Δραματικές προβλέψεις Βρετανών μετεωρολόγων για «το πιο έντονο Ελ Νίνιο εδώ και έναν αιώνα»

Ένα από τα ισχυρότερα φαινόμενα El Niño που έχουν καταγραφεί βρίσκεται σε εξέλιξη στον Ειρηνικό Ωκεανό, προκαλώντας ανησυχία στους επιστήμονες για τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει το επόμενο διάστημα στο παγκόσμιο κλίμα. Το βρετανικό Met Office εκτιμά ότι το φαινόμενο ενδέχεται να εξελιχθεί στο ισχυρότερο που έχει καταγραφεί στη σύγχρονη εποχή, ενώ αυξάνονται οι πιθανότητες το 2027 να αναδειχθεί στην θερμότερη χρονιά που έχει καταγραφεί ποτέ.

Για την Ελλάδα, οι επιπτώσεις του El Niño δεν είναι άμεσες ούτε μπορούν να προβλεφθούν με ακρίβεια από τώρα. Ωστόσο, το φαινόμενο επηρεάζει την κυκλοφορία της ατμόσφαιρας σε ολόκληρο τον πλανήτη και μπορεί να μεταβάλει τα μοτίβα θερμοκρασίας και βροχοπτώσεων σε πολλές περιοχές, μεταξύ των οποίων και η Ευρώπη.

Τι είναι το El Niño

Το El Niño είναι ένα φυσικό κλιματικό φαινόμενο που εμφανίζεται συνήθως κάθε δύο έως επτά χρόνια και διαρκεί περίπου έναν χρόνο. Προκαλείται όταν οι εμπορικοί άνεμοι στον τροπικό Ειρηνικό εξασθενούν ή αλλάζουν κατεύθυνση, επιτρέποντας σε μεγάλες ποσότητες θερμού νερού να κινηθούν προς τα ανατολικά.

Η θερμότητα που απελευθερώνεται από τον ωκεανό στην ατμόσφαιρα επηρεάζει την παγκόσμια ατμοσφαιρική κυκλοφορία και, κατ’ επέκταση, τα καιρικά συστήματα σε μεγάλες αποστάσεις από τον Ειρηνικό.

Οι τρέχουσες μετρήσεις δείχνουν ότι η θερμοκρασία της επιφάνειας του Ειρηνικού βρίσκεται ήδη περισσότερο από 2 βαθμούς Κελσίου πάνω από τα κανονικά επίπεδα σε συγκεκριμένες περιοχές. Οι προβλέψεις του Met Office δείχνουν ότι η απόκλιση μπορεί να ξεπεράσει τους 3 βαθμούς Κελσίου όταν το φαινόμενο φτάσει στην κορύφωσή του.

Εάν επιβεβαιωθούν οι εκτιμήσεις, θα πρόκειται για ένα πρωτοφανές επεισόδιο στα δεδομένα από το 1950 και πιθανότατα για το ισχυρότερο των τελευταίων πολλών δεκαετιών.

Τι σημαίνει για τον κόσμο

Το El Niño δεν προκαλεί παντού τις ίδιες συνθήκες. Ανάλογα με την περιοχή, μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο ξηρασίας, ισχυρών βροχοπτώσεων, πλημμυρών, πυρκαγιών ή ακραίων θερμοκρασιών.

Σε περιοχές της Νότιας Αμερικής και της Αυστραλίας, για παράδειγμα, αυξάνεται ο κίνδυνος ξηρασίας και πυρκαγιών, ενώ το Περού, ο Ισημερινός και τμήματα των νότιων ΗΠΑ μπορεί να αντιμετωπίσουν περισσότερες βροχοπτώσεις και πλημμύρες.

Παράλληλα, το φαινόμενο έχει ήδη συνδεθεί με χαμηλότερες από τις κανονικές βροχοπτώσεις σε τμήματα της Νότιας Ασίας. Οι αλλαγές αυτές δεν αφορούν μόνο τον καιρό, αλλά μπορούν να επηρεάσουν την αγροτική παραγωγή και τις τιμές βασικών προϊόντων, όπως ο καφές, το ρύζι και το κακάο.

Ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας του ΟΗΕ έχει προειδοποιήσει ότι ένα ιδιαίτερα ισχυρό El Niño μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο σοβαρής επισιτιστικής ανασφάλειας για δεκάδες εκατομμύρια ανθρώπους σε ευάλωτες χώρες.

Τι μπορεί να σημαίνει για την Ελλάδα;

Η Ελλάδα βρίσκεται αρκετά μακριά από την περιοχή όπου εκδηλώνεται το El Niño και οι επιπτώσεις του στη χώρα μας είναι πολύ πιο έμμεσες. Το φαινόμενο δεν σημαίνει ότι μπορούμε από τώρα να προβλέψουμε έναν συγκεκριμένο χειμώνα ή καλοκαίρι στην Ελλάδα.

Ωστόσο, επειδή το El Niño μεταβάλλει μεγάλης κλίμακας ατμοσφαιρικά μοτίβα, μπορεί να επηρεάσει την κυκλοφορία των συστημάτων και στην Ευρώπη. Οι επιστήμονες θεωρούν ότι κατά τη διάρκεια ισχυρών επεισοδίων μπορεί να αλλάζουν οι πιθανότητες για συγκεκριμένους τύπους καιρού στη νότια και ανατολική Ευρώπη.

Γιατί το 2027 μπορεί να γίνει η θερμότερη χρονιά

Το ιδιαίτερα ανησυχητικό στοιχείο είναι ότι το El Niño έρχεται σε έναν πλανήτη που είναι ήδη σημαντικά θερμότερος εξαιτίας της ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής.

Οι παγκόσμιες θερμοκρασίες έχουν αυξηθεί περίπου κατά 1,4 βαθμό Κελσίου από τα τέλη του 19ου αιώνα, κυρίως λόγω των εκπομπών από την καύση ορυκτών καυσίμων.

Κατά τη διάρκεια ενός ισχυρού El Niño, μεγάλη ποσότητα θερμότητας μεταφέρεται από τον ωκεανό στην ατμόσφαιρα, προκαλώντας μια προσωρινή αλλά σημαντική άνοδο της παγκόσμιας θερμοκρασίας.

Το αποτέλεσμα γίνεται συχνά πιο έντονο το ημερολογιακό έτος που ακολουθεί την κορύφωση του φαινομένου. Γι’ αυτό οι επιστήμονες εκτιμούν ότι το 2027 έχει πολύ μεγάλες πιθανότητες να ξεπεράσει το 2024 και να γίνει η θερμότερη χρονιά που έχει καταγραφεί.

Δεν σημαίνει ότι η κλιματική αλλαγή προκαλεί το El Niño

Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι δεν υπάρχουν σαφείς ενδείξεις πως η κλιματική αλλαγή κάνει τα φαινόμενα El Niño συχνότερα ή ισχυρότερα.

Υπάρχει, ωστόσο, μια σημαντική διαφορά: σήμερα ένα ισχυρό El Niño εκδηλώνεται σε έναν ήδη θερμότερο πλανήτη. Αυτό σημαίνει ότι οι επιπτώσεις του μπορούν να είναι πιο έντονες.

Έτσι, ακόμη και αν το ίδιο το El Niño αποτελεί φυσικό φαινόμενο, η συνύπαρξή του με την ανθρωπογενή υπερθέρμανση δημιουργεί ένα ιδιαίτερα θερμό κλιματικό υπόβαθρο.

Πηγή: BBC