τέτοια άβολη αλήθεια έχει εμποδίσει ποτέ τους χριστιανούς να καταληφθούν από ιερή οργή για όσους θεωρούν ότι αποκλίνουν από αυτήν. Από εκείνους που έκαψαν «σοδομίτες» στην πυρά τον 12ο αιώνα έως εκείνους που κατακρίνουν τους «παρεκκλίνοντες» στα κοινωνικά μέσα σήμερα, οι χριστιανοί έχουν τη συνήθεια να οργίζονται με αυτά τα θέματα. Ενώ κάποτε διαφωνούσαν με τη θεωρία της μετενσάρκωσης, τώρα είναι πολύ πιο πιθανό να διαφωνούν για θέματα τρανς ατόμων ή άλλα που αφορούν το φάσμα του φύλου, σημειώνει ο κ. MacCulloch.

Έχει δίκιο: ολόκληρη η Αγγλικανική Κοινότητα, η τρίτη μεγαλύτερη ομάδα χριστιανικών εκκλησιών (μετά τη Ρωμαιοκαθολική και την Ανατολική Ορθόδοξη), κινδυνεύει εδώ και χρόνια από σχίσμα. Τα μέλη της διαφωνούν για το αν πρέπει να επιτρέπονται οι γάμοι ομοφυλοφίλων στις εκκλησίες. Προσθέστε σε αυτό τον τρόμο και την έκταση της σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών από καθολικούς ιερείς (άπειρα τα περιστατικά μέσα στα χρόνια...), καθώς και τις διαμάχες για την αντισύλληψη, την άμβλωση και τη χειροτονία των γυναικών, και είναι εύκολο να καταλάβει κανείς γιατί ο MacCulloch γράφει ότι το φύλο και το γένος προκαλούν σήμερα περισσότερες διαμάχες εντός της εκκλησίας από ό,τι «σε οποιαδήποτε άλλη περίοδο των τελευταίων δύο χιλιετιών της χριστιανικής ζωής».

Κάθε θρησκεία είναι σχεδόν τυχαία συσσώρευση όσο και πραγματική δογματική διδασκαλία. Οι σεξουαλικές εμμονές του Χριστιανισμού δεν διαφέρουν. Πολλά από αυτά που «ξέρουν» οι άνθρωποι για τον Χριστιανισμό είναι, για να το θέσουμε ήπια, δύσκολο να βρεθούν στη Βίβλο. Για παράδειγμα, δεν υπήρχε μήλο στην Εδέμ (υποτίθεται ότι προέκυψε από ένα λογοπαίγνιο του μεταφραστή: οι λέξεις για «μήλο» και «κακό» είναι σχεδόν πανομοιότυπες στα λατινικά). Ως φλογερός τόπος βασανιστηρίων, η κόλαση είναι επίσης σχεδόν εντελώς απούσα από τις σελίδες της Καινής Διαθήκης.

Οι χριστιανοί μπορεί να έχουν μιλήσει επί αιώνες για το σεξ, την αγαμία και την ομοφυλοφιλία, αλλά, στην πραγματικότητα, ο Ιησούς είχε ελάχιστα να πει για οποιοδήποτε από αυτά τα θέματα. Αν και καταδίκαζε με σφοδρότητα τους άπληστους ανθρώπους, δεν είχε απολύτως τίποτα να πει για τους ομοφυλόφιλους. Ωστόσο, όπως εύστοχα επισήμανε ένας σύγχρονος θεολόγος, «κανένα μεσαιωνικό κράτος δεν έκαψε τους άπληστους στην πυρά». Ομοίως, δεν υπάρχουν πολλά στοιχεία για τις χριστιανικές «οικογενειακές αξίες» στη ζωή αυτού του άνδρα, ο οποίος ήταν αγενής προς τη μητέρα του και ο ίδιος δεν παντρεύτηκε ποτέ.

Ο χριστιανισμός και οι παρεξηγήσεις του για τον γάμο και τις σχέσεις των ανθρώπων

Η παράξενη στάση του Χριστιανισμού απέναντι στο σεξ και την οικογένεια μπορεί να αποδοθεί, εν μέρει, στην παράξενη αρχή της ζωής του Χριστού. Η σχέση μεταξύ της Μαρίας, του Ιωσήφ και του Θεού ήταν αρκετά ασυνήθιστη για τη Μαρία και δεν ήταν και πολύ ευχάριστη για τον Ιωσήφ. Ενώ όλα αυτά συνέβαιναν μεταξύ της αρραβωνιαστικιάς του και του Θεού, ο Άγιος Ιωσήφ έπρεπε να παραμείνει στο περιθώριο – μερικές φορές αισιόδοξος, άλλες φορές ενοχλημένος, και τελικά αγιοποιημένος. Σπάνια ένας άνθρωπος άξιζε περισσότερο την αγιοσύνη του. Υπήρχαν, όπως το θέτει ο συγγραφέας, «τρεις σε αυτόν τον γάμο, οπότε ήταν λίγο θεολογικά συνωστισμένος».

Για να κατανοήσει από πού προέρχονται οι διάφορες σεξουαλικές αναστολές των χριστιανών, ο ακαδημαϊκός κάνει μια γρήγορη περιήγηση στους ήρωες και τους κακούς δύο χιλιετιών χριστιανικής θεολογίας, από τον Άγιο Παύλο (του οποίου οι οργισμένες επιστολές ενέπνευσαν αιώνες ομοφοβίας), μέσω του Αγίου Ιερώνυμου (που υπερασπίστηκε την αγαμία) και του Αγίου Αυγουστίνου (ο οποίος, αφού έζησε μια ζωή γεμάτη απολαύσεις στην Καρχηδόνα, συνέβαλε στη διαφθορά των επόμενων 16 αιώνων των χριστιανών με τη διδασκαλία του για το προπατορικό αμάρτημα). Τα πράγματα τελικά φωτίζονται λίγο με τον ανθρωπιστή λόγιο Έρασμο, ο οποίος το 1518 δημοσίευσε ένα φυλλάδιο που υπερασπιζόταν τις απολαύσεις του γάμου, αφιερωμένο σε έναν προστάτη με το απίθανο, αν και αξεπέραστο, όνομα «Λόρδος Μαουνττζόι».

Ο MacCulloch προσφέρει και άλλες παρόμοιες ενδιαφέρουσες πληροφορίες. Είναι, για παράδειγμα, ενδιαφέρον να μάθουμε ότι η λέξη «buggery» (σοδομισμός) είναι παραφθορά της λέξης «Bulgarian» (Βούλγαρος), επειδή οι μεσαιωνικοί Χριστιανοί κατηγορούσαν για αυτό τους αιρετικούς που θεωρούσαν ότι προέρχονταν από τη Βουλγαρία.

Ωστόσο, μεγάλο μέρος αυτού του βιβλίου είναι πολύ βαρύ. Το μεγάλο πλεονέκτημα του MacCulloch είναι ότι διαθέτει αρκετές γνώσεις γύρω από τον χριστιανισμό και το μεγάλο μειονέκτημα ότι τα έχει γράψει όλα, σε 497 σελίδες, με πολύ μικρά γράμματα. Αναμφίβολα, υπάρχουν κάποιοι που θα ενθουσιαστούν όταν ανακαλύψουν ότι το 451 μ.Χ., στο Σύνοδο της Χαλκηδόνας, μια μη Χαλκηδονική εκκλησία «υπερήφανα προσχώρησε στη «δυοφυσική» θεολογία του εκτοπισμένου Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως Νεστόριου». Πολλοί περισσότεροι θα μείνουν με απορίες.

Έχει σημασία το γεγονός ότι πολλοί θα αγοράσουν το βιβλίο του για να λύσουν απορίες, αλλά ίσως δεν θα το τελειώσουν; Η στάση των χριστιανών απέναντι στο σεξ είναι τόσο σημαντική στην παγκόσμια πολιτική αυτή τη στιγμή. Αλλά φαίνεται λάθος να θεωρούμε αυτή την ιδιαιτερότητα απέναντι στο σεξ ως κάτι το απόλυτα φυσιολογικό. Γιατί οι Αμερικανοί συντηρητικοί καταπατούν τα αναπαραγωγικά δικαιώματα των γυναικών; Γιατί η Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία καταδικάζει την ομοφυλοφιλία; Τα γραπτά του Αγίου Αυγουστίνου και του Αγίου Παύλου προσφέρουν μια απάντηση. Ίσως μια απλούστερη απάντηση παρέχεται από το παλιό ρητό ότι όλα στον κόσμο έχουν να κάνουν με το σεξ, εκτός από το σεξ, το οποίο έχει να κάνει με την εξουσία. Η χριστιανική εκκλησία, η οποία έχει περιγραφεί ως η πιο ισχυρή διωκτική δύναμη που έχει δει ποτέ ο κόσμος, το γνωρίζει αυτό καλά.

ΠΗΓΗ: The Economist