«Καμπανάκι» από τον ΟΗΕ: Η υπερθέρμανση θα ξεπεράσει τους 1,8°C - «Δεν υπάρχουν καλά σενάρια»

Η υπερθέρμανση του πλανήτη θα φτάσει τουλάχιστον τους 1,8°C ακόμη και στο πιο αισιόδοξο μελλοντικό σενάριο, ξεπερνώντας κατά πολύ τον στόχο των 1,5°C της Συμφωνίας του Παρισιού, σύμφωνα με έκθεση του ΟΗΕ. Η έκθεση προειδοποιεί ότι κάθε κλάσμα επιπλέον αύξησης της θερμοκρασίας εντείνει τα καταστροφικά ακραία καιρικά φαινόμενα, την τήξη των παγετώνων, την απώλεια οικοσυστημάτων, καθώς και την καταβύθιση νησιών και παράκτιων πόλεων.

Η έκθεση του Περιβαλλοντικού Προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών (UNEP), που έχει την έδρα του στο Ναϊρόμπι, επιβεβαιώνει ότι η υπέρβαση του στόχου του 1,5°C, ο οποίος κατοχυρώθηκε στη σημαντική Συμφωνία του Παρισιού του 2015, είναι πλέον «αναπόφευκτη» και, παρά την πρόοδο που έχει σημειωθεί στην αντιμετώπιση της ανθρωπογενούς κλιματικής κρίσης που προκαλείται από την καύση ορυκτών καυσίμων, πιθανότατα θα συμβεί μέσα στα επόμενα χρόνια.

Αύξηση της θερμοκρασίας έως και 3°C σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα θα μπορούσε να οδηγήσει τους παγετώνες να χάσουν περισσότερο από το ένα τέταρτο της μάζας τους έως το 2100, προκαλώντας άνοδο της στάθμης της θάλασσας έως και κατά 13 εκατοστά. Η παγκόσμια παραγωγή τροφίμων θα μπορούσε να μειωθεί έως και 14% μέχρι το 2050, εάν δεν εφαρμοστούν αποτελεσματικές στρατηγικές προσαρμογής. Η ανθρώπινη υγεία, οι υδάτινοι πόροι, η φύση, οι πόλεις, οι υποδομές και οι οικονομίες θα μπορούσαν να υποστούν σοβαρές ζημιές. Ορισμένες από τις απώλειες θα ήταν μη αναστρέψιμες. Πολλές κοινότητες ενδέχεται να αναγκαστούν να μετακινηθούν ή να αλλάξουν τον τρόπο με τον οποίο εξασφαλίζουν τα προς το ζην.

Αύξηση της θερμοκρασίας: Ο στόχος των μηδενικών καθαρών εκπομπών 

Σύμφωνα με την έκθεση, η μεγαλύτερη ελπίδα της ανθρωπότητας για τον περιορισμό των επιπτώσεων είναι η υιοθέτηση μιας πορείας «υπέρβασης, κορύφωσης και υποχώρησης» της θερμοκρασίας. Αυτό απαιτεί άμεση και διαρκή μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, σε συνδυασμό με μέτρα για την απομάκρυνση διοξειδίου του άνθρακα από την ατμόσφαιρα.

Η έκθεση χαρακτηρίζει τον στόχο των μηδενικών καθαρών εκπομπών – ο οποίος γίνεται ολοένα και πιο πολιτικά αμφιλεγόμενος σε ορισμένες χώρες – «απαραίτητο ορόσημο που δεν μπορεί να παρακαμφθεί». Παράλληλα, υπογραμμίζει ότι η απομάκρυνση διοξειδίου του άνθρακα, μέσω μέτρων όπως η δημιουργία τεράστιων νέων δασικών εκτάσεων, πρέπει να πραγματοποιείται παράλληλα και όχι ως εναλλακτική λύση στη δραστική μείωση της ρύπανσης από τα ορυκτά καύσιμα.

Κρίσιμο είναι το συμπέρασμα των συντακτών της έκθεσης, με τίτλο «Limiting Overshoot», ότι η μέση παγκόσμια θερμοκρασία μπορεί να επιστρέψει στους 1,5°C μέσα σε αυτόν τον αιώνα μόνο εφόσον η υπερθέρμανση παραμείνει κάτω από περίπου 1,8°C. Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι η ικανότητα της φύσης να αποθηκεύει άνθρακα παραμένει αβέβαιη και θα περιορίζεται όσο αυξάνεται η θερμοκρασία του πλανήτη.

Ο πρόεδρος του Παλάου, Σουράνγκελ Γουίπς Τζούνιορ, ο οποίος φιλοξενεί αυτή την εβδομάδα περιφερειακούς ηγέτες, μεταξύ των οποίων και τον Αυστραλό πρωθυπουργό Άντονι Αλμπανέζε, για τη σύνοδο του Φόρουμ των Νησιών του Ειρηνικού με επίκεντρο την ασφάλεια και το κλίμα, χαρακτήρισε την έκθεση «μια στιγμή καμπής για τον πλανήτη». «Είναι δύσκολο να υπερτιμήσουμε το βάθος του συναισθήματος για όσους από εμάς βρίσκονται στην πρώτη γραμμή, αφού έχουμε δώσει τόσο μεγάλη μάχη για να βρεθεί το όριο του 1,5°C στο επίκεντρο της Συμφωνίας του Παρισιού», δήλωσε ο Γουίπς.

«Χρειαζόμαστε μια επείγουσα και πρωτοφανή αύξηση της πολιτικής βούλησης και των επενδύσεων για ένα κλιματικά ασφαλές μέλλον. Κανείς δεν μπορεί να διαβάσει αυτή την έκθεση και να καταλήξει σε διαφορετικό συμπέρασμα».

Ο Βίσαλ Πρασάντ, από την οργάνωση Pacific Island Students Fighting Climate Change, δήλωσε ότι η έκθεση προκαλεί τρόμο στους νέους των χωρών του Ειρηνικού. «Το Διεθνές Δικαστήριο έχει καταστήσει σαφές – η διατήρηση της θερμοκρασίας στους 1,5°C δεν είναι επιλογή, αλλά νομική υποχρέωση», είπε. «Δεν ζητάμε την καλή σας διάθεση. Δεν σας παρακαλάμε. Σας λέμε τι απαιτεί από εσάς το διεθνές δίκαιο. Σταματήστε την επέκταση των ορυκτών καυσίμων. Τα εταιρικά σας κέρδη δεν μπορεί να επιτρέπεται να εξαφανίσουν το μέλλον μας».

Η εκτελεστική διευθύντρια του UNEP, Ίνγκερ Άντερσεν, δήλωσε ότι το μέλλον «θα φέρει πολλές άγνωστες παραμέτρους», όμως οι ακραίοι καύσωνες – όπως εκείνοι που κατέρριψαν ρεκόρ και επιδείνωσαν τις πυρκαγιές και την ξηρασία αυτό το καλοκαίρι στο βόρειο ημισφαίριο – αποδεικνύουν ήδη ότι οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής θα «χτυπούν ταχύτερα, θα είναι σφοδρότερες και θα διαρκούν περισσότερο».

«Πρέπει να δράσουμε με επείγοντα χαρακτήρα και αποφασιστικότητα. Κάθε κλάσμα βαθμού που αποφεύγουμε, κάθε χρόνος κατά τον οποίο περιορίζουμε την περίοδο υπέρβασης και κάθε μέτρο προσαρμογής που λαμβάνουμε θα σώζει ζωές, θα προστατεύει τα οικοσυστήματα και θα περιορίζει τις οικονομικές απώλειες», δήλωσε στους δημοσιογράφους.

Η καθηγήτρια Ντέμπρα Ρόμπερτς, μία από τις συντάκτριες της έκθεσης και συμπρόεδρος της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC), δήλωσε ότι ένα από τα βασικά μηνύματα είναι πως «οι κανόνες του παιχνιδιού πλέον αλλάζουν».

Σύμφωνα με την έκθεση, οι υφιστάμενες εθνικές πολιτικές αναμένεται να οδηγήσουν σε υπερθέρμανση τουλάχιστον 2,3°C. Ωστόσο, θα εξακολουθούσε να είναι δυνατό να περιοριστεί η αύξηση κάτω από τους 2°C, εφόσον οι χώρες τηρήσουν τις δεσμεύσεις τους για μηδενικές καθαρές εκπομπές έως τα μέσα του αιώνα.

Ο καθηγητής Ρίτσαρντ Μπετς, από το Πανεπιστήμιο του Έξετερ και τη βρετανική Μετεωρολογική Υπηρεσία (Met Office), και ένας ακόμη από τους συντάκτες της έκθεσης, δήλωσε ότι η καταστροφική πλημμύρα που προκλήθηκε από την κατάρρευση βράχων και παγετώνων στο Νεπάλ και την Κίνα αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του γιατί ο κόσμος πρέπει να περιορίσει την υπέρβαση της θερμοκρασίας και να επιστρέψει στον στόχο του 1,5°C. «Το συγκεκριμένο γεγονός είναι προφανώς πολύ σύνθετο, όμως είμαστε δεσμευμένοι στην απώλεια των παγετώνων», είπε. «Μπορούμε να εμποδίσουμε την κατάσταση να γίνει πολύ χειρότερη, μειώνοντας τις εκπομπές και περιορίζοντας το μέγεθος της υπερθέρμανσης».

Πηγή: The Guardian