ECOVOICE: Το μέλλον της Μεσογείου

Ένα μήνα πριν από την παγκόσμια συνάντηση στο Κανκούν, και ενώ δεν υπάρχει και μεγάλη αισιοδοξία για τις αποφάσεις που θα πάρουν οι ηγέτες, η Ελλάδα με την «Διάσκεψη για το κλίμα στη Μεσόγειο» που έγινε στον Αστέρα Βουλιαγμένης προσπαθεί να παίξει συντονιστικό ρόλο ώστε η Μεσόγειος να αποκτήσει κοινή «φωνή» για την σωτηρία της. Όπως είπε στην ομιλία του ο Γιώργος Παπανδρέου, μπορεί να υπάρχουν σημαντικές διαφορές μεταξύ των λαών της Μεσογείου, όμως η συνειδητοποίηση των απειλών που αντιμετωπίζει η Μεσόγειος είναι αυτό που ενώνει τους λαούς της. 

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχαν οι τοποθετήσεις των αρχηγών κρατών που οι χώρες τους έχουν αρχίσει να αντιμετωπίζουν τα πρώτα φαινόμενα της κλιματικής αλλαγής. Ο πρωθυπουργός της Μάλτας κύριος Lawrence Gonzi τόνισε τον κίνδυνο που διατρέχει η Μάλτα, καθώς με την άνοδο της στάθμης της θάλασσας μειώνεται η έκτασή της. Ενώ ο Παλαιστίνιος ηγέτης κ. Salam Fayyad είπε ότι με την μείωση των βροχοπτώσεων κατά 5% οι Παλαιστίνιοι που έχουν πρόσβαση μόνο στο 10% των υδάτινων πόρων( γιατί στο 90% έχει πρόσβαση μόνο το Ισραήλ) αντιμετωπίζουν έντονο πρόβλημα αφού βρίσκονται πολύ πιο κάτω από τα ποσοστά που ορίζει ο παγκόσμιος οργανισμός υγείας κατά άτομο. Επιπλέον είναι υποχρεωμένοι να στραφούν σε άλλες καλλιέργειες που δεν απαιτούν πολύ νερό. Κοινή ήταν η διαπίστωση ότι λόγω της κλιματικής αλλαγής ήδη υπάρχει μεγαλύτερη φτώχεια και αστάθεια και τα Μεσογειακά κράτη είναι αυτά που δέχονται και θα δεχτούν τους περισσότερους περιβαλλοντικούς μετανάστες.

Με τη στροφή στην  πράσινη ανάπτυξη η περιβαλλοντική κρίση μπορεί να μετατραπεί σε ευκαιρία, υποστηρίζουν οι ηγέτες της Μεσογείου και δεσμεύονται, με την υπογραφή κοινής δήλωσης, για την επιτάχυνση της πράσινης ανάπτυξης με την ανάληψη πρωτοβουλιών. Πως θα γίνει αυτό; Σύμφωνα με τον Jeffrey Sachs, διευθυντή του ινστιτούτου Περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου Columbia και συντονιστή των συζητήσεων στη Διάσκεψη, το όραμα της πράσινης ανάπτυξης για την Μεσόγειο βασίζεται σε τρείς πυλώνες. Ο οικονομικός, που είναι το πέρασμα από τα ορυκτά καύσιμα στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) και ενώ σαφέστατα θα είναι τεράστιο όφελος για το περιβάλλον θα υπάρξει όμως σημαντική οικονομική επιβάρυνση, αφού τα ορυκτά καύσιμα είναι φθηνότερα. Ο δεύτερος πυλώνας είναι η ασφάλεια. Με την αλλαγή στο ενεργειακό μίγμα θα έχουμε χαμηλότερες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα εξασφαλίζοντας την ασφάλεια του περιβάλλοντος της Μεσογείου και των λαών που την κατοικούν. Ο τρίτος πυλώνας τα χρηματοοικονομικά. Πως δηλαδή θα εξασφαλιστούν τα χρήματα για να υλοποιηθούν τα έργα των ΑΠΕ εν μέσω παγκόσμιας οικονομικής ύφεσης. Σύμφωνα με τον Philippe Maystadt, Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, η χρηματοδότηση για ΑΠΕ δεν είναι ανυπέρβλητη δυσκολία αν εκμεταλλευτούμε όλα τα κονδύλια. Πέρυσι η τράπεζα επενδύσεων έδωσε δάνεια ύψους 70 δις ευρώ για τέτοιες επενδύσεις. Το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι ότι το κόστος θα το πληρώσει ο πολίτης αφού το κόστος της χρήσης ενέργειας από ΑΠΕ θα είναι μεγαλύτερο από το κόστος χρήσης ενέργειας από ορυκτά καύσιμα. Τα  αντισταθμιστικά όμως οφέλη θα είναι οι θέσεις εργασίας που θα δημιουργηθούν από την έρευνα μέχρι την παραγωγή και φυσικά η προστασία του περιβάλλοντος. Ο πρωθυπουργός κ. Παπανδρέου επισήμανε ότι επειδή στη χώρα μας έχουμε τεράστιες πηγές που ευνοούν την πράσινη ανάπτυξη υπολογίζεται ότι θα έχουμε επενδύσεις 45 δις ευρώ από τώρα έως το 2015. Ελπίζουμε όμως να μην εννοεί επενδύσεις τύπου Κατάρ στον Αστακό, που όχι μόνο δεν είναι πράσινες αλλά και άκρως επικίνδυνες για το περιβάλλον και τους ανθρώπους. 

Η κυρία Δαμανάκη, επίτροπος για θέματα θαλασσών στην Ε.Ε, αναφέρθηκε στη θαλάσσια διάσταση της κλιματικής αλλαγής, όπως η αλλοίωση της περιεκτικότητας του νερού αλλά και των ειδών της Μεσογείου, και τόνισε τις ευκαιρίες ανάπτυξης που μπορούν να υπάρξουν αφού η θάλασσα αποτελεί το πιο πρόσφορο επίπεδο για πράσινη ανάπτυξη. Μίλησε για το πρόγραμμα αξιοποίησης των κυμάτων, για βιοκαύσιμα από φύκια, για παλιρροιακή ενέργεια και φυσικά για τις θέσεις εργασίας από ΑΠΕ που θα δημιουργηθούν στη θάλασσα.  

Στη Διάσκεψη αυτή για το κλίμα στη Μεσόγειο, έγινε η αρχή για να αναπτυχθεί ο διάλογος μεταξύ των λαών της Μεσογείου αλλά αυτό μόνο δεν αρκεί. Θα πρέπει να ληφθούν γενναίες αποφάσεις που να βάζουν τέλος στην εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα και συνεπώς να αποτρέπουν τις εξορύξεις πετρελαίου και φυσικού αερίου στο ευαίσθητο περιβάλλον της Μεσογείου. Η Μεσόγειος είναι μια κλειστή θάλασσα με αργούς ρυθμούς ανανέωσης των υδάτων, γεγονός που την καθιστά ευάλωτη στη ρύπανση. Με αφορμή την πρόσφατη απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να μην τεθεί ζήτημα μορατόριουμ στις εξορύξεις πετρελαίου στις θάλασσες της Ευρώπης η ATHENS VOICE ρώτησε τον πρωθυπουργό κ. Γιώργο Παπανδρέου εάν στη διμερή συνάντηση που είχε με τον κ. Ερντογάν συζήτησαν το θέμα των εξορύξεων στη Μεσόγειο. Ο κ. Παπανδρέου απάντησε ότι δεν το συζήτησαν, αλλά έχουν επιστήσει την προσοχή της Ε.Ε για το θέμα αυτό. Μετά την Αθήνα θα ακολουθήσει συνάντηση στη Μάλτα όπου θα παρθούν οι αποφάσεις με τις οποίες οι Μεσογειακοί ηγέτες θα πάνε στο Κανκούν.