ΗΠΑ: Μια αυτοεκπληρούμενη προφητεία

Όπως ήταν αναμενόμενο, ο νέος πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ γνωστοποίησε την πρόθεσή του να διορίσει τον πρώην βουλευτή Λι Ζέλντιν επικεφαλής της Υπηρεσίας Προστασίας του Περιβάλλοντος (EPA). Ορισμένα μάλιστα μέλη του επιτελείου εξετάζουν τη μεταφορά της έδρας της EPA εκτός Ουάσινγκτον (σύμφωνα με τους New York Times που επικαλούνται καλά πληροφορημένες πηγές). Ο Ζέλντιν, 44 ετών, θεωρείται στενός σύμμαχος του Τραμπ και είχε δώσει μάχη για τη θέση του Κυβερνήτη της Νέας Υόρκης το 2022. Κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας, επιτέθηκε στην «ατζέντα κλιματικής αλλαγής της Αριστεράς» και κατηγόρησε τους Δημοκρατικούς ότι «προσπαθούν να επιβάλουν στους ανθρώπους να οδηγούν ηλεκτρικά αυτοκίνητα».

Ο υποψήφιος για την EPA, που θα χρειαστεί έγκριση από τη Γερουσία των ΗΠΑ, σπάνια έχει μιλήσει για περιβαλλοντικά ή κλιματικά θέματα. Το 2014 είχε δηλώσει ότι «δεν είναι πεπεισμένος για το ότι έχουμε τόσο σοβαρό πρόβλημα όπως ισχυρίζονται άλλοι» με την υπερθέρμανση του πλανήτη. Και το 2018 είχε ανακοινώσει ότι δεν υποστηρίζει τη Συμφωνία του Παρισιού για το Κλίμα. «Θα διασφαλίσει τη δίκαιη και ταχεία λήψη αποφάσεων για την κατάργηση ρυθμίσεων ώστε να απελευθερώσει την ισχύ αμερικανικών επιχειρήσεων, διατηρώντας παράλληλα τα υψηλότερα περιβαλλοντικά πρότυπα, όπως την καλύτερη ποιότητα αέρα και νερού στον πλανήτη», έγραψε ο Τραμπ αναφερόμενος στον Ζέλντιν σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης Truth Social που ίδρυσε ο ίδιος.

Από την πλευρά του ο Λι Ζέλντιν υπογράμμισε ότι «θα αποκαταστήσουμε την αμερικανική κυριαρχία στον ενεργειακό τομέα, θα αναζωογονήσουμε την αυτοκινητοβιομηχανία ώστε να δημιουργήσουμε νέες θέσεις εργασίας, και θα καταστήσουμε τις ΗΠΑ παγκόσμιο ηγέτη στον τομέα της Τεχνητής Νοημοσύνης».

Στις 8 Νοεμβρίου, η εφημερίδα New York Times ανέφερε ότι το μεταβατικό επιτελείο του Τραμπ έχει ήδη συντάξει τα απαιτούμενα εκτελεστικά διατάγματα και τις διακηρύξεις για την απόσυρση των Ηνωμένων Πολιτειών από τη Συμφωνία του Παρισιού για το Κλίμα, καθώς και για τον αποχαρακτηρισμό ορισμένων περιοχών προστασίας της φύσης, ώστε να επιτραπούν περαιτέρω γεωτρήσεις και εξορύξεις ορυκτών καυσίμων.

Στο ίδιο πάντα θέμα, ο Ντόναλντ Τραμπ αναμένεται να τερματίσει επίσης την αναστολή αδειοδοτήσεων σε νέους τερματικούς σταθμούς για εξαγωγές φυσικού αερίου και να ανακαλέσει το μέτρο που επιτρέπει στην Καλιφόρνια και σε άλλες πολιτείες να υιοθετούν αυστηρότερες προδιαγραφές για τη ρύπανση.

Όλα τα παραπάνω και πολλά άλλα που θα δούμε στο επόμενο διάστημα μπορεί να είναι γενικότητες, ή/και πραγματικές απειλές οι οποίες θα φέρουν μια οπισθοδρόμηση σε σύγκριση με τα κεκτημένα της προηγούμενης περιόδου. Αυτό θα εξαρτηθεί από την ταχύτητα με την οποία θα προχωρήσουν οι αλλαγές, αλλά και από την αντίδραση των κοινωνικών φορέων, των περιβαλλοντικών οργανώσεων, των επιχειρηματικών κύκλων που έχουν αντίθετα συμφέροντα, και των διεθνών συσχετισμών. Είναι πάντως σίγουρο ότι οι ρυθμίσεις που επιθυμεί να προωθήσει η νέα αμερικανική διακυβέρνηση δεν θα προχωρήσουν απρόσκοπτα, με μεγάλο κομμάτι της πολιτικής αντιπολίτευσης να βρίσκεται απέναντι, καθώς και εξαιτίας της αδράνειας των μηχανισμών. Δεν γίνονται όλα με ένα κομμάτι χαρτί ούτε με «διατάγματα».

Βεβαίως, βρισκόμαστε σε μια νέα εποχή κατά την οποία η Κλιματική Κρίση θα αμφισβητηθεί δεόντως, όχι εξαιτίας των εμμονών της νέας γραφειοκρατίας ή της νέας εξουσίας στο Λευκό Οίκο, αλλά εξαιτίας της αντεπίθεσης των συμφερόντων που χτίστηκαν πάνω σε μια  μακραίωνη συμμαχία της βιομηχανίας ορυκτών καυσίμων με τους συντελεστές της «βρώμικης οικονομικής ανάπτυξης». Η εξέλιξη αυτής της αναμέτρησης είναι προφανώς συνάρτηση και πολλών άλλων παραγόντων – όπως π.χ. το κόστος της μη προσαρμογής. Είναι συνάρτηση επίσης των επιπτώσεων που θα έχει η νέα οικονομία, όπως τουλάχιστον την περιγράφει μέχρι στιγμής ο Τραμπ, στο διεθνές εμπόριο και τον ανταγωνισμό. Ο τομέας της βιομηχανίας αυτοκινήτων θα είναι στην πρώτη γραμμή.